Kết nối di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám với vùng đất khoa bảng Hưng Yên

Ngày 3/7, tại Bảo tàng tỉnh Hưng Yên (cơ sở 1, phường Phố Hiến), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng tỉnh Hưng Yên khai mạc trưng bày chuyên đề "Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Hưng Yên", hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

Đây là hoạt động văn hóa có ý nghĩa nhằm giới thiệu, quảng bá các giá trị di sản của Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đồng thời tôn vinh truyền thống hiếu học, trọng nhân tài của dân tộc và vùng đất Hưng Yên.

Phát biểu khai mạc, ông Bùi Đăng Quy, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hưng Yên cho biết, Quốc Tử Giám Thăng Long được thành lập năm 1076 dưới triều Lý, là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam và là trung tâm giáo dục, đào tạo nhân tài lớn nhất của đất nước dưới thời quân chủ.

Theo ông Bùi Đăng Quy, trải qua hơn 700 năm hoạt động, Quốc Tử Giám đã đào tạo hàng nghìn bậc đại khoa, hiền tài cho đất nước, trở thành cội nguồn của truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài của dân tộc.

Ông nhấn mạnh: "Trưng bày chuyên đề giúp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ tiếp cận trực quan những tư liệu, hiện vật quý giá về Văn Miếu - Quốc Tử Giám; từ đó hiểu sâu sắc hơn mối liên hệ mật thiết giữa trung tâm giáo dục cao nhất của quốc gia trong lịch sử với truyền thống khoa bảng quê hương. Đây cũng là cột mốc quan trọng thúc đẩy việc hợp tác, nghiên cứu, bảo tồn và giáo dục di sản giữa hai đơn vị trong thời gian tới". 

Lan tỏa truyền thống hiếu học qua những hiện vật quý

Không gian trưng bày giới thiệu nhiều tư liệu, hình ảnh, hiện vật về giá trị lịch sử, văn hóa của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam hiện lưu giữ 82 bia Tiến sĩ ghi danh 1.307 lượt người đỗ Tiến sĩ từ năm 1442 đến năm 1779. Đây được xem là biểu tượng cho trí tuệ, tinh thần hiếu học và chính sách trọng dụng hiền tài của dân tộc.

Đáng chú ý, trưng bày còn làm nổi bật truyền thống khoa bảng của Hưng Yên, vùng đất văn hiến nổi tiếng với danh xưng "Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến". Hiện nay, Văn Miếu Xích Đằng lưu giữ 9 bia đá ghi danh 161 vị Tiến sĩ của Hưng Yên xưa, trong đó có nhiều danh nhân, nhà khoa bảng gắn bó với Quốc Tử Giám Thăng Long như Quách Đình Bảo, Quách Hữu Nghiêm, Phạm Công Trứ, Lê Hữu Mưu, Lê Hữu Kiều, Lê Quý Đôn. Đặc biệt, danh sĩ Nguyễn Huy Trạc từng là Giám sinh Quốc Tử Giám, đỗ đại khoa năm 1769 và sau này giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám.

Bên cạnh hệ thống pano khái quát lịch sử hình thành, phát triển của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Văn Miếu Xích Đằng, trưng bày còn giới thiệu 10 quyển văn sách thi Đình của các nhà khoa bảng, mô hình lều thi tái hiện trường thi xưa cùng hoạt động trải nghiệm in dập hoa văn lấy cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Đông đảo học sinh và người dân địa phương đã tham quan, tìm hiểu các hiện vật, tham gia trải nghiệm để cảm nhận rõ hơn giá trị của di sản và truyền thống hiếu học được bồi đắp qua nhiều thế kỷ.

Thông qua trưng bày, Ban Tổ chức mong muốn giúp công chúng hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa trung tâm giáo dục cao nhất của quốc gia trong lịch sử với truyền thống hiếu học của Hưng Yên, đồng thời thấy được sự tiếp nối của các giá trị trọng hiền tài từ quá khứ đến hiện tại.

Sự kiện cũng góp phần bồi đắp tình yêu đối với di sản văn hóa, nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong đời sống đương đại, đồng thời tăng cường hợp tác giữa Hà Nội và Hưng Yên trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và bảo tồn di sản.

Trưng bày chuyên đề "Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Hưng Yên" diễn ra từ ngày 3/7 đến hết ngày 3/8/2026 tại Bảo tàng tỉnh Hưng Yên (cơ sở 1, phường Phố Hiến) và mở cửa miễn phí phục vụ nhân dân, du khách tham quan. Đây cũng là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), tiếp tục lan tỏa giá trị của một di sản giáo dục tiêu biểu và truyền thống hiếu học bền vững của dân tộc Việt Nam.