“Đại bàng” Trung Quốc tới Việt Nam làm tổ

Hơn 1 tháng trước, Đoàn công tác của Tập đoàn Cooler Master (Trung Quốc) đã tới Bắc Ninh để tìm kiếm các cơ hội đầu tư tại tỉnh này. Không phải chỉ là đầu tư, mà là đầu tư mở rộng.

Cooler Master đầu tư tại Bắc Ninh từ tháng 1/2023, sau đó đã một lần điều chỉnh vốn để nâng tổng đầu tư tại “thủ phủ” ngành công nghiệp điện tử ở khu vực phía Bắc này lên 200 triệu USD. Nhà máy chuyên sản xuất các module tản nhiệt cho máy chủ trí tuệ nhân tạo (AI), tủ máy lạnh chính xác… của Cooler Master tại KCN Gia Bình đã đi vào hoạt động từ tháng 7/2025, thu hút gần 1.300 lao động và dự kiến cần thêm 5.000 lao động trong năm nay.

Không dừng lại ở đó, trong cuộc gặp với lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh mới đây, ông Andy Lin, Phó chủ tịch Tập đoàn Cooler Master cho biết, đang lên kế hoạch thuê thêm đất ở KCN Gia Bình để mở rộng sản xuất, đồng thời thu hút thêm các nhà cung ứng tới đây đầu tư nhằm ổn định chuỗi cung ứng. Kế hoạch xây dựng khu nhà ở cho chuyên gia, người lao động cũng đang được thiết lập. Với kế hoạch này, dự kiến tổng vốn đầu tư của Cooler Master tại Bắc Ninh sẽ tăng lên khoảng 3 tỷ USD trong những năm tới.

Nhiều “đại bàng” khác từ Trung Quốc cũng đang lên kế hoạch mở rộng các hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. “Ông lớn” ngành điện tử và xe điện BYD là một ví dụ. Cùng với việc tiếp tục thúc đẩy nhà máy linh kiện điện tử ở Phú Thọ, BYD đang đẩy mạnh hoạt động kinh doanh mảng xe điện tại thị trường Việt Nam. Đầu năm nay, BYD đã hợp tác với Kim Long Motor để triển khai xây dựng một nhà máy chuyên sản xuất pin dành cho các loại xe tải, xe bus, minivan, minibus…, quy mô 130 triệu USD tại Huế.

Trong khi đó, Tập đoàn Xây dựng Tô Thương (Trung Quốc) - một trong những tập đoàn nằm trong top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, cũng vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Sở Xây dựng Bắc Ninh, nhằm thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông, đô thị, thủy lợi và KCN tại tỉnh này. Một khoản đầu tư được cho là “không dưới 3,5 tỷ USD” dự kiến được Tô Thương triển khai tại Bắc Ninh trong vòng 5 năm tới, nếu mọi việc thuận lợi.

Những năm gần đây, liên tiếp các “đại bàng” Trung Quốc đại lục và Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc) đã đầu tư các dự án quy mô lớn tại Việt Nam. Foxconn, Goertek, Winson, Pegatron, Luxshare-ICT, Compal, Quanta… là những ví dụ điển hình. Hàng tỷ USD đã được các nhà đầu tư này đổ vào Việt Nam. Trong đó, với riêng Luxshare-ICT là hơn 1,8 tỷ USD.

Trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Tô Lâm vào tháng 11 năm ngoái, ông Vương Lai Thắng, Phó chủ tịch Tập đoàn Luxshare-ICT cho biết, Tập đoàn luôn coi Việt Nam là “trung tâm sản xuất quan trọng nhất” trong số 29 quốc gia và vùng lãnh thổ mà Tập đoàn đầu tư ở nước ngoài. Kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam vẫn đang được Luxshare-ICT tiếp tục, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ cao ở khu vực và thế giới.

Ngoài những tên tuổi trên, có thể kể đến Victory Giant với dự án 520 triệu USD ở Bắc Ninh, Lite-On với dự án 690 triệu USD ở Quảng Ninh.

Ngoài ra, còn có Dự án Điện lực Vĩnh Tân 1, với tổng vốn đầu tư hơn 2 tỷ USD tại tỉnh Bình Thuận (cũ); Dự án Chế tạo lốp xe radian - 1 tỷ USD; Dự án Nhà máy Sản xuất sợi Brotex Việt Nam - 570 triệu USD; Dự án Nhà máy Sản xuất sợi màu Brotex - 534 triệu USD, tất cả đều ở Tây Ninh…

Chương mới cho hợp tác đầu tư Việt - Trung

Đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam không ngừng tăng trong những năm gần đây, đặc biệt kể từ sau Covid-19. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2023, các nhà đầu tư Trung Quốc đăng ký đầu tư vào Việt Nam tới 4,47 tỷ USD, tăng 77,6% so với năm 2022. Năm 2024, hơn 4,73 tỷ USD. Năm 2025, tới 5,96 tỷ USD, tăng 33,4% so với năm trước, vươn lên đứng hàng thứ hai trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam.

Đây chỉ là khoản vốn đầu tư của các nhà đầu tư Trung Quốc đại lục. Nếu tính cả đầu tư từ Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc), con số lớn hơn rất nhiều.

Điều quan trọng, trái với những nỗi lo trước đây, dòng đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam ngày càng gia tăng về chất. Theo Bộ Tài chính, đầu tư của Trung Quốc thời gian qua có nhiều khởi sắc, nhiều tập đoàn lớn thương hiệu quốc tế đã đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng mới như: sản xuất tấm pin mặt trời, tinh thể silicon, điện gió, điện mặt trời, lưu trữ điện, xe điện, điện - điện tử… Chính những khoản đầu tư này đã góp phần đưa Việt Nam trở thành “cứ điểm” sản xuất các thiết bị điện tử, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Trong những cuộc làm việc với các tập đoàn Trung Quốc, lãnh đạo Chính phủ Việt Nam luôn đánh giá cao điều này, đồng thời bày tỏ mong muốn các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục đầu tư, lấy Việt Nam làm cứ điểm sản xuất - kinh doanh, qua đó góp phần cùng Việt Nam phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển nhanh và bền vững… Đây cũng chính là xu hướng đầu tư gần đây của các “đại bàng” Trung Quốc tại Việt Nam.

Ba tháng đầu năm nay, vốn đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam đạt trên 828,38 triệu USD, giảm 43,6% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng điều này được cho là nằm trong xu hướng chung là các nhà đầu tư đang thận trọng hơn trong việc ra các quyết định đầu tư, nhất là với các dự án lớn, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị toàn cầu và chính sách thuế quan của Mỹ. Song, nhìn về tiềm năng trung hạn, cơ hội để tạo bước chuyển chiến lược cho hợp tác đầu tư Việt - Trung là rất lớn.

Tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam 2025, tổ chức cuối tháng 10 năm ngoái, các nhận định đều cho rằng, nhà đầu tư Trung Quốc đang sẵn sàng vào Việt Nam. Lý do được chỉ ra là vì Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển các ngành công nghiệp tương lai, đặc biệt là đất hiếm và các lĩnh vực mới nổi như ô tô, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo - những lĩnh vực không chỉ các nhà đầu tư Trung Quốc quan tâm. Địa kinh tế thuận lợi cũng khiến nhiều nhà đầu tư nhìn nhận Việt Nam như một “điểm chạm” chiến lược để không chỉ phục vụ thị trường ASEAN, mà còn cho cả khu vực Mỹ - Trung.

Tháng 9/2024, khi công bố báo cáo của mình, Ngân hàng HSBC cho biết, tại Đông Nam Á, khách hàng Trung Quốc của HSBC quan tâm nhiều nhất đến việc mở rộng thị trường sang Singapore, kế đến là Việt Nam. “Việt Nam hấp dẫn nhà đầu tư láng giềng bởi mối quan hệ kinh tế chặt chẽ”, các chuyên gia của HSBC đánh giá.

Nhận định này còn nguyên giá trị cho tới thời điểm hiện nay. Kết nối kinh tế, trong đó có đầu tư Việt - Trung, đã ngày càng được thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong bối cảnh quan hệ hợp tác hai nước thời gian qua tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng. Trao đổi chiến lược cấp cao được tăng cường, các chuyến thăm giữa lãnh đạo chủ chốt của hai nước được thực hiện với tần suất chưa từng có. Trong đó, nổi bật nhất là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 4 năm ngoái. Sau chuyến thăm, hai bên đã thống nhất tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ 14 - 17/4/2026 sẽ đưa quan hệ Việt - Trung lên tầm cao mới, trong đó có quan hệ hợp tác về kinh tế và đầu tư.

Theo các chuyên gia, mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc đang ở giai đoạn “cơ hội lịch sử chưa từng có”. Hai bên cần mở rộng hợp tác thiết thực, tăng cường hợp tác trong thương mại và đầu tư, cơ sở hạ tầng, khu hợp tác kinh tế xuyên biên giới, cảng thông minh, cũng như thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như đổi mới công nghệ, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo…

Đây chính là nền tảng quan trọng cho chương mới của hợp tác đầu tư Việt - Trung.