Thừa ủy quyền của Chính phủ, chiều 22/8/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã trình Quốc hội Tờ trình Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách áp dụng cho di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng doanh trại Trung đoàn Không quân Công an nhân dân.

Theo đó, có 3 di tích đề xuất được di dời, bao gồm đền Tân Trăn (xã Lâm Thao), đình Tam Sơn (xã Lương Tài) và đình Đông Côi (phường Thuận Thành).

Chính phủ cho biết, hệ thống pháp luật hiện hành và Công ước về Bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972 của UNESCO không có quy định về di chuyển di tích. Vì vậy, việc cho phép di chuyển 3 di tích này được xác định là trường hợp cá biệt, cần thiết và cấp bách.

Nghị quyết 256/2025/QH15 trước đó đã cho phép UBND tỉnh Bắc Ninh được di chuyển các di tích lịch sử - văn hóa trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Theo Chính phủ, việc ban hành cơ chế đặc thù để di dời 3 di tích này là cần thiết, bởi các dự án có tính chất tương tự như Dự án Xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù nhằm bảo đảm có mặt bằng triển khai các dự án liên quan, đồng bộ với tiến độ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Dự thảo Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu hài hòa giữa phát triển hạ tầng chiến lược, quốc phòng, an ninh với nhiệm vụ bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Dự thảo cũng quy định UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định việc thực hiện di chuyển di tích, bao gồm xác định số lượng và phương án di chuyển, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích sau khi di chuyển.

Chính phủ nhấn mạnh, cơ chế này chỉ áp dụng cho 3 di tích thuộc phạm vi hai dự án nêu trên, không mở rộng cho các trường hợp di tích khác.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành với tờ trình của Chính phủ. Theo Ủy ban, việc ban hành nghị quyết có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm tạo khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho trường hợp có tính chất cá biệt để di chuyển di tích, bảo đảm bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa bền vững.

Việc này cũng sẽ góp phần bảo đảm đúng tiến độ, hoàn thành đồng bộ Sân bay Gia Bình và tuyến đường kết nối, kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APC 2027 - nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, bắt buộc phải thực hiện.

Tuy vậy, Ủy ban Văn hóa và Xã hội chỉ nhất trí với việc di chuyển đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Việc di chuyển được đề xuất áp dụng theo Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Đối với đình Tân Trăn, Ủy ban đề nghị chưa đưa vào Nghị quyết. Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng thực trạng và những vấn đề liên quan đến quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

Theo chương trình điều chỉnh được thông qua, sáng nay, Quốc hội thảo luận ở hội trường về nội dung này. Ngày mai (24/8), Dự thảo Nghị quyết sẽ được thông qua.

Liên quan đến hiệu lực của Nghị quyết, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị nghiên cứu quy định Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, nhằm thống nhất với thời điểm Nghị quyết của Quốc hội về thành lập TP. Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.