Thương mại điện tử Việt Nam bước qua giai đoạn tăng trưởng nóng để tiến vào chặng đường đòi hỏi chất lượng phát triển cao hơn. Nếu trước đây cuộc đua chủ yếu xoay quanh trợ giá, khuyến mại và tốc độ mở rộng người dùng, thì hiện nay thị trường bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm mua sắm, tính minh bạch của hàng hóa, an toàn thanh toán và khả năng giữ chân khách hàng dài hạn.

Theo chia sẻ từ ông Cao Thế Anh, Chủ tịch VnShop, quy mô thương mại điện tử Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 16% tổng bán lẻ, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rộng. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp tiếp tục đặt cược vào lĩnh vực này, dù sức cạnh tranh ngày càng lớn.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng không đồng nghĩa mọi vấn đề đã được giải quyết. Cùng với sự phát triển nhanh là áp lực chi phí với nhà bán hàng, sự bão hòa của các mô hình cạnh tranh bằng giá, cũng như tâm lý dè dặt của người tiêu dùng trước nỗi lo hàng giả, hàng nhái, quảng cáo sai thực tế.

Không ít nhà bán hàng cho rằng điều họ cần lúc này không chỉ là lưu lượng truy cập, mà là một nền tảng mang lại doanh số thực chất, chính sách ổn định và môi trường cạnh tranh minh bạch hơn. Khi chi phí gia tăng trong khi biên lợi nhuận ngày càng mỏng, việc phụ thuộc hoàn toàn vào các chương trình giảm giá liên tục không còn là lời giải dài hạn.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp nội địa buộc phải xác định lại chiến lược. Thay vì đối đầu trực diện với các nền tảng lớn bằng cùng một công thức, lựa chọn khả thi hơn là tìm thị trường ngách, tận dụng hệ sinh thái sẵn có và xây dựng tệp khách hàng trung thành.

Đối với VnShop, ông Cao Thế Anh cho rằng: “Chúng tôi không chọn cách đối đầu trực diện với bất kỳ ai. Điều quan trọng là phải có con đường riêng, tạo ra giá trị riêng và phục vụ đúng nhóm khách hàng của mình.”

Nhìn vào thị trường tiêu dùng có thể thấy, sau giai đoạn đua quy mô, nhiều doanh nghiệp bắt đầu nhìn vào hiệu quả vận hành và giá trị vòng đời khách hàng. Một đơn hàng không còn đơn thuần là giao dịch tức thời, mà là điểm chạm của cả hệ thống gồm thanh toán, hậu cần, chăm sóc sau bán và niềm tin thương hiệu.

Trong thương mại điện tử, niềm tin ngày càng trở thành yếu tố quyết định. Người tiêu dùng có thể bị thu hút bởi giá thấp, nhưng sẽ chỉ quay lại nếu sản phẩm đúng mô tả, giao dịch an toàn và có cơ chế bảo vệ quyền lợi rõ ràng.

Đây cũng là lý do việc kiểm soát hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại được xem là yêu cầu cấp thiết nếu thị trường muốn bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn. Khi hàng chính hãng phải cạnh tranh với sản phẩm không rõ nguồn gốc, né tránh nghĩa vụ thuế hoặc sai lệch thông tin công bố, môi trường kinh doanh sẽ bị méo mó, còn doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc chịu nhiều bất lợi.

“Hàng chính hãng, có hóa đơn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng không thể bị cạnh tranh bất lợi bởi hàng giả, hàng nhái hay hàng trôi nổi”, ông Cao Thế Anh nhấn mạnh. 

Về phía VnShop, vị Chủ tịch cho biết yếu tố an toàn thanh toán được đặt ở mức ưu tiên cao. Toàn bộ quy trình giao dịch được kiểm soát chặt chẽ, hóa đơn được xuất đầy đủ qua hệ thống. Trong trường hợp phát sinh sự cố, nền tảng sẵn sàng tiếp nhận trách nhiệm xử lý, kể cả hoàn tiền cho khách hàng theo quy định.

Nhiều chuyên gia cho rằng, thị trường cần một khung pháp lý chặt chẽ hơn cho thương mại điện tử, từ truy xuất nguồn gốc, quản lý người bán xuyên biên giới đến cơ chế xử lý tranh chấp và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Khi luật chơi minh bạch, doanh nghiệp sẽ có động lực đầu tư vào chất lượng thay vì chỉ chạy theo giá rẻ.

Song song với đó, thanh toán số đang trở thành trụ cột quan trọng của toàn hệ sinh thái. Mức độ an toàn trong thanh toán, khả năng hoàn tiền, kiểm soát giao dịch bất thường hay xác thực người dùng sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định mua sắm. Những nền tảng có liên kết chặt với ngân hàng và hệ thống tài chính thường sở hữu lợi thế rõ rệt về trải nghiệm và độ tin cậy.

Theo ông Cao Thế Anh, yêu cầu từ phía ngân hàng rất khắt khe, từ công nghệ, pháp lý đến quy trình vận hành. Điều này khiến việc kết nối thanh toán không đơn thuần là hợp tác kinh doanh, mà còn là một bước sàng lọc năng lực của nền tảng.

Thực tế, thị trường thương mại điện tử Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội, nhưng cơ hội sẽ thuộc về những mô hình tạo được khác biệt. Người tiêu dùng ngày càng thực dụng hơn, họ không quá quan tâm ai bán, mà quan tâm mua ở đâu thuận tiện hơn, yên tâm hơn và xứng đáng với số tiền bỏ ra.

“Điều đó cũng có nghĩa, cuộc đua sắp tới sẽ không chỉ là cuộc đua về quy mô hay ngân sách marketing. Đó sẽ là cuộc đua về niềm tin, năng lực vận hành và khả năng tạo giá trị bền vững cho cả người mua lẫn người bán. Với các doanh nghiệp Việt, đây vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội để khẳng định vị thế trên sân nhà.”, Chủ tịch VnShop bày tỏ.