Tại cuộc họp báo, báo chí đặt câu hỏi: Theo công bố mới nhất, có hơn 1,67 triệu tỷ đồng được khơi thông từ 3.289 dự án đất đai tồn đọng, chậm triển khai. Chính phủ có cơ chế giám sát và bảo đảm như thế nào để nguồn lực này thực sự được đưa vào khai thác, tạo đà tăng trưởng thực chất, đồng thời tháo gỡ được vướng mắc, vừa không phát sinh rủi ro mới?

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, trong quá trình xử lý khó khăn, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo 3 nguyên tắc xuyên suốt:

(1) Phải xử lý theo hành lang pháp lý hiện hành;

(2) Quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phải xử lý các vi phạm của cá nhân, tổ chức có liên quan trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, không hợp thức hóa các sai phạm và không làm phát sinh sai phạm mới;

(3) Đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật sau khi đã có các cơ chế chính sách cấp thẩm quyền cho phép tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đối với các dự án cần có chính sách đặc thù, trình Quốc hội cho phép áp dụng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong quá trình xây dựng chính sách, trình Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng, đề xuất các cơ chế giám sát, tổ chức thực hiện, đảm bảo việc thực thi chính sách chặt chẽ, đúng đối tượng, không để phát sinh sai phạm mới. Trên cơ sở kiến nghị của Chính phủ, tại các Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn như Nghị quyết số 170/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, giao cho Chính phủ quy định chi tiết hướng dẫn việc thực hiện Nghị quyết của Quốc hội không để phát sinh tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện, không hợp thức hóa sai phạm, không để phát sinh sai phạm mới, không để xảy ra việc trục lợi chính sách, lợi ích nhóm, thất thoát lãng phí.

Chính phủ đã cụ thể hóa chủ trương trên tại Nghị quyết, Nghị định hướng dẫn để các bộ, địa phương thực hiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án có hiệu quả, chặt chẽ về mặt pháp lý. Đồng thời, Nghị quyết của Quốc hội cũng giao các cơ quan Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm soát nhân dân Tối cao, Kiểm toán Nhà nước phối hợp giám sát, tổ chức thực hiện các chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn theo quy định pháp luật và Nghị quyết Quốc hội đảm bảo việc thực hiện chính sách đúng quy định.

Đối với các dự án khó khăn, vướng mắc, các bộ, địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền. Trong thời gian qua, Chính phủ đã tích cực rà soát, nhận diện các khó khăn vướng mắc trong việc thực thi các luật, nghị định liên quan đến nhiều lĩnh vực đầu tư, sản xuất kinh doanh, đất đai, xây dựng... để trình Quốc hội sửa đổi, ban hành mới.

Theo đó, các cơ chế giám sát việc thực hiện dự án đã được thể chế hóa trong các văn bản pháp lý hiện hành như Luật sửa đổi các Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng, Luật Đất đai và các nghị định hướng dẫn. Việc này đã tạo hành lang pháp lý mới để xử lý khó khăn vướng mắc của các dự án này. Trên cơ sở đó, các bộ, địa phương chủ động rà soát, tháo gỡ cho các dự án, để các dự án sớm được triển khai tiếp, sớm hoàn thành và đưa vào vận hành nhằm nâng cao năng lực kinh tế xã hội cho đất nước.

Bên cạnh đó, trong quá trình tổng hợp, xây dựng cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài, Ban chỉ đạo 751 cũng đã tích cực tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm trên cơ sở pháp lý hiện hành. Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả xử lý khó khăn, vướng mắc của từng dự án về Bộ Tài chính và cập nhật trên Hệ thống 751 định kỳ ngày 25 hằng tháng để Ban Chỉ đạo theo dõi, giám sát, đánh giá và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả tháo gỡ, đảm bảo minh bạch, hiệu quả, thực sự khả thi và tháo gỡ được các khó khăn cho các dự án này.