Dấu ấn từ một cánh đồng nước Nga

Đã hơn 10 năm kể từ ngày Tập đoàn TH bắt đầu đầu tư sang Nga, với Dự án Tổ hợp chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa có quy mô lên tới 2,7 tỷ USD. Trên những cánh đồng nước Nga, từng hoang vu và cỏ mọc um tùm ở Kaluga và tỉnh Moscow, giờ đây là bát ngát ngô, cỏ mombasa… và những trang trại bò sữa rộng lớn, với quy mô đã tiệm cận 10.000 con. Một nhà máy chế biến sữa với công suất giai đoạn I là 500 tấn/ngày cũng đang hoạt động tại tỉnh Kaluga.

Anh hùng Lao động Thái Hương, Nhà sáng lập Tập đoàn TH đã nhiều lần chia sẻ, quyết định đầu tư đầu tư sang Nga vào thời điểm đất nước này đang bị cấm vận xuất phát từ tình yêu nước Nga. Nhưng điều quan trọng, để có được thành quả hôm nay, bà đã chọn được “thời điểm vàng” trong kinh doanh. Lúc ấy, nước Nga đang đối mặt với cuộc khủng hoảng thiếu nguồn cung sữa trầm trọng nhất từ trước đến nay. Và dự án của TH đã góp phần quan trọng bổ sung nguồn lực lớn cho thị trường.

Vượt qua khó khăn trong thời kỳ cấm vận và cả thời kỳ chịu ảnh hưởng của Covid-19, hàng ngàn con bò đã được đưa về Kaluga và tỉnh Moscow. Đàn bò sữa của TH tại Nga có nguồn gen cao sản, kết hợp với kỹ thuật công nghệ cao và khoa học quản trị tiên tiến, nên có năng suất sữa trung bình cao hàng đầu nước Nga, khoảng 42 lít/con/ngày. Với lượng đạm và béo cao, sữa tươi nguyên liệu của các trang trại TH đã được bán cho các hãng sữa lớn nhất tại Nga ở mức giá cao hàng đầu thị trường.

Bước ngoặt lớn đã đến với Dự án khi vào tháng 5 năm ngoái, Nhà máy Chế biến sữa ở Kaluga của TH đã chính thức khánh thành, góp phần hoàn thiện mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất khép kín “từ đồng cỏ xanh đến ly sữa sạch”, sản xuất các sản phẩm sữa tươi sạch mang thương hiệu TH true MILK tại nước Nga xa xôi. Lễ khánh thành tại Kaluga khi ấy đã được truyền hình trực tiếp tới Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Liên bang Nga, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm.

“Đây là sự kiện trọng đại, đánh dấu mốc thành công của tầm nhìn chiến lược của Tập đoàn TH”, bà Thái Hương đã nói như vậy và cho biết, việc Nhà máy Chế biến sữa tươi sạch TH tại Kaluga được khánh thành đã thể hiện “sự chuyên nghiệp, tâm huyết, bài bản và nghiêm túc” của Tập đoàn TH.

Bằng sự kiên định và quyết tâm mạnh mẽ, Tập đoàn TH đưa thương hiệu sữa Việt “nở hoa” trên đất Nga. Dự án đầu tư của TH tại Nga cũng đã trở thành một trong những biểu tượng quan trọng của hợp tác kinh tế, đầu tư Việt - Nga.

Không chỉ dừng lại ở nhà máy này, TH còn đầu tư vào vùng Viễn Đông và dự định đầu tư ở Tyumen, Cộng hòa Bashkortostan, sau đó có thể mở rộng tùy vào thực tế sản xuất - kinh doanh và phát triển thị trường.

Khi dòng vốn chảy ngược

Số liệu thống kê cho thấy, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư sang Nga 19 dự án, với tổng vốn đầu tư khoảng 1,64 tỷ USD. Các dự án vẫn được nhắc tới là dự án của Liên doanh Rusvietpetro được triển khai tại Khu tự trị Nhenhexky để thăm dò và khai thác dầu khí; hay dự án của Công ty liên doanh Rusvietpetro thăm dò và khai thác dầu khí tại mỏ Nagumanov, Orenburg. Ngoài ra, còn dự án xây dựng Trung tâm Thương mại Hà Nội - Moscow tại TP. Moscow...

Ngược lại, Nga hiện có 242 dự án đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký gần 996 triệu USD, đứng thứ 28 trong các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam. Từng có giai đoạn, Nga đầu tư khá lớn vào Việt Nam, nhưng hiện nay, dòng vốn rất khiêm tốn. 8 tháng năm 2026, các doanh nghiệp Nga chỉ đầu tư vào Việt Nam gần 2,5 triệu USD.

Liên doanh Vietsovpetro cho đến nay vẫn là dự án đầu tư có quy mô lớn nhất của Nga tại Việt Nam. Theo Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko, việc Liên doanh Vietsovpetro hoạt động trên thềm lục địa Việt Nam từ năm 1981 là một minh chứng cho quan hệ hợp tác hiệu quả.

Trước đây, dòng vốn đầu tư thường từ Nga chảy sang Việt Nam. Nhưng giờ đây, dòng vốn đang chảy ngược. Dù các con số là khá tích cực, song một cách thẳng thắn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng, hợp tác kinh tế, đầu tư, thương mại Việt - Nga còn “khiêm tốn”. Điều này đã được Bộ trưởng khẳng định tại Diễn đàn Kết nối doanh nghiệp Việt - Nga, tổ chức hồi tháng 6/2026 và Diễn đàn Kinh tế phương Đông, tổ chức tại Vladivostok cách đây ít ngày.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, các dự án Rusvietpetro, hợp tác giữa Zarubezhneft, Gazprom với các đối tác Việt Nam, Dự án chăn nuôi bò sữa của Tập đoàn TH tại Nga, hay các dự án về công nghiệp sản xuất xe Kamaz là những minh chứng sinh động cho sự tin cậy và gắn bó giữa doanh nghiệp hai nước. Tuy nhiên, các dư địa hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp chế biến, công nghệ cao, logistics, nông nghiệp và hạ tầng vẫn còn rất lớn…

Tháng 6/2026, trong chuyến công du tới Nga để tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chứng kiến hàng loạt thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên được ký kết. Trong đó, đáng chú ý là các văn bản hợp tác giữa Petrovietnam với các doanh nghiệp hàng đầu của Nga gồm Zarubezhneft, Novatek, Rosatom; biên bản ghi nhớ giữa Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) với Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF); thỏa thuận của Vietjet và Tập đoàn Anex Tour về thúc đẩy phát triển du lịch và tăng cường trao đổi khách du lịch; thỏa thuận khung hợp tác chiến lược giữa Tập đoàn Sovico và HDBank với Zarubezhneft…

Dư địa hợp tác giữa hai bên đang ngày càng rộng mở…

Tạo bước chuyển biến lớn trong chiến lược hợp tác

Khi dư địa hợp tác đầu tư Việt - Nga đang mở rộng, thì chuyến thăm cấp Nhà  nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (từ ngày 7 đến 9/9/2026), có thể nói, sẽ tạo lực đẩy chiến lược để đánh thức các tiềm năng đang còn bỏ ngỏ.

Ngay trước chuyến thăm, khi trả lời phỏng vấn của Hãng thông tấn TASS của Nga, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu, là lựa chọn chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Bởi thế, việc phát triển và nâng tầm hơn nữa quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - Liên bang Nga trong thời gian tới là lợi ích lâu dài của cả hai nước. 

“Mục tiêu trong thời gian tới không chỉ là kế thừa và gìn giữ những thành quả của 75 năm qua, mà còn làm sâu sắc và nâng tầm toàn diện hợp tác Việt Nam - Liên bang Nga. Những lĩnh vực truyền thống như giáo dục đào tạo, năng lượng, văn hóa, nghệ thuật... là nền móng cần tiếp tục được củng cố và làm mới. Những lĩnh vực mới là định hướng cần được cụ thể hóa bằng các dự án bền vững, lâu dài và chiến lược như hàng hải, đường sắt, vũ trụ, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số...”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói.

Lâu nay, trong hợp tác đầu tư Việt - Nga, dầu khí, khai khoáng luôn là trọng điểm hợp tác. Nhưng giờ đây, cơ hội đang mở sang các lĩnh vực khác mà cả hai bên có thế mạnh, nhằm đưa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, phát triển hạ tầng trở thành động lực mới, và thúc đẩy doanh nghiệp hai nước tham gia các dự án đầu tư tại thị trường của nhau.

Đại sứ Gennady Bezdetko cũng đã chia sẻ các dự án mà hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới, như dự án điện hạt nhân, với sự tham gia của Tập đoàn Nhà nước Rosatom, hay việc nghiên cứu khả năng cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga cho Việt Nam và xây dựng hạ tầng sản xuất cần thiết với sự tham gia của Công ty cổ phần đại chúng NOVATEK… Ngoài ra, các lĩnh vực như năng lượng carbon thấp, nông nghiệp, dược phẩm, y tế… cũng là những lĩnh vực hợp tác tiềm năng.

Trong các cuộc gặp gỡ với lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, các tập đoàn lớn của Nga cũng khẳng định điều đó và cho biết mối quan tâm đến thị trường Việt Nam. Ông Kiril Dmitriev, Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF) từng khẳng định, Việt Nam đang phát triển và là thị trường có sức hút đầu tư lớn. Ông cũng bày tỏ mong muốn Chính phủ Việt Nam sẽ ủng hộ các doanh nghiệp Nga, trong đó có RDIF kết nối sâu rộng hơn với thị trường Việt Nam.