Mở đầu bức thư, ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch VNG viết: "Đây là năm tôi dành nhiều thời gian trước màn hình máy tính nhất để học một công nghệ mới. Từ tháng Một đến nay, tôi dùng AI mỗi ngày, trong mọi khía cạnh công việc. Tôi tự xây dựng công cụ, viết code, thử nghiệm với các agent, đọc các bài nghiên cứu và chia sẻ về AI cả trong lẫn ngoài VNG. Cùng với đội ngũ lãnh đạo của Công ty, tôi “thúc ép” tất cả các mảng kinh doanh lõi phải ứng dụng AI và suy nghĩ lại về cách thức làm việc, vận hành.
Nhưng thật lòng, tôi vẫn luôn cảm thấy chúng ta làm chưa đủ. Ngành công nghệ đang phát triển với tốc độ nhanh đến chóng mặt, với một quy mô chưa từng có; chỉ riêng việc theo kịp những thay đổi diễn ra mỗi tuần cũng rất mệt mỏi rồi. Có một điều ngày càng rõ ràng: AI sẽ là công nghệ định hình nên thời đại của chúng ta, với sức mạnh vượt xa Internet và công nghệ di động - hai làn sóng từng giúp VNG phát triển nhanh chóng trong suốt 22 năm qua.
Nhưng hôm nay, khi VNG bước sang tuổi 22, ông Minh muốn chia sẻ về một câu chuyện khác. Không phải chúng ta nên sử dụng AI như thế nào, mà là vì sao chúng ta nên sử dụng AI?
| Ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch VNG. |
AI sẽ định hình một thời đại mới
Theo ông Minh, tốc độ phát triển của công nghệ hiện nay nhanh đến mức việc theo kịp những thay đổi diễn ra mỗi tuần đã là một thách thức lớn. Nhưng từ những thay đổi đó, một điều ngày càng trở nên rõ ràng: AI sẽ là công nghệ định hình thời đại của thế hệ hiện nay.
Nếu Internet và công nghệ di động từng tạo nên những làn sóng tăng trưởng quan trọng cho VNG trong hơn hai thập kỷ qua, AI có thể tạo ra một bước chuyển còn lớn hơn.
Nhìn từ lịch sử phát triển của nhân loại, công nghệ luôn đóng vai trò nền tảng trong việc tạo ra sự thịnh vượng. Từ việc phát hiện ra lửa, sự ra đời của động cơ hơi nước, điện năng cho đến Internet, mỗi bước tiến công nghệ đều giúp con người tạo ra nhiều giá trị hơn, có thêm năng lượng, lương thực, của cải và thời gian.
AI, theo ông Minh, có khả năng đẩy năng lực đó đi xa hơn rất nhiều, qua đó tạo ra một nguồn của cải khổng lồ trong 20 năm tới.
Những cá nhân, doanh nghiệp và quốc gia đi đầu trong phát triển, ứng dụng AI vì thế có thể hưởng lợi lớn từ làn sóng công nghệ này. Một cuộc sống vật chất tốt hơn, một tương lai rộng mở hơn cho thế hệ sau hay một nền kinh tế thịnh vượng hơn đều là những mục tiêu chính đáng.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, con người có thể quên mất mục đích cuối cùng của việc tạo ra của cải là gì.
Khi AI không chỉ nhân năng lực mà còn phải nhân giá trị
Với ông Lê Hồng Minh, câu trả lời cho mục đích của sự giàu có là hành trình riêng của mỗi người. Nhưng những điều quan trọng nhất trong cuộc sống đều xoay quanh con người: những người chúng ta yêu thương, những người đồng hành, những người ở quanh mình và khả năng giúp họ có một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Nếu sự giàu có trở thành mục đích duy nhất, con người có thể đạt được rất nhiều về vật chất nhưng đồng thời đánh mất những giá trị quan trọng nhất.
AI càng khiến bài toán này trở nên rõ ràng hơn, bởi công nghệ có khả năng khuếch đại cả “cái được” lẫn “cái mất”.
AI có thể giúp năng lực của một cá nhân tăng lên hàng trăm lần, nhưng đồng thời cũng có khả năng thay thế nhiều tương tác giữa người với người. Công nghệ có thể giúp con người giàu có hơn, làm việc hiệu quả hơn, nhưng cũng có thể khiến con người cô đơn hơn và đặt ra những câu hỏi khó hơn về ý nghĩa của công việc mình đang làm.
Từ góc nhìn đó, ông Minh lựa chọn HUMAN² làm chủ đề cho năm nay.
Thông điệp được ông gửi gắm là khi con người làm việc cùng AI, mục tiêu không chỉ đơn thuần là “nhân” năng lực của con người bằng công nghệ, mà phải nhân lên những giá trị nhân văn.
Nếu năng lực của con người ngày càng lớn nhưng những giá trị thuộc về con người ngày càng nhỏ đi, xã hội có thể tạo ra một tương lai mà chính thế hệ hôm nay cũng không muốn trao lại cho thế hệ sau.
Công nghệ cuối cùng vẫn phải phục vụ con người
Ông Minh cho rằng bài học này không phải điều mới mẻ đối với VNG.
Cách đây hơn 20 năm, khi VNG bắt đầu với lĩnh vực game, câu hỏi từng được đặt ra là tại sao con người lại dành hàng giờ để chơi game.
Câu trả lời của ông khá đơn giản: con người chơi để kết nối và tìm kiếm niềm vui cùng người khác. Họ đến với trò chơi vì sản phẩm, nhưng có thể ở lại vì những người bạn.
Zalo sau này cũng được xây dựng trên một ý tưởng tương tự, nhưng theo một cách khác. Nền tảng này trở thành công cụ để hàng chục triệu người kết nối, trò chuyện với những người họ quan tâm mỗi ngày.
Theo ông Minh, giá trị cốt lõi ấy cũng hiện diện trong chính văn hóa VNG.
Một trong những sức mạnh quan trọng của doanh nghiệp, theo nhà sáng lập, là việc các thành viên thực sự quan tâm đến đồng đội. Văn hóa VNG được xây dựng qua những cuộc tranh luận, những khoảnh khắc cùng cười, cùng ăn uống và đặc biệt là cùng nhau vượt qua những giai đoạn khó khăn.
Đó cũng là lý do doanh nghiệp có những “Survivors” - những người đã gắn bó với VNG hơn 10 năm.
Họ ở lại không đơn thuần vì công việc, mà bởi niềm tin rằng mình sẽ có mặt khi đồng đội cần và khi bản thân cần, đồng đội cũng sẽ ở đó.
“Hãy hết mình với AI”
Ở tuổi 22 của VNG, ông Lê Hồng Minh kỳ vọng các thành viên sẽ “hết mình” với AI, học cùng AI, kiến tạo cùng AI và để AI đảm nhiệm những công việc mà máy móc có thể làm tốt hơn con người.
Nhưng khi AI giúp tiết kiệm thời gian và gia tăng năng lực, câu hỏi quan trọng hơn là con người sẽ sử dụng phần thời gian và năng lực được giải phóng đó vào đâu.
Theo ông Minh, đó có thể là thời gian dành cho đồng đội, gia đình và người dùng; là cơ hội để hiểu họ sâu sắc hơn, kết nối với họ nhiều hơn.
Và trong quá trình xây dựng những sản phẩm, dịch vụ mới cùng AI, mỗi người cần thường xuyên đặt ra một câu hỏi: Điều này có giúp con người kết nối với nhau nhiều hơn và sống một cuộc sống tốt đẹp hơn hay không?
Đây cũng là thông điệp rộng hơn mà nhà sáng lập VNG muốn gửi tới đội ngũ trong một thời kỳ công nghệ đang thay đổi rất nhanh.
AI có thể trở thành công cụ mạnh nhất mà con người từng sở hữu để tạo ra của cải và năng suất. Nhưng giá trị của công nghệ cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách con người lựa chọn sử dụng nó.
Với ông Minh, VNG không chỉ là một doanh nghiệp công nghệ mà còn là một “đại gia đình”, nơi những con người cùng tin tưởng, đồng hành và sát cánh với nhau trên những hành trình dài.
Bởi vậy, bước vào kỷ nguyên AI, mục tiêu không chỉ là để VNG mạnh hơn, nhanh hơn hay giàu có hơn, mà còn là giữ được sự gắn kết, bản sắc và những giá trị đã tạo nên con người VNG.
“Human × AI = Human²” - công thức mà ông Lê Hồng Minh lựa chọn cho tuổi 22 của VNG cũng chính là lời nhắc rằng, trong một tương lai được dẫn dắt bởi AI, công nghệ càng mạnh thì con người càng phải giữ được những giá trị làm nên chính mình.