Nhận diện điểm nghẽn, xác lập động lực tăng trưởng mới

Sáng 10/4, tại phường Thuận Hóa, TP. Huế, Trường Đại học Tài chính – Marketing (UFM)- thuộc Bộ Tài chính, phối hợp với Sở Tài chính TP. Huế và Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: “Đổi mới mô hình tăng trưởng, kiến tạo các động lực tăng trưởng đột phá để thành phố Huế tiến vào kỷ nguyên mới”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế cho biết, sau hơn một năm vận hành theo mô hình chính quyền đô thị 2 cấp, TP. Huế đang bước vào một giai đoạn có tính bản lề: chuyển từ giai đoạn “thiết lập nền tảng” sang “tăng tốc phát triển”, từ kiện toàn tổ chức bộ máy sang kiến tạo các động lực tăng trưởng thực chất, hiệu quả và bền vững.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lại mô hình tăng trưởng, nhận diện đúng các điểm nghẽn và xác lập các động lực phát triển mới, phù hợp với vị thế đô thị trực thuộc Trung ương, đặc biệt là một đô thị di sản đặc thù. 

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND TP. Huế Nguyễn Văn Mạnh, thời gian qua, kinh tế TP. Huế đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tăng trưởng GRDP duy trì ở mức khá, quy mô nền kinh tế mở rộng và cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng hiện nay vẫn còn dựa nhiều vào các yếu tố truyền thống; năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo còn hạn chế, phần lớn doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, sức cạnh tranh chưa cao.

“Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các mô hình dựa trên khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ không còn phù hợp, đòi hỏi Huế phải chuyển sang tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững”, ông Nguyễn Văn Mạnh nhấn mạnh.

PGS.TS. Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing cho biết, hội thảo không chỉ dừng lại ở việc “nhận diện vấn đề”, mà quan trọng hơn là tìm ra lời giải cho bài toán phát triển của Huế trong giai đoạn tới. Trọng tâm là đánh giá các điểm nghẽn mang tính cấu trúc, đồng thời đề xuất các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển và logistics.

Cùng với đó là các giải pháp đồng bộ về thể chế, chính sách, nguồn nhân lực, hạ tầng và môi trường đầu tư nhằm nâng cao năng lực hấp thụ vốn và đổi mới sáng tạo của địa phương.

Tận dụng lợi thế di sản, mở rộng không gian phát triển

Theo Sở Tài chính TP. Huế, trong giai đoạn 2021 – 2025, kinh tế - xã hội TP. Huế đã đạt được nhiều thành quả quan trọng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 7,25%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt xấp xỉ 3.000 USD; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 68 triệu đồng/người, xếp thứ nhất trong Vùng Bắc Trung Bộ. Thu ngân sách tăng bình quân 10,4%/năm.

Tổng vốn đầu tư thực hiện giai đoạn 2021 - 2025 đạt 153 nghìn tỷ đồng, tăng bình quân 10%/năm. Giai đoạn 2021 - 2025, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thành phố được chú trọng đầu tư với nhiều công trình, dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, kết nối, tạo không gian, động lực phát triển mới như:

Nhà ga T2 của Cảng hàng không quốc tế Phú Bài; tuyến đường cao tốc Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan, tuyến đường bộ ven biển đoạn qua TP. Huế và cầu qua cửa Thuận An, Đê chắn sóng cảng Chân Mây (giai đoạn 2), đường Nguyễn Hoàng và cầu vượt qua sông Hương, đường Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài, Đường vành đai 3, Đường cứu hộ, cứu nạn thị trấn Phong Điền - Điền Lộc, đường Phú Mỹ - Thuận An;...

Môi trường đầu tư kinh doanh TP. Huế tiếp tục được cải thiện. Giai đoạn 2021 – 2025, thành phố có khoảng 3.910 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký hơn 37.000 tỷ đồng. Lũy kế đến cuối năm 2025, toàn thành phố có khoảng 6.500 doanh nghiệp đang hoạt động.

Về thu hút đầu tư, giai đoạn 2021-2025, Huế đã thu hút 173 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký 60,3 nghìn tỷ đồng, điều chỉnh tăng vốn cho 75 dự án với vốn tăng thêm 28,7 nghìn tỷ đồng. Lũy kế đến nay, có 556 dự án đầu tư còn hiệu lực với vốn đăng ký hơn 244 nghìn tỷ đồng, trong đó khu vực FDI có 149 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký 110,4 nghìn tỷ đồng tương đương 4,8 tỷ USD.

Đánh giá về định hướng phát triển, GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc cho rằng tích hợp tăng trưởng số và xanh là một hướng đi phù hợp đối với các địa phương đang tìm kiếm mô hình phát triển bền vững, trong đó có Huế và Quảng Ninh.

Nếu Quảng Ninh được xem là một trong những địa phương tiêu biểu trong việc triển khai đồng thời chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, đặc biệt là khi Quảng Ninh đã thực hiện tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng giảm phụ thuộc vào công nghiệp khai thác, chuyển sang phát triển dịch vụ, du lịch và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. Thị đối với TP. Huế, định hướng phát triển trở thành đô thị di sản, trung tâm văn hóa - du lịch và khoa học - công nghệ của khu vực đặt ra yêu cầu phải đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại và bền vững.

“Cách tiếp cận “chuyển đổi kép” cho phép Huế tận dụng đồng thời lợi thế về di sản văn hóa và cơ hội từ công nghệ số để nâng cao giá trị gia tăng của các ngành kinh tế, đặc biệt là du lịch và dịch vụ. Đồng thời, việc gắn chuyển đổi số với các mục tiêu tăng trưởng xanh sẽ giúp bảo tồn hệ sinh thái, nâng cao chất lượng môi trường và đảm bảo tính bền vững trong dài hạn”, GS.TS Trần Thọ Đạt nhận định.

Về phần mình, GS.TS. Trần Thị Vân Hoa, nguyên Phó Hiệu trưởng, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, đang đứng trước “giao điểm lịch sử” khi vừa là đô thị trực thuộc Trung ương, vừa sở hữu hệ thống di sản đặc biệt cùng lợi thế biển và đầm phá. Trong đó, Huế còn có hơn 68 km bờ biển, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai lớn nhất Đông Nam Á với 21.600 ha, cùng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang hình thành mạnh mẽ.

GS.TS Trần Thị Vân Hoa cũng gợi mở về một góc nhìn tiếp cận mới đối với Huế. Trong đó, “di sản” là vốn liếng đặc thù nhất của Huế. Huế không thể và không nên chạy đua về tốc độ đô thị hóa thâm dụng đất đai hay công nghiệp nặng. “Đổi mới” là động cơ và trí tuệ, chính là cách mà Huế thoát xác khỏi sự tĩnh lặng trì trệ để bước vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để di sản không bị "đóng băng", Huế cần kinh tế tri thức và công nghệ. Đặc biệt, “hướng biển” chính là cánh cửa và sức mạnh, đó là nơi Huế thực hiện khát vọng giàu có và tự chủ với vai trò cung cấp không gian phát triển mới, phá vỡ sự chật chội của nội đô.

“Cảng Chân Mây là mạch máu để kết nối trực tiếp Huế với các chuỗi cung ứng toàn cầu. Để làm được điều này, Huế cần phát triển logistic xanh và kinh tế đại dương để biển không chỉ là nơi đánh bắt đơn thuần mà là nơi đặt các hạ tầng kết nối quốc tế, biến Huế thành một mắt xích quan trọng của hành lang kinh tế Đông - Tây”, GS.TS Trần Thị Vân Hoa nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của hạ tầng trong nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc phát triển hệ thống giao thông kết nối liên vùng, hạ tầng logistics và khu công nghiệp sẽ tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy thu hút đầu tư và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Cùng với hạ tầng, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược. Theo PGS.TS. Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing thông tin, hiện nay Nhà trường đang triển khai kế hoạch phát triển Phân hiệu tại Huế, hướng tới xây dựng một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và tư vấn chính sách có chất lượng cao, phục vụ nhu cầu phát triển của địa phương và khu vực miền Trung.

“Huế đang đứng trước một yêu cầu phát triển rất rõ nét, đó là muốn duy trì tăng trưởng cao, ổn định nhưng đồng thời phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, địa phương phải lấy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm một khâu đột phá chiến lược. Đây cũng chính là không gian mới, dư địa mới để Trường Đại học Tài chính – Marketing khẳng định vai trò, vị thế của mình gắn với sứ mệnh phát triển mới của Huế”, PGS.TS. Phạm Tiến Đạt nhấn mạnh.