Hoàn thiện đầu mối điều hành hệ thống chống ngập
Nhà điều hành cống kiểm soát triều Mương Chuối tại xã Nhà Bè (TP.HCM) đã hoàn tất lắp đặt hệ thống máy móc, thiết bị, sẵn sàng phục vụ công tác vận hành từ ngày 30/11/2026.
Đây là trung tâm giám sát, điều khiển hoạt động của hệ thống thông qua công nghệ SCADA. Công nghệ này cho phép theo dõi diễn biến mực nước, kiểm soát và điều tiết hoạt động các cửa van, qua đó hỗ trợ phối hợp vận hành các công trình theo phương án chung.
| Nhà điều hành trung tâm của dự án. |
Cống Mương Chuối là một trong 8 công trình cống kiểm soát triều lớn thuộc Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu – Giai đoạn 1. Với khẩu độ 160 m, đây là công trình có khẩu độ lớn nhất trong hệ thống.
Về quy mô kỹ thuật, cống có 2 cửa van giữa kích thước 40 x 13 m và 2 cửa van biên kích thước 40 x 9,5 m. Công trình còn được bố trí âu thuyền kích thước 11 x 150 m, với 2 cửa âu kích thước 11 x 8,15 m, phục vụ hoạt động giao thông thủy qua khu vực.
Theo nguyên lý vận hành, việc điều tiết cửa van căn cứ vào diễn biến mực nước và phương án điều hành chung của toàn dự án. Khi triều cường dâng cao, hệ thống cửa van được điều tiết để hạn chế nước triều xâm nhập vào khu vực kiểm soát. Khi điều kiện mực nước phù hợp, cửa van được vận hành nhằm hỗ trợ thoát nước ra sông. Hoạt động của âu thuyền được thực hiện theo quy trình, bảo đảm an toàn giao thông thủy.
Bài toán vận hành đồng bộ hệ thống 10.000 tỷ đồng
Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu – Giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng. Quy mô dự án gồm 8 cống kiểm soát triều lớn, hệ thống đê bao và kè ven sông dài khoảng 6 km, 41 cổng dọc đê, các trạm bơm với tổng công suất 120 m³/s cùng hệ thống quan trắc, điều khiển tự động SCADA.
Trong tổng thể công trình, cống Mương Chuối là một mắt xích quan trọng, phối hợp với 7 cống còn lại, hệ thống đê bao, trạm bơm và các công trình quan trắc để kiểm soát ngập.
Khi được đưa vào vận hành đồng bộ, dự án được kỳ vọng góp phần kiểm soát ngập do triều cường, chủ động điều tiết mực nước trên các tuyến sông, kênh, rạch và hỗ trợ tiêu thoát nước mưa. Hệ thống cũng hướng đến hạn chế tác động của xâm nhập mặn trong phạm vi kiểm soát, đồng thời duy trì hoạt động giao thông thủy.
| Cống ngăn triều Mương Chuối đã cơ bản hoàn thành. |
Theo ông Đặng Quốc Bảo, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam, thuộc Tập đoàn Trung Nam (nhà đầu tư), toàn bộ dự án đã cơ bản hoàn thành. Khoảng 12h ngày 25/11, khi triều bắt đầu dâng, đơn vị sẽ vận hành hệ thống và đóng toàn bộ các cống ngăn triều. Người dân khi đó có thể quan sát sự chênh lệch mực nước trong và ngoài kênh sau khi các cửa van đóng. Hệ thống giám sát và thu thập dữ liệu SCADA cũng ghi nhận, hiển thị và phân tích số liệu mực nước hai phía để đánh giá khả năng ngăn triều.
Thời điểm vận hành thử nghiệm toàn hệ thống được chọn khi đợt triều cường ở thành phố từ ngày 23 đến 27/11 dự báo cao nhất năm, để thấy rõ tác dụng và sự chênh lệch mực nước giữa hai bên cống.
Theo ông Bảo, đỉnh triều ở TP HCM có xu hướng ngày càng cao, một số trạm đo đã ghi nhận mức khoảng 1,78 m. Trong khi đó, hệ thống cống ngăn triều của dự án có cao độ thiết kế lên đến 3 m cho tầm nhìn nhiều năm, nên hoàn toàn đảm bảo khả năng ngăn triều.
Khi hệ thống vận hành đồng bộ, nhà đầu tư khẳng định phần lớn diện tích trong vùng bảo vệ sẽ hết ngập do triều. Tuy nhiên, toàn bộ dự án chưa hình thành vành đai khép kín, nên nước triều vẫn có thể xâm nhập vào một số khu vực nhỏ. Nếu mưa lớn trùng lúc triều lên cao, hệ thống vẫn hỗ trợ giảm ngập, song một số nơi có thể ngập cục bộ do nước mưa phía trong chưa thoát kịp. Nhà đầu tư đã tính toán, dự báo các tình huống này và sẽ phối hợp với thành phố xử lý.