Từ ngày 6/1 đến 16/1, dù xuất phát điểm vẫn nằm dưới đường MA200, cổ phiếu TVN của Tổng công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSteel) đã tăng tới 39,7%, từ mức 7.300 đồng lên 10.200 đồng/cổ phiếu. Sau nhịp tăng mạnh, tính tới ngày 23/2, cổ phiếu TVN vẫn đang giao dịch vùng 8.800 đồng/cổ phiếu. Đáng chú ý, cùng với đà tăng giá, thanh khoản cũng cải thiện mạnh, giúp cổ phiếu TVN chính thức vượt lên trên đường MA200, thu hút sự chú ý của dòng tiền ngắn hạn.

Giai đoạn bùng nổ của cổ phiếu TVN trùng khớp với làn sóng tăng giá của nhiều cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn. Khi dòng tiền tìm đến nhóm cổ phiếu nhà nước, VNSteel nhanh chóng bật tăng cùng nhóm doanh nghiệp nhà nước.

Một trong những chất xúc tác quan trọng của sóng cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước là kỳ vọng chính sách. Thị trường đang đặt nhiều kỳ vọng vào Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Theo đó, đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là có ít nhất 50 doanh nghiệp nhà nước lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 đến 3 doanh nghiệp lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Trở lại với VNSteel, tính đến ngày 30/9/2025, cổ đông nhà nước (Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước) nắm giữ tới 93,93% vốn điều lệ, phần còn lại thuộc về các cổ đông khác. Cơ cấu này khiến VNSteel trở thành đối tượng được chú ý mỗi khi câu chuyện thoái vốn hay tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước được nhắc đến.

Về hoạt động kinh doanh, kết thúc năm 2025, dù doanh thu tăng 21,7%, lên 44.022,36 tỷ đồng và lợi nhuận ròng tăng 63,4%, lên 552,13 tỷ đồng, nhưng thực tế, lợi nhuận đóng góp chủ yếu do hoạt động tài chính, lợi nhuận hoạt động cốt lõi vẫn âm 55,01 tỷ đồng.

Thêm nữa, điểm trừ lớn nhất của VNSteel tiếp tục nằm ở khoản đầu tư khổng lồ vào tài sản dở dang dài hạn. Tính đến ngày 31/12/2025, giá trị tài sản dở dang dài hạn của doanh nghiệp lên tới 6.602,9 tỷ đồng, chiếm 23,6% tổng tài sản.

Vướng mắc kéo dài ở các dự án đầu tư khiến hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn của VNSteel liên tục duy trì ở mức thấp so với mặt bằng chung ngành thép. Trong năm 2025, tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) của VNSteel chỉ đạt 1,95% (trung bình ngành là 3,58%), tỷ suất sinh lời trên vốn (ROE) chỉ đạt 6,09% (trung bình ngành là 8,04%).

Năm 2026, VNSteel còn phải đối mặt với nhiều thách thức từ bức tranh chung của ngành thép. Theo báo cáo triển vọng ngành thép năm 2026 của Công ty Chứng khoán VCBS, sản lượng thép thô toàn cầu được dự báo dao động khoảng 1,81-1,85 tỷ tấn, phục hồi 1-3% so với mức đáy năm 2025.

Tại thị trường nội địa, VCBS dự báo, sản lượng thép thô Việt Nam tiếp tục tăng nhờ Hòa Phát hoàn thành Dự án Dung Quất 2 vào cuối năm 2025, đưa tổng cung toàn thị trường lên khoảng 25-26 triệu tấn, mức cao nhất trong nhiều năm. Lợi nhuận toàn ngành thép năm 2026 được dự báo tăng 22% so với cùng kỳ, song sự phân hóa sẽ rất rõ nét, khi phần lớn lợi ích thuộc về các doanh nghiệp có lợi thế quy mô và chuỗi sản xuất thượng nguồn.

VCBS cũng lưu ý Việt Nam vẫn chịu áp lực từ thép giá rẻ Trung Quốc, đồng thời đối mặt với rủi ro về hạn ngạch và rào cản xuất xứ khi xuất khẩu sang EU. Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/6/2026 có thể khiến thép Việt Nam đối diện nguy cơ chịu mức thuế lên tới 50% nếu vượt hạn ngạch.

Trong bối cảnh đó, câu chuyện tăng giá của cổ phiếu VNSteel vẫn mang đậm màu sắc kỳ vọng hơn là sự cải thiện thực chất từ nội tại doanh nghiệp.