Theo bác sỹ Phạm Xuân Thành, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, những ngày đầu năm thường ghi nhận số bệnh nhân nhập viện vì biến chứng liên quan đến rối loạn lipid máu tăng rõ rệt. Sau các bữa tiệc kéo dài là những cơn đau ngực dữ dội, những ca nhồi máu cơ tim, viêm tụy cấp, đột quỵ não.

Trường hợp ông L.V.T, 58 tuổi, nhập viện trong tình trạng nguy kịch vì mảng xơ vữa vỡ gây tắc động mạch vành, không chỉ là hệ quả của vài bữa ăn nhiều mỡ mà đó là hệ quả do chế độ ăn quá dư thừa chất, lạm dụng rượu bia và đặc biệt là tự ý ngưng thuốc điều trị mỡ máu nhiều ngày vì quan niệm kiêng uống thuốc đầu năm.

Tết, với mâm cỗ truyền thống giàu đạm, nhiều chất béo bão hòa và cholesterol như thịt đông, giò thủ, nội tạng, da gà, kết hợp rượu bia và nước ngọt, trở thành “bài kiểm tra sức chịu đựng” của hệ tim mạch và chuyển hóa.

Khi triglyceride tăng cao, máu trở nên đậm đặc hơn, nguy cơ hình thành cục máu đông gia tăng. Nếu vượt ngưỡng 5,6 mmol/l, người bệnh còn đối mặt với nguy cơ viêm tụy cấp, một cấp cứu ngoại khoa có tỷ lệ tử vong cao.

Thống kê cho thấy số ca nhập viện vì biến cố tim mạch và tiêu hóa có thể tăng 20-30% trong dịp Tết. Con số ấy không chỉ phản ánh thói quen ăn uống, mà còn đặt ra câu hỏi về nhận thức phòng bệnh trong cộng đồng. Bệnh mạn tính không “nghỉ Tết”. Huyết áp, đường huyết, mỡ máu không dừng lại vì một kỳ nghỉ.

Từ ca bệnh nêu trên, các chuyên gia y tế khuyến cáo, với nhóm có bệnh nền chuyển hóa, kỷ luật điều trị chính là tuyến phòng thủ đầu tiên. Việc tự ý ngưng thuốc trong khi chế độ ăn tăng tải là một quyết định rủi ro, có thể xóa sạch nỗ lực kiểm soát bệnh trong nhiều năm.

Nguyên tắc “3 có” mà bác sỹ Thành khuyến cáo không chỉ dành cho người bệnh mỡ máu, mà có thể xem là khung hành vi chung trong dịp lễ Tết.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát trong ăn uống, ưu tiên rau xanh, hạn chế chất béo bão hòa và đồ uống có cồn. Ngoài ra, cần vận động mỗi ngày, ít nhất 30 phút đi bộ hoặc hoạt động nhẹ để duy trì chuyển hóa và tuân thủ điều trị, uống thuốc đúng giờ, không tự ý thay đổi phác đồ.

Điều cần nhấn mạnh không phải là kiêng khem cực đoan, mà là sự cân bằng và hiểu biết. Tết là dịp sum vầy, nhưng niềm vui không nên đánh đổi bằng một cơn nhồi máu cơ tim hay một ca viêm tụy cấp.

Để bảo vệ sức khỏe người dân, theo giới chuyên gia, đó là việc hình thành thói quen văn minh uống có giới hạn, ăn có chọn lọc, nghỉ ngơi có điều độ và tuân thủ điều trị. Khi mỗi cá nhân ý thức rằng sức khỏe là “tài sản” cần được bảo vệ ngay cả trong những ngày vui nhất, áp lực lên hệ thống y tế sẽ giảm, và những phòng cấp cứu sẽ bớt đi những ca bệnh đáng tiếc.