UBND TP. Đồng Nai vừa có tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước) nhằm tháo gỡ khó khăn về phương án tài chính và bảo đảm tính khả thi của Dự án.

Theo đề xuất, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án được điều chỉnh từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, gồm 8.770 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách trung ương năm 2022; 1.766,5 tỷ đồng từ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và đề xuất bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng.

Vốn ngân sách địa phương giữ ở mức 2.233,5 tỷ đồng, gồm 1.233,5 tỷ đồng của TP. Đồng Nai và 1.000 tỷ đồng của tỉnh Lâm Đồng. Phần vốn do nhà đầu tư thu xếp được điều chỉnh còn 6.806 tỷ đồng.

Theo UBND TP. Đồng Nai, những biến động địa chính trị trên thế giới đã làm giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển tăng mạnh, khiến chi phí xây dựng của Dự án thành phần 1 tăng khoảng 2.745 tỷ đồng, tương đương 14,46% so với tổng mức đầu tư chưa bao gồm lãi vay.

Nếu giữ nguyên cơ cấu nguồn vốn theo hợp đồng BOT đã ký, Dự án sẽ đối mặt với nguy cơ không thu xếp được vốn vay, doanh thu thu phí không đủ bảo đảm vận hành và thời gian hoàn vốn có thể kéo dài tới 34 năm 4 tháng.

Đáng chú ý, Techcombank - ngân hàng cam kết tài trợ vốn cho Dự án - cho rằng, với giả định các điều kiện khác không thay đổi, phương án tài chính sau điều chỉnh vẫn thiếu khoảng 6.000 tỷ đồng vốn chủ sở hữu trong 15 năm đầu vận hành và chỉ khả thi khi được bổ sung vốn hỗ trợ của Nhà nước hoặc áp dụng cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Để tháo gỡ khó khăn, UBND TP. Đồng Nai đề xuất điều chỉnh sơ bộ phương án tài chính của Dự án thành phần 1 theo hướng nâng vốn ngân sách nhà nước tham gia từ 6.842 tỷ đồng, tương đương 34,88% sơ bộ tổng mức đầu tư, lên 15.300 tỷ đồng, chiếm 69,21% sơ bộ tổng mức đầu tư. Trong đó, ngoài 6.842 tỷ đồng đã được bố trí, đề xuất bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương.

UBND TP. Đồng Nai cho biết, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư đã được sửa đổi, bổ sung, cho phép tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP tối đa 70% tổng mức đầu tư đối với các trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định.

Bên cạnh đó, Dự án đi qua nhiều địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn. Vì vậy, việc nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia Dự án thành phần 1 lên 69,21% được đánh giá là phù hợp quy định pháp luật và cần thiết để bảo đảm tính khả thi của Dự án.

Ngoài việc điều chỉnh tổng mức đầu tư và phương án tài chính, UBND TP. Đồng Nai cũng đề xuất điều chỉnh tiến độ thực hiện Dự án.

Theo đó, thay vì cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027 theo Nghị quyết số 138/2024/QH15 của Quốc hội, Dự án được đề xuất hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2028.

Theo cơ quan có thẩm quyền, việc điều chỉnh tiến độ xuất phát từ yêu cầu rà soát, cập nhật phương án tài chính, cơ cấu nguồn vốn, tổng mức đầu tư cũng như tổ chức đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng Dự án theo quy định.

Đáng chú ý, dù Dự án thành phần 1 đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai thi công. 

UBND TP. Đồng Nai cho biết, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã hoàn thành trên 98%; hơn 80% mặt bằng đã được người dân cưa cắt cây, sẵn sàng bàn giao và Nhà đầu tư đã tiếp nhận khoảng 61/100 km mặt bằng sạch trên đoạn tuyến qua TP. Đồng Nai đủ điều kiện thi công. Phần diện tích còn lại đang được địa phương khẩn trương hoàn tất để bàn giao theo tiến độ.

Tuy nhiên, do nhà đầu tư và Doanh nghiệp dự án chưa có hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở được thẩm định, phê duyệt nên đến nay trên công trường chưa có hoạt động thi công.

Được biết, Dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành được Chính phủ triển khai theo Nghị quyết số 147/NQ-CP để thực hiện Nghị quyết số 138/2024/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư.

Tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 124,13 km, quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe, giai đoạn phân kỳ đầu tư 4 làn xe với vận tốc thiết kế 120 km/h. Tổng mức đầu tư theo chủ trương đã được Quốc hội phê duyệt là 25.540 tỷ đồng, gồm 5 dự án thành phần.