Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ. 

Theo tờ trình, thực tế giải quyết hồ sơ thời gian qua phát sinh nhiều vướng mắc do yêu cầu về giấy tờ tương đối chặt chẽ. Khó khăn thường gặp ở những trường hợp thương binh được đưa về gia đình hoặc từng điều trị, chăm sóc tại các cơ sở nuôi dưỡng nhưng sau khi từ trần không còn đầy đủ hồ sơ y tế để xác định nguyên nhân tử vong do vết thương tái phát.

Từ thực tế đó, dự thảo bổ sung cách xác định căn cứ theo từng nhóm tỷ lệ tổn thương cơ thể, đồng thời mở thêm loại giấy tờ có thể sử dụng trong hồ sơ.

Theo khoản 6 Điều 17 dự thảo, đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên đã từ trần, hồ sơ làm căn cứ cấp giấy chứng nhận hy sinh có thể sử dụng bản sao biên bản giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể hoặc bản trích lục hồ sơ thương binh.

Với trường hợp có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%, yêu cầu về căn cứ xác định chặt hơn. Ngoài một trong hai giấy tờ nêu trên, hồ sơ cần có bản tóm tắt bệnh án hoặc xác nhận của cơ sở y tế từng điều trị, trong đó ghi nhận nguyên nhân tử vong do vết thương tái phát.

Đáng chú ý, dự thảo cho phép sử dụng xác nhận của cơ sở y tế đã điều trị thay cho bản tóm tắt hồ sơ bệnh án. Quy định này tạo thêm lựa chọn về giấy tờ, qua đó tháo gỡ phần nào khó khăn đối với những trường hợp hồ sơ bệnh án không còn đầy đủ nhưng vẫn có cơ sở y tế xác nhận quá trình điều trị và nguyên nhân tử vong.

Dự thảo đồng thời quy định cụ thể hơn quy trình giải quyết đối với từng nhóm thương binh, tùy theo nơi cư trú hoặc cơ sở đang nuôi dưỡng.

Với thương binh sống tại gia đình, đại diện thân nhân hoặc đại diện gia đình, họ tộc trong trường hợp không còn thân nhân có thể thực hiện thủ tục đề nghị công nhận liệt sĩ. 

Hồ sơ được nộp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính tới Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã hoặc gửi trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Sau khi tiếp nhận đủ giấy tờ, UBND cấp xã xác nhận đơn và đề nghị Sở Nội vụ cấp trích lục hồ sơ thương binh. Thời hạn thực hiện bước này là 5 ngày làm việc.

Sở Nội vụ có trách nhiệm cấp trích lục trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị. Sau khi có trích lục, UBND cấp xã tiếp tục kiểm tra, xác minh hồ sơ, cấp giấy chứng nhận hy sinh và chuyển hồ sơ tới Sở Nội vụ trong thời hạn 10 ngày làm việc.

Tại cấp tỉnh, Sở Nội vụ thực hiện thẩm định hồ sơ và gửi đề nghị công nhận liệt sĩ tới UBND cấp tỉnh trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ giấy tờ theo quy định.

Đối với thương binh đang được chăm sóc tại cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công, giám đốc cơ sở có trách nhiệm gửi văn bản cùng giấy tờ liên quan để đề nghị cung cấp trích lục hồ sơ thương binh. 

 Sau đó, Sở Nội vụ hoặc Cục Người có công kiểm tra hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận hy sinh và tiếp tục hoàn thiện thủ tục để trình Thủ tướng quyết định công nhận liệt sĩ, cấp Bằng “Tổ quốc ghi công” nếu trường hợp đó đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Dự thảo quy định thời gian thực hiện khâu này là 30 ngày kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ giấy tờ.