Thời sự Đầu tư
"Chốt" tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất từ 20% đến 50% giá khởi điểm
Nguyễn Lê - 20/11/2026 09:56
Quy định tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất từ 20% đến 50% giá khởi điểm nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.
Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua  - Ảnh: Đức Thanh.

Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo trước khi Quốc hội bấm nút thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), sáng 20/11.

Ông Tùng cho biết, quá trình thảo luận, có ý kiến đề nghị bổ sung số liệu về bỏ cọc, đánh giá tác động của mức tiền đặt trước 20%-50%, vì mức cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực sự.

Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung khoản 10 Điều 35 giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, bảo đảm phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại từng địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý về tiền đặt trước đối với người tham gia đấu giá.

Bộ trưởng Tùng cho hay, qua thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố (thường xuyên có hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở) cho thấy các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy tác dụng; số người trúng đấu giá bỏ cọc đã giảm đáng kể.

Riêng tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026; trong khi số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889 thửa đất, lô đất. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả giảm từ 35 xuống 11.

Vì vậy, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản, ông Tùng nêu rõ.

Về ý kiến đề nghị không quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm, vì chưa đúng bản chất cạnh tranh về giá, chưa bảo đảm quyền không trả giá, ông Tùng nêu quan điểm của Chính phủ là, người tham dự phiên đấu giá đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự phiên đấu giá.

Do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước.

Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản như trong thực tiễn đã xảy ra (nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá) để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Dự thảo Luật kế thừa quy định hiện hành không quy định buộc trả cao hơn giá khởi điểm, quyền quyết định giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia. Khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn thì bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi chọn người trúng.

Về các biện pháp cấm tham gia đấu giá, theo Bộ trưởng Tùng, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, bên cạnh trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá, khoản 3 Điều 58 của dự thảo Luật đã bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá (gồm: từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá) nhằm xử lý đầy đủ vi phạm phát sinh ở các giai đoạn, tăng tính răn đe, phòng ngừa việc trả giá cao bất thường, sau đó từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi.

Đây là biện pháp được nghiên cứu, tổng kết từ thực tiễn và kết quả tích cực trong việc thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ, ông Tùng nêu rõ.

Về đấu giá trực tuyến, ông Tùng cho hay, tiếp thu ý kiến đại biếu Quốc hội, khoản 5 Điều 37 dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng không quy định cố định ngưỡng 200 triệu đồng trong Luật mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến qua Hệ thống đấu giá trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn.

Dự thảo Nghị định đã quy định trách nhiệm của tổ chức vận hành về an toàn thông tin, quản lý dữ liệu, ghi nhận hoạt động đấu giá và xử lý sự cố kỹ thuật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Theo số liệu thống kê, hệ thống đấu giá trực tuyến đưa vào vận hành từ tháng 9/2026 đến nay, đã cấp 1.071 tài khoản, niêm yết 202 thông báo lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá, với 202 lô tài sản, tổng giá khởi điểm hơn 1.129 tỷ đồng và 63 thông báo đấu giá; đã tổ chức thành công 5 cuộc đấu giá với tổng giá trúng hơn 16,5 tỷ đồng, cao hơn giá khởi điểm hơn 3,9 tỷ đồng. Qua đó cho thấy Hệ thống đấu giá trực tuyến đã bước đầu đáp ứng yêu cầu về đấu giá trực tuyến theo quy định.

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Tin liên quan
Tin khác