Áp lực tỷ giá và nợ xấu có thể hạn chế tăng trưởng tín dụng 

Sáng 10/4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố Báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) tháng 4/2026, cho rằng nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì khả năng chống chịu vững vàng trong bối cảnh thách thức toàn cầu.

Theo dự báo của ADB, kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng 7,2% trong năm 2026 và 7,0% trong năm 2027, thấp hơn mức 8,0% năm 2025. Đánh giá về triển vọng này, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam, cho biết Chính phủ Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng với gián đoạn nguồn cung năng lượng bằng các biện pháp tài khóa có thời hạn, kết hợp điều hành giá và bảo đảm nguồn cung.

Ông Shantanu Chakraborty cho rằng, các giải pháp này góp phần kiểm soát áp lực lạm phát trong ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, theo đại diện ADB, về dài hạn, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch sang năng lượng sạch sẽ đóng vai trò quan trọng để giảm tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng xung đột tại Trung Đông và Ukraine có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, tăng chi phí vận chuyển và tạo áp lực lên giá hàng hóa. Ngoài ra, tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu và thặng dư thương mại của Việt Nam.

Năm 2026, theo ADB, động lực tăng trưởng  của Việt Nam vẫn đến từ đầu tư công trong bối cảnh cầu tiêu dùng và xuất khẩu chậm lại.  

Lạm phát được dự báo ở mức 4,0% trong năm 2026 và 3,8% năm 2027, chịu tác động từ giá dầu và điều kiện cung ứng toàn cầu. Chính sách tài khóa và tiền tệ nới lỏng có thể hỗ trợ tăng trưởng nhưng cũng tạo áp lực lên giá.

Bên cạnh đó, các rủi ro tài chính vẫn tiếp tục hạn chế triển vọng tăng trưởng. Áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng đòi hỏi phải được quản lý chủ động hơn. Nợ xấu gia tăng và tiền đồng mất giá có thể làm giảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ. Điều này có thể hạn chế tăng trưởng tín dụng ngân hàng.

Bất chấp các rủi ro, ADB cho rằng, cải cách thể chế tại Việt Nam đang đem lại các tác động tích cực cho triển vọng tăng trưởng. Những nỗ lực tinh giản thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý có thể hỗ trợ kích thích tăng trưởng trong ngắn hạn và phục vụ các mục tiêu phát triển dài hạn. Nếu được triển khai tốt, những cải cách này có thể nâng cao hiệu quả khu vực công, cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Ngoài ra, những hạn chế của thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục cản trở sự phát triển của thị trường vốn. Lãi suất trái phiếu chính phủ tăng có thể giúp huy động nguồn lực cho đầu tư công nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí vốn.

Chưa cần thiết điều chỉnh chính sách tiền tệ

Ông Nguyễn Bá Hùng-chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB cho rằng, cú sốc giá cả trên thị trường hiện nay không xuất phát từ chính sách tiền tệ (CSTT), cũng không phải do hệ lụy của việc nới lỏng tiền tệ quá mức. Hiện tại, Ngân hàng Nhà nước vẫn duy trì mặt bằng lãi suất điều hành ở mức phù hợp để hỗ trợ đà tăng trưởng. 

Tuy vậy, chuyên gia kinh tế trưởng ADB cũng cảnh báo về rủi ro tài chính của Việt Nam khi tỷ lệ sử dụng đòn bẩy đang ở mức cao (tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên GDP đã lên tới 145%). Năm nay, Chính phủ đã "hãm" bớt đà tăng trưởng tín dụng, mục tiêu tăng trưởng tín dụng chỉ còn 15%. Tuy nhiên, tỷ lệ đòn bẩy cao vẫn là rủi ro của nền kinh tế.

Chuyên gia ADB cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nhằm đa dạng hóa nguồn tài chính cho nền kinh tế.

Theo ADB, việc tăng cường minh bạch, mở rộng sự tham gia của nhà đầu tư và bảo đảm khung pháp lý nhất quán sẽ là những yếu tố then chốt giúp củng cố niềm tin thị trường và nâng cao hiệu quả huy động vốn dài hạn.

Mặc dù nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều rủi ro, song chuyên gia cho rằng, khả năng chống chịu của nền kinh tế Việt Nam vẫn rất tốt.

Các cải cách thể chế thời gian qua cũng như là các cái nỗ lực sắp tới về cải thiện đầu tư công, thu hút vốn đầu tư tư nhân... sẽ tăng cường hơn nữa khả năng chống chịu này.