Theo Bộ Y tế, giảm thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục và hạn chế những khâu trung gian không cần thiết đang trở thành một yêu cầu xuyên suốt trong cải cách hoạt động khám, chữa bệnh.

Quá trình này không chỉ liên quan đến khoảng thời gian người bệnh ngồi chờ trước cửa phòng khám, mà bao trùm cả một hành trình từ đăng ký, tiếp đón, khám lâm sàng, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến thanh toán, nhận thuốc và hoàn tất các thủ tục liên quan.

Trong định hướng này, Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh rà soát quy trình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đặt lịch khám, phân luồng và bố trí nhân lực phù hợp nhằm giảm thời gian chờ đợi, hạn chế phiền hà nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng chuyên môn và an toàn người bệnh.

Một trong những vấn đề được Bộ Y tế làm rõ là cách hiểu về mốc khoảng 6 phút dành cho một lượt khám trực tiếp. Bộ Y tế khẳng định Quyết định số 1313/QĐ-BYT ngày 22/4/2013 về hướng dẫn quy trình khám bệnh tại Khoa Khám bệnh của bệnh viện không quy định mỗi người bệnh phải được khám tối thiểu 6 phút, cũng không yêu cầu cơ sở khám, chữa bệnh phải chờ đủ thời gian này mới được tiếp nhận người bệnh tiếp theo.

Mốc khoảng 6 phút được đề cập trong quá trình tổ chức, đánh giá hoạt động khám bệnh tại một số cơ sở chỉ là thời gian dự kiến dành cho hoạt động khám trực tiếp của bác sỹ, bao gồm hỏi bệnh, thăm khám, đánh giá tình trạng và đưa ra chỉ định chuyên môn, không phải thời gian tối thiểu bắt buộc áp dụng giống nhau đối với tất cả người bệnh.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu giảm thời gian khám, chữa bệnh không đồng nghĩa với việc rút ngắn một cách cơ học thời gian bác sỹ dành cho người bệnh. Với trường hợp bệnh đơn giản, triệu chứng rõ ràng, việc thăm khám có thể hoàn thành nhanh hơn.

Ngược lại, người cao tuổi, người mắc nhiều bệnh, bệnh phức tạp hoặc cần được tư vấn kỹ có thể cần nhiều thời gian hơn. Dù thời gian dài hay ngắn, bác sỹ vẫn phải thực hiện đầy đủ việc hỏi bệnh, thăm khám, đánh giá, chẩn đoán, chỉ định điều trị, tư vấn và ghi chép hồ sơ theo yêu cầu chuyên môn.

Như vậy, dư địa lớn để rút ngắn hành trình khám, chữa bệnh nằm ở việc giảm thời gian chờ và tổ chức lại những khâu trước, trong và sau khi khám, thay vì áp đặt một khoảng thời gian cứng cho mỗi người bệnh.

Quyết định số 1313/QĐ-BYT đã đặt mục tiêu thống nhất quy trình, rút ngắn thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục, hạn chế phiền hà và nâng cao sự hài lòng của người bệnh.

Các mốc thời gian được xác định chủ yếu là chỉ tiêu phấn đấu đối với toàn bộ quy trình khám bệnh. Trong đó, khám lâm sàng đơn thuần có thời gian trung bình dưới 2 giờ; khám lâm sàng có thêm một kỹ thuật cận lâm sàng dưới 3 giờ; thực hiện hai kỹ thuật phối hợp dưới 3,5 giờ và ba kỹ thuật phối hợp dưới 4 giờ.

Các bệnh viện đồng thời được chủ động tổ chức quy trình phù hợp với điều kiện thực tế. Giám đốc bệnh viện có trách nhiệm công khai quy trình khám bệnh, thường xuyên đánh giá những khâu gây chậm trễ và có giải pháp khắc phục. Khi lượng người bệnh tăng cao, cơ sở y tế có thể tăng số bàn khám và nhân lực, bố trí thêm quầy tiếp đón, thanh toán, cấp thuốc, tổ chức đặt lịch khám theo giờ và phân luồng người bệnh.

Ứng dụng công nghệ thông tin và liên thông dữ liệu cũng được xác định là giải pháp quan trọng. Việc liên thông kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tổ chức đặt lịch và quản lý quy trình bằng công nghệ có thể giúp giảm những thao tác lặp lại, hạn chế người bệnh phải di chuyển nhiều lần giữa các bộ phận, đồng thời hỗ trợ bệnh viện điều tiết lượng người đến khám trong từng khung giờ.

Cùng với cải tiến trực tiếp tại bệnh viện, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế đang được thúc đẩy ở phạm vi rộng hơn. Theo Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP, nhiều thủ tục được rà soát theo hướng tinh gọn, loại bỏ những khâu trung gian không cần thiết, giảm áp lực tuân thủ cho các cơ sở y tế và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.

Một điểm đáng chú ý là tăng cường phân cấp thẩm quyền về địa phương. Trong lĩnh vực khám, chữa bệnh, thẩm quyền cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hành nghề đối với các trường hợp thuộc phạm vi quy định được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Thẩm quyền cấp lại, điều chỉnh giấy phép hoạt động đối với bệnh viện tư nhân trong một số trường hợp thay đổi thời gian làm việc, tên hoặc địa chỉ cũng được phân cấp. Các nội dung phân cấp này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Cùng với phân cấp, nhiều điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực y tế được rà soát, bãi bỏ hoặc đơn giản hóa. Những yêu cầu liên quan đến an toàn sinh học tại phòng xét nghiệm, dịch vụ tiêm chủng, đào tạo thực hành trong khối ngành sức khỏe, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, tư vấn và xét nghiệm HIV cũng nằm trong phạm vi cải cách.

Đáng chú ý, thời gian giải quyết thủ tục cấp mới giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được định hướng rút ngắn. Đây không chỉ là việc giảm thời gian xử lý một thủ tục hành chính, mà còn có ý nghĩa đối với khả năng đưa các cơ sở y tế vào hoạt động sớm hơn, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện huy động thêm nguồn lực xã hội tham gia cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Nhìn rộng hơn, hai quá trình đang diễn ra song song là cải tiến quy trình bên trong các bệnh viện để người bệnh bớt chờ đợi và cải cách thủ tục quản lý để cơ sở y tế giảm gánh nặng hành chính. Điểm gặp nhau là giảm những khâu không tạo thêm giá trị cho chất lượng khám, chữa bệnh.

Trong đó, yêu cầu quan trọng là phân biệt rõ giữa thời gian cần thiết cho chuyên môn và thời gian phát sinh do quy trình. Thời gian bác sỹ cần để khám, chẩn đoán và tư vấn phải được quyết định bởi tình trạng của từng người bệnh; còn thời gian chờ đăng ký, xếp hàng, làm thủ tục, di chuyển giữa các bộ phận, chờ thanh toán hay thực hiện lại những công việc có thể liên thông là những khoảng thời gian cần tiếp tục được thu hẹp.

Bởi vậy, mục tiêu cuối cùng của cải cách không đơn thuần là làm cho một lượt khám diễn ra nhanh hơn, mà là rút ngắn toàn bộ hành trình khám, chữa bệnh. Khi thủ tục được tinh gọn, dữ liệu được liên thông, lịch khám được tổ chức hợp lý và nguồn lực được bố trí theo lưu lượng thực tế, người bệnh có thể dành ít thời gian hơn cho việc chờ đợi và thủ tục, trong khi bác sỹ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho công việc chuyên môn.

Đó cũng là hướng chuyển từ cải tiến từng thủ tục riêng lẻ sang tổ chức lại quy trình khám, chữa bệnh theo hướng thuận tiện, linh hoạt và hiệu quả hơn, trong đó giảm thời gian và chi phí cho người dân phải đi cùng với bảo đảm chất lượng chuyên môn, quyền lợi và an toàn của người bệnh.