Hạ tầng đầu tư dở dang, thiếu hệ thống xử lý nước thải

Khu công nghiệp Thuận Yên, tiền thân là Khu công nghiệp Trà Cai, được UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) phê duyệt quy hoạch từ năm 2001 và đổi tên thành Khu công nghiệp Thuận Yên vào năm 2002.

Năm 2002, tỉnh Quảng Nam phê duyệt dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giai đoạn 1 với quy mô 62 ha. Đến năm 2009, UBND TP. Tam Kỳ (cũ) được giao làm chủ đầu tư dự án hạ tầng khu công nghiệp.

Theo quy hoạch phân khu được phê duyệt năm 2017, Khu công nghiệp Thuận Yên có diện tích khoảng 148,43 ha, trong đó đất công nghiệp khoảng 70 ha. Đến tháng 1/2024, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tỉnh Quảng Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó điều chỉnh quy mô Khu công nghiệp Thuận Yên còn 108 ha.

Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, đến nay khu công nghiệp đã giải phóng mặt bằng khoảng 59,6 ha, trong đó đất giao thông khoảng 12 ha và đất công nghiệp 47,6 ha. Tổng vốn đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật đã thực hiện ước khoảng 123 tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước.

Khu công nghiệp đã thu hút khoảng 20 dự án đầu tư. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, hạ tầng khu công nghiệp vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. Đáng chú ý, dù có 20 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh, Khu công nghiệp Thuận Yên vẫn chưa được đầu tư hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung.

Theo Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, thực trạng này gây khó khăn trong công tác quản lý hạ tầng, chưa đáp ứng yêu cầu của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Trước đó, UBND thành phố đã giao các đơn vị liên quan rà soát, xác định lưu lượng nước thải thực tế của doanh nghiệp để đề xuất công suất trạm xử lý nước thải phù hợp, bảo đảm hiệu quả đầu tư và tránh lãng phí.

Không chỉ thiếu hạ tầng môi trường, nhiều dự án đầu tư xây dựng tại khu công nghiệp còn gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, điều chỉnh tổng mức đầu tư và tiến độ thi công.

Đối với dự án san nền vệt công nghiệp dọc hai bên đường trục chính Khu công nghiệp Thuận Yên (giai đoạn 2), diện tích 16,04 ha, hiện đã giải phóng mặt bằng 12,42 ha, đạt khoảng 78%, trong khi khối lượng xây lắp đạt khoảng 60%.

Đặc biệt, một dự án san nền khác có diện tích 13,24 ha mới giải phóng mặt bằng khoảng 50%, phải dừng thi công từ năm 2017 đến nay do chưa có mặt bằng.

Trong khi đó, dự án đường trục chính khu công nghiệp dài 2,02 km, tổng mức đầu tư hơn 77,29 tỷ đồng, dù một số hạng mục đã cơ bản hoàn thành nhưng vẫn còn khối lượng chưa thể triển khai do vướng mặt bằng.

Ngoài ra, dù đã được phê duyệt quy hoạch từ năm 2001 và triển khai đầu tư hạ tầng từ năm 2002, đến nay Khu công nghiệp Thuận Yên vẫn chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý để chính thức thành lập theo quy định, trong khi nhiều hạng mục hạ tầng còn dang dở.

Do chưa hoàn thiện thủ tục thành lập, các dự án thứ cấp tại Khu công nghiệp Thuận Yên chưa được hưởng chính sách ưu đãi đầu tư theo địa bàn khu công nghiệp, ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.

Trước thực trạng này, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng kiến nghị thành phố xem xét bổ sung dự án vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; cho phép thuê đơn vị tư vấn khảo sát, lập hồ sơ thực tế đối với những tài liệu không còn lưu giữ.

Đồng thời, kiến nghị UBND phường Bàn Thạch khẩn trương hoàn thiện các công trình hạ tầng đầu tư dở dang từ những năm trước, tổ chức nghiệm thu, quyết toán giá trị đã đầu tư để bàn giao cho đơn vị tiếp nhận quản lý.

Khẩn trương hoàn thiện pháp lý, khơi thông đầu tư hạ tầng

Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý Khu công nghiệp Thuận Yên trên cơ sở tôn trọng lịch sử hình thành, quá trình đầu tư và các quyết định đã được ban hành qua từng thời kỳ.

Theo ông Phan Thái Bình, việc xác định thời điểm hình thành khu công nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý, nghiệm thu, thanh quyết toán các nguồn vốn đã đầu tư. Do đó, các đơn vị cần rà soát, củng cố toàn bộ hồ sơ pháp lý từ giai đoạn đầu, bao gồm các quyết định phê duyệt, chủ trương đầu tư, quá trình triển khai và chuyển giao nhiệm vụ quản lý.

Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai, Sở Công Thương, UBND phường Bàn Thạch và các đơn vị liên quan rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý qua từng giai đoạn, làm rõ những nội dung còn thiếu để bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, lãnh đạo thành phố thống nhất chủ trương để Trung tâm Phát triển quỹ đất khẩn trương rà soát, đề xuất gia hạn và điều chỉnh chủ trương đầu tư các tiểu dự án liên quan.

Về nguồn vốn, Sở Tài chính được giao nghiên cứu, cân đối và tham mưu phương án bổ sung kinh phí để xử lý dứt điểm những tồn tại. 

Đặc biệt, đối với hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung, ông Phan Thái Bình giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng cùng các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu sử dụng nước, lưu lượng nước thải thực tế của 20 doanh nghiệp đang hoạt động, từ đó xác định quy mô, công suất đầu tư phù hợp, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

Phó chủ tịch UBND thành phố yêu cầu UBND phường Bàn Thạch cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan hoàn thành việc rà soát, cung cấp hồ sơ trước ngày 25/11/2026. Trên cơ sở đó, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng tổng hợp, xây dựng báo cáo toàn diện về những vướng mắc liên quan đến pháp lý, quy hoạch, đầu tư hạ tầng, đất đai và môi trường, đồng thời đề xuất phương án xử lý, báo cáo UBND thành phố.