Đây là những doanh nghiệp tiên phong trong việc đưa ra các cam kết và thực hiện mục tiêu ESG, phát triển bền vững trong ngành, thể hiện qua: (1) Hiệu quả kinh doanh và tính bền vững; (2) Các cam kết và thực hiện về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp.

ESG100 đóng vai trò quan trọng trong việc: Thiết lập các tiêu chí đánh giá phù hợp với điều kiện của Việt Nam nhưng vẫn đảm bảo tính tương thích với chuẩn mực quốc tế; tạo động lực cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong việc cải thiện hiệu quả ESG; xây dựng cơ sở dữ liệu về thực tiễn ESG tại Việt Nam nhằm hỗ trợ cho công tác hoạch định chính sách và nghiên cứu.

Danh sách Top 100 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 (ESG100 - 2026) và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình www.esg100.vn

Việt Nam trước làn sóng ESG toàn cầu

Trên bản đồ kinh tế thế giới năm 2026, ESG đã thoát ly khỏi khái niệm đạo đức kinh doanh thuần túy để trở thành một phân khúc tài sản khổng lồ. Theo Fortune Business Insights, quy mô thị trường đầu tư ESG toàn cầu dự kiến đạt 45,61 nghìn tỷ USD vào năm 2026, cho thấy niềm tin ngày càng mạnh mẽ của các định chế tài chính đối với những doanh nghiệp theo đuổi mô hình tăng trưởng bền vững. Bước ngoặt lớn nhất đến từ việc Liên minh Châu Âu (EU) chính thức áp dụng Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD), buộc các nhà cung ứng phải minh bạch hóa dữ liệu hoạt động như một điều kiện tiên quyết để giữ đơn hàng.

Tại Việt Nam, phản ứng chính sách của Chính phủ đang ngày càng rõ nét thông qua việc hoàn thiện một hành lang pháp lý tương đối đồng bộ cho phát triển bền vững. Dấu mốc đáng chú ý là Nghị định 29/2026/NĐ-CP, ban hành tháng 1/2026, đặt nền móng cho cơ chế vận hành sàn giao dịch carbon nội địa. Đây không chỉ là một quy định về môi trường, mà còn là bước đi mang tính kinh tế, khi phát thải khí nhà kính lần đầu được định hình như một loại tài sản có thể giao dịch, từ đó tạo thêm động lực tài chính cho các đơn vị tiên phong trong cắt giảm phát thải. Cùng với đó, Quyết định 21/2025/QĐ-TTg về “Bộ lọc xanh” quốc gia đang góp phần xây dựng một ngôn ngữ chung cho hoạt động đầu tư bền vững tại Việt Nam.

ESG Việt Nam 2026: Từ cam kết xanh đến vận hành thực chất

Trong bối cảnh xu hướng “xanh hóa” hiện nay, quá trình chuyển dịch của doanh nghiệp đang diễn ra theo ba hướng chính: (i) mở rộng giảm phát thải trên toàn chuỗi giá trị; (ii) gia tăng sử dụng năng lượng tái tạo và vật liệu thân thiện với môi trường; (iii) thúc đẩy mô hình tuần hoàn trong bao bì, nguyên liệu và logistics.

Dữ liệu khảo sát của Viet Research quý I/2026 cho thấy quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp đang diễn ra với tốc độ nhanh và trên diện rộng: 86% doanh nghiệp logistics đã cam kết giảm phát thải carbon trong vận hành, trong khi 92% doanh nghiệp chế biến - chế tạo đã xác lập mục tiêu Net Zero hoặc ban hành chính sách chuyển đổi xanh. Điều này phản ánh yếu tố môi trường đang trở thành trọng tâm trong chiến lược ESG  và định hình năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Song hành với đó, việc xây dựng chuỗi giá trị nhân văn và phát triển nguồn vốn con người đang dần thoát ly khỏi khái niệm hoạt động thiện nguyện rời rạc để trở thành một cấu phần quản trị rủi ro chiến lược. Trong nhiều ngành, áp lực không còn nằm ở việc tuyển đủ người, mà ở việc đào tạo nguồn nhân lực xanh gắn với quản trị dữ liệu và vận hành chặt chẽ hơn.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng mở rộng giá trị xã hội thông qua các chương trình tài chính bao trùm, phổ cập dịch vụ thiết yếu, hỗ trợ sinh kế bền vững và thúc đẩy cơ hội tiếp cận giáo dục. Theo khảo sát của Viet Research quý I/2026, 90% doanh nghiệp tham gia cho biết đã triển khai chính sách đào tạo ESG cho nhân viên. Đồng thời, khoảng 50% doanh nghiệp dành từ 1 đến 5 tỷ đồng cho các hoạt động cộng đồng trong năm 2025. Những kết quả này chỉ ra ESG đang từng bước đi từ cam kết sang thực thi, với trọng tâm không chỉ nằm ở năng lực nội bộ mà còn ở việc tạo ra giá trị xã hội thiết thực.

Nền tảng cuối cùng giúp vận hành toàn bộ guồng quay bền vững này chính là thiết lập hệ thống quản trị liêm chính và năng lực điều hành dựa trên dữ liệu. Trong năm 2026, quản trị doanh nghiệp không còn chỉ là yêu cầu mang tính thủ tục, mà đã trở thành nền tảng củng cố niềm tin và sự đồng thuận đối với chiến lược phát triển bền vững. Xu hướng này được thể hiện rất rõ thông qua số liệu khảo sát của Viet Research khi 81% doanh nghiệp ghi nhận tỷ lệ cổ đông ủng hộ chiến lược ESG vượt trên 50%. Đặc điểm cốt lõi của quản trị hiện đại là tính minh bạch được kiểm chứng bằng công nghệ, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò là công cụ giám sát dữ liệu thời gian thực, giúp loại bỏ các sai sót thủ công và ngăn chặn hiện tượng "tẩy xanh" (greenwashing).

Bức tranh thực thi thực chất này được minh chứng sống động thông qua nhiều doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh (REE) đã định vị lại thành một tập đoàn năng lượng tái tạo với mục tiêu công suất khổng lồ vào năm 2030; Vinamilk tiên phong vận hành các cơ sở trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế; Tập đoàn FPT triển khai chiến lược "AI First"; và các định chế tài chính như BIDV hay SHB đã thiết lập những khung quản trị rủi ro xanh hiện đại để dẫn dắt dòng vốn bền vững.

Khi khó khăn là "lửa thử vàng" cho các doanh nghiệp Việt

Cũng trong khuôn khổ chương trình nghiên cứu và khảo sát doanh nghiệp của Viet Research, kết quả chỉ ra quá trình triển khai ESG trong các ngành kinh tế trọng điểm tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với không ít thách thức, nhưng đồng thời cũng mở ra nhiều triển vọng tích cực. Dưới đây là những khó khăn chính và một số xu hướng đáng chú ý qua nghiên cứu và khảo sát Top 100 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 của Viet Research:

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 100 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 (ESG100 - 2026) sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72, Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình www.esg100.vn và trên các kênh truyền thông đại chúng.