Sau 10 ngày xét xử và nghị án, chiều 14/1, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội đã tuyên án sơ thẩm đối với 55 bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ, xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, 20 năm tù về tội “Nhận hối lộ”. Cùng tội danh, bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng, bị tuyên phạt 15 năm tù; 2 cựu Cục phó là Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn lần lượt bị tuyên phạt 12 năm và 7 năm tù.

30 bị cáo khác là lãnh đạo, cán bộ tại các đơn vị thuộc Cục An toàn thực phẩm bị tuyên phạt từ 30 tháng tù treo đến 9 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.

Các bị cáo còn lại bị tuyên phạt từ 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, đến cao nhất là 5 năm 6 tháng tù về tội “Đưa hối lộ”.

Hội đồng xét xử đánh giá, vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Hành vi phạm tội của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự tham gia, cấu kết của nhiều lãnh đạo, cán bộ quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Hành vi phạm tội của các bị cáo là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến lợi ích đúng đắn của Nhà nước trong công tác quản lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan quản lý nhà nước.

Theo bản án, bị cáo Nguyễn Thanh Phong và bị cáo Trần Việt Nga giữ vai trò chính trong vụ án, là những người chủ mưu, cầm đầu, đưa ra chủ trương nhận tiền hối lộ, tổ chức phân chia tiền và chỉ đạo cấp dưới thống nhất thực hiện hành vi phạm tội với tổng số tiền nhận hối lộ đặc biệt lớn.

Trong đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi hơn 43 tỷ đồng; bị cáo Trần Việt Nga hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng. Từ các phân tích trên, Hội đồng xét xử quyết định tuyên mức án nghiêm khắc đối với các bị cáo giữ vai trò đầu vụ.

Quá trình xét xử, nhiều bị cáo thừa nhận hành vi, thành khẩn khai báo, trình bày hoàn cảnh gia đình và bối cảnh phạm tội, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét các tình tiết giảm nhẹ để được hưởng mức án thấp nhất, sớm trở về với gia đình và xã hội.

Tại tòa, bị cáo Nguyễn Thanh Phong khai, trong quá trình triển khai, cấp dưới báo cáo có hai nhóm doanh nghiệp, một nhóm tự hoàn thiện hồ sơ đúng quy định, nhóm còn lại, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ. Từ đó phát sinh việc chuyên viên hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và nhận tiền.

Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong thừa nhận việc chuyên viên nhận tiền để hướng dẫn doanh nghiệp là không đúng quy định pháp luật. Bị cáo cho rằng không có thỏa thuận cụ thể về số tiền, dẫn đến việc mỗi phòng nộp cho lãnh đạo mức khác nhau, có nơi 2,5 triệu đồng một hồ sơ, nơi khác 1,5 triệu đồng một hồ sơ.

Theo lời khai, đối với các hồ sơ do bị cáo trực tiếp ký, số tiền nhận là 2,5 triệu đồng mỗi hồ sơ; các hồ sơ không trực tiếp ký thì nhận từ 1 triệu đến 1,5 triệu đồng mỗi hồ sơ.

Trong khi đó, bị cáo Trần Việt Nga khai, việc chậm ký hồ sơ trong một số thời điểm xuất phát từ lý do cá nhân, do phải chăm sóc mẹ ốm, không phải cố ý gây sức ép để đòi tiền “cơ chế”. Bị cáo khẳng định không ép buộc doanh nghiệp, không bỏ qua sai phạm và kể cả khi không đưa tiền thì hồ sơ vẫn được giải quyết theo quy định.

Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga thừa nhận đã nhận hơn 8 tỷ đồng, chủ yếu bằng tiền mặt do các chuyên viên đưa trực tiếp tại phòng làm việc, nhưng cho rằng đây là tiền doanh nghiệp “cảm ơn”, không phải từ việc gây sức ép.

Bị cáo Nga khai thêm, thời điểm mới đảm nhận nhiệm vụ ký xác nhận hồ sơ, từng trao đổi với Trần Thị Thu Liễu, cựu Phó Trưởng phòng phụ trách lĩnh vực thông tin, giáo dục truyền thông, về việc có nên lập đầu mối quản lý tiền “cảm ơn”, nhưng sau đó không thực hiện vì cho rằng hồ sơ đơn giản, dễ làm.

Trước tòa, bà Nga khẳng định không chỉ đạo, không yêu cầu chuyên viên thu tiền của doanh nghiệp, đồng thời cho rằng mức thu cao hay thấp là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhiều cấp dưới khai, bị cáo Nga có “nhắc khéo” việc chi tiền; đồng thời các bị cáo trong nhóm đưa hối lộ cũng khẳng định đã bị gây khó khăn, trả hồ sơ nhiều lần để yêu cầu hoàn thiện và được “gợi ý” muốn được giải quyết hồ sơ thì phải đưa tiền.

Sau đó, các bị cáo đã gặp trực tiếp Nga, hoặc thông qua các chuyên viên để chi các mức tiền theo “ba rem” được định sẵn, để được nhanh chóng giải quyết các hồ sơ, thủ tục.