Chiều 22/8, hồi âm những vấn đề đại biểu quan tâm về việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo hợp nhất đã cụ thể hóa nội dung đánh giá hiệu quả đầu tư trong toàn bộ các khâu thực hiện dự án đầu tư công từ chuẩn bị, phân bổ, đấu thầu, tổ chức triển khai và đến khi quyết toán đưa vào sử dụng.

Trước đó, các ý kiến phát biểu tại hội trường đều thống nhất sự cần thiết hợp nhất, đồng thời góp ý thêm các nội dung cần hoàn thiện thêm trước khi trình Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Kỳ họp gần nhất.

Hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công là vấn đề cốt lõi

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính cảm ơn các vị đại biểu Quốc hội đã dành thời gian tâm huyết góp ý sâu sắc, khoa học, sát thực tiễn, là cơ sở cho cơ quan soạn thảo tiếp thu báo cáo cấp thẩm quyền để hoàn thiện để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10 tới.

Làm rõ thêm một số cái nội dung đại biểu đề cập, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ việc hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công là vấn đề cốt lõi của tích hợp luật hai luật. Dự thảo đã xử lý vấn đề này và quy định riêng một chương 4 về các nội dung tích hợp kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Về đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đảm bảo tính tự chủ của ngân sách địa phương và đảm bảo phân cấp phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, Bộ trưởng cho biết dự thảo cũng đã kế thừa các quy định về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi của các luật hiện hành. Đồng thời cũng đã bổ sung các quy định về nguyên tắc khi ban hành chính sách, chế độ phải đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn lực và phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách của từng cấp.

Với góp ý của đại biểu về các quy định nhằm hạn chế chuyển nguồn, nâng cao chất lượng công tác lập dự toán, tránh tình trạng kể cả dự toán thu, kể cả dự toán chi đều không sát thực tế, người đứng đầu ngành tài chính cho biết đã quy định rõ tại dự thảo.

Hồi âm quan tâm của đại biểu về thể chế hóa yêu cầu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án đầu tư công, Bộ trưởng nêu rõ, dự thảo đã kế thừa, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đầu tư công nhằm cắt giảm, đơn giản thủ tục hành chính và cụ thể hóa nội dung đánh giá hiệu quả đầu tư trong toàn bộ các khâu thực hiện dự án đầu tư công từ chuẩn bị, phân bổ, đấu thầu, tổ chức triển khai và đến khi quyết toán đưa vào sử dụng.

Thay đổi nguyên tắc quản trị từ kiểm soát hành vi sang kiểm soát kết quả

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) bày tỏ “hoàn toàn tán thành với chủ trương trình Quốc hội cho ý kiến về định hướng xây dựng Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất trên cơ sở tích hợp hai luật rất quan trọng là Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công”.

Ông Trung nhấn mạnh, đây là hai dự án luật có tầm ảnh hưởng vô cùng lớn đến việc khơi thông và phân bổ nguồn lực quốc gia và “đặc biệt thống nhất với yêu cầu xây dựng luật: Đây không đơn thuần là một cuộc sáp nhập cơ học về mặt kỹ thuật, mà phải là một cuộc cải cách về thể chế lập pháp và một cuộc cách mạng về tư duy quản trị tài chính công”.

Góp ý cụ thể, ông Trung đề xuất bổ sung nguyên tắc quản lý theo kết quả đầu ra tại Điều 9: Ngân sách nhà nước được quản lý theo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Việc lập, phân bổ, chấp hành và quyết toán ngân sách đối với các nhiệm vụ áp dụng cơ chế này phải căn cứ vào kết quả đầu ra và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao, gắn với định mức kinh tế - kỹ thuật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Đồng thời, giao Chính phủ quy định lộ trình cụ thể để mở rộng phạm vi áp dụng đối với từng lĩnh vực.

Vị đại biểu Lào Cai cũng đề nghị bổ sung một điều luật mới sau Điều 13 về quản lý ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ, quy định rõ về nội hàm, điều kiện và lộ trình thực hiện. Việc gắn lộ trình thực hiện với điều kiện về định mức kinh tế - kỹ thuật cũng sẽ tạo áp lực buộc các bộ ngành phải khẩn trương ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật theo quy định tại khoản 5 Điều 30 - vốn là điều kiện cần để cơ chế này vận hành thực tế, theo đại biểu.

Nội dung được ông Trung đề nghị bổ sung còn liên quan đến xét duyệt quyết toán ngân sách nhà nước hàng năm. Đó là, đối với các nhiệm vụ áp dụng cơ chế quản lý theo kết quả thực hiện, ngoài việc kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ chứng từ, cơ quan xét duyệt phải đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo khung kết quả đầu ra đã giao. Thông báo xét duyệt quyết toán phải nêu rõ mức độ đạt được của từng chỉ tiêu đầu ra và nguyên nhân của phần không đạt.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về cá thể hóa trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng và cơ chế miễn trừ trách nhiệm của người đứng đầu quy định tại Điều 35, đồng thời cụ thể hóa trình tự, thủ tục thực hiện cơ chế miễn trừ trách nhiệm tại Điều 72.

“Chỉ khi chúng ta mạnh dạn thay đổi nguyên tắc quản trị từ kiểm soát hành vi sang kiểm soát kết quả, chúng ta mới có thể tạo ra một động lực mới, giải phóng năng lực sáng tạo của bộ máy và đưa dòng vốn đầu tư công thực sự trở thành nguồn lực dẫn dắt sự phát triển của đất nước”, đại biểu Trung nhấn mạnh.