Kinh doanh
Đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ năm 2027
Thế Hải - 21/11/2026 14:54
Bộ Công thương đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu lần thứ 15, trong đó đề xuất chấm dứt cơ chế trích lập và sử dụng Quỹ Bình ổn giá (BOG) xăng dầu kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.
Bộ Công thương đề xuất chấm dứt việc trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu ngay khi nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có hiệu lực.

Đây là thay đổi đáng chú ý trong cơ chế quản lý thị trường xăng dầu, hướng tới trao quyền chủ động định giá cho doanh nghiệp, đồng thời chuyển trọng tâm bình ổn sang các công cụ điều tiết cung cầu, dự trữ và chính sách thuế.

Theo dự thảo, nguyên tắc điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu tự quyết định theo quy định.

Cùng với cơ chế giá, Bộ Công thương đề xuất chính thức chấm dứt việc trích lập và sử dụng Quỹ BOG kể từ thời điểm Nghị định mới có hiệu lực, dự kiến từ năm 2027 nếu lộ trình ban hành và áp dụng được thực hiện theo kế hoạch.

Đề xuất này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách thức bình ổn giá xăng dầu, thay vì duy trì cơ chế người tiêu dùng đóng góp vào quỹ thông qua giá bán mỗi lít xăng dầu và sử dụng nguồn tiền này để bù đắp khi giá biến động.

Việc chấm dứt Quỹ BOG nhằm khắc phục những bất cập kéo dài trong quản lý quỹ, trong đó có tình trạng người tiêu dùng phải trả trước một khoản chi phí bình ổn trong giá bán xăng dầu, mức tham chiếu 300 đồng/lít, cũng như áp lực tài chính đối với doanh nghiệp khi số tiền sử dụng quỹ vượt số dư.

Những hạn chế trong quản lý, sử dụng Quỹ cũng đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong quá trình thanh tra hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Đáng chú ý, dự thảo phân tách việc xử lý hai nguồn tiền của Quỹ BOG, gồm khoản trích lập từ giá bán xăng dầu và khoản tạm ứng từ ngân sách nhà nước.

Theo đó, các thương nhân đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư quỹ đến hết ngày liền trước ngày Nghị định có hiệu lực và chuyển nộp toàn bộ số dư dương trong vòng 30 ngày.

Đối với nguồn tiền trích lập từ giá bán xăng dầu, doanh nghiệp chuyển nộp vào tài khoản quỹ do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước. Đối với khoản tạm ứng từ ngân sách nhà nước, số tiền này được chuyển về tài khoản quản lý kinh phí tạm ứng do Bộ Công thương quản lý.

Sau khi hoàn tất việc bù trừ số dư từ nguồn trích lập qua giá bán xăng dầu, Bộ Tài chính bàn giao tài khoản quỹ tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công thương. Hai bộ phối hợp tổng hợp, đối chiếu số liệu của cả hai nguồn, xây dựng phương án quyết toán, hoàn trả ngân sách nhà nước và báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Đề xuất chấm dứt Quỹ BOG cũng được đưa ra trong bối cảnh Thanh tra Chính phủ kiến nghị nghiên cứu thay thế cơ chế này bằng hệ thống dự trữ quốc gia, dự trữ bắt buộc tại thương nhân đầu mối và các chính sách thuế.

Trong kết luận thanh tra chuyên đề về hoạt động kinh doanh xăng dầu, cơ quan thanh tra đề nghị tăng mức dự trữ bắt buộc, phát triển hệ thống kho, bể dung tích lớn, đồng thời đổi mới cơ chế điều hành giá theo thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị nghiên cứu bãi bỏ cơ chế Nhà nước công bố giá cơ sở, tạo điều kiện để thương nhân đầu mối chủ động tạo nguồn và công bố giá bán dựa trên diễn biến thị trường quốc tế cùng các yếu tố chi phí thuộc phạm vi quản lý của Nhà nước.

Theo phương án của Bộ Công thương, khi không còn Quỹ BOG, Nhà nước sẽ phối hợp sử dụng nhiều công cụ để điều tiết thị trường, thay vì tập trung vào một nguồn tiền để bù trực tiếp vào giá bán lẻ. Các công cụ gồm điều hòa cung cầu giữa nguồn trong nước và nhập khẩu, bảo đảm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu, tăng cường dự trữ lưu thông và dự trữ xăng dầu quốc gia, kết hợp chính sách thuế, tài chính và tiền tệ.

Trong trường hợp thị trường biến động bất thường, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể trong một thời hạn nhất định nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến kinh tế - xã hội.

Tin liên quan
Tin khác