Trước phản ánh của một số hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí liên quan đến việc khai báo thành phần hóa chất khi làm thủ tục xuất nhập khẩu, Cục Hải quan khẳng định việc yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu kỹ thuật đối với hóa chất nhập khẩu, xuất khẩu được thực hiện đúng quy định pháp luật nhằm bảo đảm quản lý rủi ro, kiểm soát hàng hóa đặc thù và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.

Theo Cục Hải quan, thủ tục hải quan đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu hiện được thực hiện trên cơ sở Luật Hải quan 2014, Luật Hóa chất 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan. Cơ quan hải quan nhấn mạnh kể từ khi Luật Hóa chất 2025 có hiệu lực, Cục Hải quan và các Chi cục Hải quan khu vực không ban hành thêm bất kỳ văn bản hướng dẫn riêng nào liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất.

Cục Hải quan cho biết việc kiểm tra, giám sát hải quan đối với hóa chất luôn được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Tuy nhiên, hóa chất là nhóm hàng đặc thù, yêu cầu chuyên môn sâu để xác định bản chất hàng hóa, trong khi quy định quản lý chuyên ngành lại chặt chẽ và phức tạp.

Theo quy định của Luật Hải quan, công chức hải quan có quyền yêu cầu người khai hải quan cung cấp tài liệu kỹ thuật và các thông tin liên quan để xác định chính xác tên hàng, mã số hàng hóa, làm căn cứ tính thuế và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành. Tuy nhiên, cơ quan hải quan khẳng định doanh nghiệp không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan theo quy định hiện hành.

Cục Hải quan cho biết người khai hải quan có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa của hàng hóa trên tờ khai hải quan để phục vụ việc xác định mã số và chính sách quản lý chuyên ngành. Đối với các tờ khai luồng vàng hoặc luồng đỏ, nếu hồ sơ chưa đủ căn cứ xác định chính xác bản chất hàng hóa hoặc thông tin khai báo chưa đầy đủ, cơ quan hải quan có thể yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu kỹ thuật và chứng từ liên quan.

Trường hợp doanh nghiệp vẫn không cung cấp đủ cơ sở để xác định chính xác hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định làm căn cứ quyết định thông quan theo quy định pháp luật.

Theo Cục Hải quan, việc yêu cầu cung cấp thêm thông tin chủ yếu phát sinh trong hai trường hợp: hồ sơ không thể hiện rõ thành phần cấu tạo, không đủ cơ sở xác định hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất cấm, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất kinh doanh có điều kiện hay không; hoặc hồ sơ chưa cung cấp đầy đủ thông tin về nồng độ, hàm lượng hóa chất để xác định có thuộc trường hợp được miễn giấy phép, giấy chứng nhận theo quy định chuyên ngành hay không.

Liên quan phản ánh về bảo mật bí mật thương mại, Cục Hải quan dẫn quy định của Luật Hóa chất 2025 cho biết các thông tin như Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật. Vì vậy, việc cơ quan hải quan yêu cầu cung cấp các thông tin định danh cơ bản để phục vụ quản lý nhà nước là phù hợp quy định pháp luật và không vi phạm nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất.

Cục Hải quan cũng khẳng định ngay khi doanh nghiệp phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thành phần hóa chất theo yêu cầu, các lô hàng đều được giải quyết thông quan nhanh chóng và đúng quy định.

Ngoài ra, trong quá trình triển khai Luật Hóa chất 2025, Cục Hải quan cho biết đã chủ động tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất và có văn bản kiến nghị Cục Hóa chất, Bộ Công Thương sớm có hướng dẫn thống nhất để cơ quan hải quan và doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.

Theo Cục Hải quan, ngay khi nhận được ý kiến chính thức từ Cục Hóa chất, cơ quan này sẽ hướng dẫn thống nhất trong toàn ngành và thông tin tới các cơ quan báo chí để doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật.