Sáng 18/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hoá và Xã hội về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và định hướng các nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ của Ủy ban, theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội khóa XVI có 66 Ủy viên, gồm: 1 Chủ nhiệm Ủy ban, 6 Phó Chủ nhiệm Ủy ban, 16 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban và 43 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động kiêm nhiệm. Ủy ban đã ban hành Nghị quyết thành lập 6 tiểu ban, mỗi tiểu ban do một Phó chủ nhiệm làm trưởng Tiểu ban.

Năm 2026, trong công tác lập pháp, Ủy ban Văn hoá và Xã hội chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân công theo Chương trình lập pháp năm 2026 và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.

Cụ thể, 7 dự án Luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; Luật Hòa giải cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động chữ thập đỏ.

Dự kiến bổ sung đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026: Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng).

Về công tác giám sát, khảo sát, Ủy ban tập trung giám sát tình hình kinh tế - xã hội, đồng thời, theo dõi, đôn đốc, giám sát việc giải quyết các vấn đề bức xúc, nổi cộm như: Vấn đề đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao; vấn đề quản lý thực phẩm giả, thuốc giả; việc bảo vệ trẻ em khỏi xâm hại, bạo lực trên môi trường mạng; vấn đề văn hóa học đường; vấn đề chất lượng, hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở…

Ủy ban cũng chủ trì tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề năm 2027 về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026. Giám sát việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, năm 2026; Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035; Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khoẻ, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035; Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035; Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống ma túy đến năm 2030. Tổ chức Phiên giải trình về việc triển khai chế độ, chính sách đối với nhà giáo và các nội dung khác theo yêu cầu của thực tiễn…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận việc Ủy ban đã bám sát thực tiễn cuộc sống, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, triển khai nhiều hoạt động giám sát, giải trình có tác động sâu sắc đến quản lý nhà nước và quản trị xã hội. Nhiều vấn đề nóng, nhạy cảm, được Nhân dân quan tâm đã được Ủy ban đưa ra giải trình, giám sát như: chính sách đối với giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phòng, chống tác hại thuốc lá; thực phẩm giả; sách giáo khoa; phát triển nguồn nhân lực; chính sách pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng…

Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 66 ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đặc biệt lưu ý về việc đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật.

Lưu ý vai trò của Quốc hội là khâu kiểm soát cuối cùng trước khi luật, nghị quyết được thông qua, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, dù cơ quan nào chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội, phải theo sát đến cùng, kịp thời phát hiện, kiến nghị những vấn đề chưa đúng, chưa trúng. Không được để tình trạng văn bản trình ra nhưng chưa bảo đảm chất lượng, chưa đủ hồ sơ, chưa đúng quy trình mà vẫn thông qua.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hiện nay, Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa, mang tính đột phá, đòi hỏi Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết tâm mới và sản phẩm mới.

“Nếu vẫn làm theo cách truyền thống, cách làm cũ thì khó có thể tạo được chuyển biến nổi bật”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Trong công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Ủy ban cần quán triệt phương châm "giám sát thực chất"; giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát, thực hiện đúng tinh thần Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu: “phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả”.

Đại biểu Quốc hội đã được cử tri tín nhiệm bầu ra thì phải luôn gần dân, sát dân, hiểu dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Trên diễn đàn Quốc hội, mỗi ý kiến phát biểu phải có trách nhiệm, có sức thuyết phục, trên tinh thần xây dựng, góp phần thúc đẩy đất nước phát triển mạnh hơn về kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng hệ thống chính trị và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.