Bản hòa âm Việt Nam giữa lòng Moskva

Giữa tiết trời se lạnh và những đợt gió mạnh tại sân khấu ngoài trời ở Công viên Zaryadye, Thủ đô Moskva, những thanh âm đầu tiên từ Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM vang lên, mở đầu một đêm diễn đặc biệt của âm nhạc Việt Nam trên đất Nga.

Buổi biểu diễn diễn ra trong khuôn khổ Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ tư, thu hút đông đảo khán thính giả Nga, quốc tế và cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga. Sau mỗi tác phẩm, các nghệ sĩ trẻ Việt Nam liên tục nhận được những tràng pháo tay và tiếng “Bravo!” kéo dài. Khi tiết mục cuối cùng khép lại, nhiều khán giả đồng loạt đứng dậy, tiến về phía sân khấu để bày tỏ sự tán thưởng và cảm ơn các nghệ sĩ.

Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM tham dự liên hoan theo lời mời của NSND Yuri Bashmet, người khởi xướng, đồng thời là Giám đốc nghệ thuật của sự kiện. Đây là lần đầu tiên Việt Nam góp mặt tại một liên hoan các dàn nhạc có quy mô lớn như vậy.

Đoàn Việt Nam do TS.NSND Đỗ Quốc Hưng, Giám đốc Nhạc viện TP.HCM làm Trưởng đoàn. Dàn nhạc gồm 26 thành viên, phần lớn là học sinh, sinh viên của Nhạc viện TP.HCM, cùng một số nghệ sĩ trẻ đang học tập tại Nga. Chỉ huy chương trình là nhạc trưởng Nguyễn Phú Sơn, một nhạc sĩ trẻ được đào tạo tại Đức, hiện cộng tác với Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt Nam và nhiều dàn nhạc khác.

Mang đến Moskva một chương trình được xây dựng công phu, các nghệ sĩ trẻ Việt Nam lựa chọn sự giao thoa giữa những tác phẩm kinh điển của châu Âu và các giai điệu giàu bản sắc dân tộc. Khán giả được thưởng thức Sonata số 1 cung Sol trưởng cho dàn nhạc dây của Rossini, Concerto mùa đông trong bộ Tứ mùa của Vivaldi, Concerto piano số 23 của Mozart và Concerto cho đàn hạc và dàn nhạc dây của Handel.

Bên cạnh đó là Trở về đất mẹ, tác phẩm dành cho dàn nhạc dây và đàn hạc của nhà soạn nhạc Nguyễn Văn Thương. Hai đoạn dân ca Việt Nam Đi cấy và Trống cơm được soạn cho nhạc thính phòng cũng được trình diễn như một món quà gửi tới khán giả Moskva.

Sự đan xen giữa âm nhạc kinh điển châu Âu và những giai điệu Việt Nam đã tạo nên màu sắc riêng cho chương trình. Qua ngôn ngữ âm nhạc, các nghệ sĩ giới thiệu với bạn bè quốc tế một Việt Nam giàu truyền thống, gần gũi và rộng mở, đồng thời thể hiện năng lực biểu diễn của thế hệ nghệ sĩ trẻ trước công chúng tại một quốc gia có nền văn hóa nghệ thuật lâu đời.

Chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ độc tấu Nguyễn Hiếu Doanh với violin, Tạ Quang Vũ với piano và Nguyễn Đặng Bảo Trâm với đàn harp. Giọng soprano Phạm Phương Khanh biểu diễn liên khúc Nước Nga tổ quốc tôi và Việt Nam quê hương tôi của Đỗ Nhuận bằng tiếng Nga và tiếng Việt, tạo nên một điểm nhấn giàu ý nghĩa trong đêm hòa nhạc.

Nghệ sĩ piano Tạ Quang Vũ cho biết, sau buổi biểu diễn, những cảm xúc trên sân khấu ngoài trời tại Công viên Zaryadye vẫn còn nguyên vẹn. Trước giờ diễn, gió khá mạnh, thời tiết hơi lạnh, song khi dàn nhạc cất lên những nốt đầu tiên, mọi bất tiện dường như tan biến.

“Tôi cảm nhận rõ không khí trên sân khấu dần nóng lên theo âm nhạc và hoàn toàn tập trung vào phần trình diễn của mình. Tôi thực sự xúc động trước những tràng pháo tay nồng nhiệt và tiếng ‘Bravo!’ đầy cảm xúc từ khán giả Nga. Đó là sự động viên vô cùng ý nghĩa đối với người nghệ sĩ”, nghệ sĩ piano Tạ Quang Vũ chia sẻ.

Với nghệ sĩ đàn harp Nguyễn Đặng Bảo Trâm, gió mạnh và thời tiết lạnh lại trở thành một phần ký ức đặc biệt của đêm diễn. Nữ nghệ sĩ cho biết, được ngồi trên sân khấu, chơi những giai điệu mình yêu thích và cảm nhận sự lắng nghe của khán giả là một trải nghiệm khó quên.

“Tôi rất vui vì dù thời tiết như vậy, buổi diễn vẫn diễn ra trọn vẹn. Những tràng vỗ tay, tiếng reo hò và sự đón nhận của khán giả khiến đây chắc chắn trở thành một trong những đêm diễn đáng nhớ nhất đối với tôi”, nghệ sĩ Nguyễn Đặng Bảo Trâm bày tỏ.

Tiếng “Bravo!” và khoảnh khắc “Việt Nam vô địch”

Một trong những gương mặt gây ấn tượng tại chương trình là tài năng violin Nguyễn Hiếu Doanh, thành viên ít tuổi nhất của đêm diễn. Mới 15 tuổi, Nguyễn Hiếu Doanh đã thể hiện tiếng đàn giàu cảm xúc cùng bản lĩnh biểu diễn trước đông đảo khán giả tại Moskva.

Nguyễn Hiếu Doanh cho biết, chương trình đã thu hút rất đông người dân Moskva tới thưởng thức. Em cùng các thành viên trong dàn nhạc bất ngờ trước những tràng pháo tay kéo dài và xúc động khi nhiều khán giả vẫn nán lại rất lâu sau khi buổi hòa nhạc kết thúc.

“Em tin rằng thành công của đêm diễn đến từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của tất cả thành viên trong đoàn và mối thiện cảm mà người dân Nga đã dành cho đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua. Em rất biết ơn vì được trao cơ hội biểu diễn, được tận mắt nhìn thấy một Moskva xinh đẹp, giàu truyền thống và hiếu khách”, Nguyễn Hiếu Doanh chia sẻ.

Tài năng trẻ này cũng bày tỏ mong muốn chương trình tiếp theo tại Sochi sẽ đem lại niềm vui cho công chúng, đồng thời khẳng định các thành viên đoàn Việt Nam sẽ nỗ lực biểu diễn tốt để đáp lại tình cảm của khán giả Nga.

Theo nghệ sĩ violin Trí Toàn, giảng viên Nhạc viện TP.HCM, các thành viên đã tích cực xây dựng và luyện tập chương trình trong gần một tháng để chuẩn bị cho chuyến lưu diễn. Vì lần đầu công diễn trước khán giả Thủ đô của nước Nga, một quốc gia giàu truyền thống văn hóa nghệ thuật, các nghệ sĩ đều hồi hộp và có phần lo lắng trước giờ bước lên sân khấu.

Tuy nhiên, sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng đã vượt khỏi những hình dung ban đầu. “Tôi và thầy Quốc Hưng, Giám đốc Nhạc viện TP.HCM thực sự bất ngờ trước thiện cảm của đông đảo khán giả qua những tràng vỗ tay liên tục sau mỗi tiết mục. Thậm chí, tới 15 phút sau khi chương trình kết thúc, rất nhiều người vẫn ở lại bày tỏ sự tán thưởng và gửi lời cảm ơn. Chúng tôi phải xin phép mới có thể rời sân khấu”, nghệ sĩ violin Trí Toàn kể.

Là người trực tiếp giảng dạy Nguyễn Hiếu Doanh, nghệ sĩ Trí Toàn đánh giá cao sự trưởng thành của học trò trong lần biểu diễn này. Theo ông, tài năng violin 15 tuổi đã dùng bản lĩnh và trình độ của mình để chinh phục khán giả, nhận được sự tán thưởng và trân trọng trong đêm diễn. Đây là trải nghiệm có ý nghĩa đối với hành trình hướng đến những thành công mới của nghệ sĩ trẻ.

Nhìn lại đêm hòa nhạc, TS.NSND Đỗ Quốc Hưng, Giám đốc Nhạc viện TP.HCM, Trưởng đoàn Việt Nam gọi đây là một màn trình diễn “bùng nổ cảm xúc và thăng hoa” của Dàn nhạc trẻ Nhạc viện TP.HCM.

“Sau mỗi tác phẩm, khán giả đều đứng dậy, dành cho các nghệ sĩ những tràng pháo tay và tiếng ‘Bravo!’ kéo dài. Đặc biệt, sau tiết mục cuối cùng, hàng nghìn khán giả đã tiến xuống phía trước sân khấu, vỗ tay liên tục, khiến chúng tôi vô cùng xúc động và tự hào”, TS.NSND Đỗ Quốc Hưng cho biết.

Theo Trưởng đoàn Việt Nam, đội hình tham dự lần này quy tụ gần như toàn bộ học sinh, sinh viên Nhạc viện TP.HCM, cùng một số nghệ sĩ trẻ đang du học tại Nga như Nguyễn Đặng Bảo Trâm và Tạ Quang Vũ. Trong đó, Nguyễn Hiếu Doanh là gương mặt được đánh giá cao bởi tiếng đàn đẹp, giàu cảm xúc và phong thái biểu diễn bản lĩnh.

Sau phần trình diễn của Nguyễn Hiếu Doanh và khi toàn bộ chương trình khép lại, đông đảo khán giả, trong đó có bà con người Việt Nam tại Nga, đã tiến xuống sân khấu, vây quanh các nghệ sĩ trẻ và hô vang “Việt Nam vô địch”.

“Đó là khoảnh khắc khiến chúng tôi vô cùng xúc động. Với tư cách Trưởng đoàn và đại diện cho Việt Nam, tôi thực sự tự hào khi chứng kiến tình cảm nồng nhiệt mà khán giả Nga dành cho Dàn nhạc trẻ Nhạc viện TP.HCM. Có thể nói, đây là sự bùng nổ cảm xúc hiếm có trong một đêm diễn”, TS.NSND Đỗ Quốc Hưng chia sẻ.

Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ tư diễn ra từ ngày 21 đến 23/8, dưới sự bảo trợ của Tòa thị chính Moskva và Sở Văn hóa Moskva. Sau buổi biểu diễn tại Công viên Zaryadye, Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM tiếp tục đến với khán giả Sochi vào đêm 24/8 trước khi trở về Việt Nam.

Chuyến lưu diễn cũng là hoạt động quan trọng hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Nhạc viện TP.HCM vào tháng 11/2026. Ban Giám đốc, đội ngũ thầy cô giáo, cán bộ, giảng viên và học viên của Nhạc viện đang chuẩn bị nhiều chương trình nghệ thuật cho dấu mốc này.

TS.NSND Đỗ Quốc Hưng cho biết, sau khi trở về Việt Nam, Nhạc viện dự kiến tổ chức lại chương trình tại TP.HCM, bổ sung thêm một số tác phẩm, nghệ sĩ và ca sĩ, qua đó xây dựng thành một đêm hòa nhạc hoàn chỉnh kéo dài khoảng 90 phút dành tặng khán giả thành phố.