Thêm nguồn lực hỗ trợ người dân và doanh nghiệp

Quốc hội khóa XVI vừa bế mạc Kỳ họp không thường lệ đầu tiên, với nhiều nội dung quan trọng được đặt lên bàn nghị sự. Tại kỳ họp này, đã có 15 luật, nhiều nghị quyết quy phạm pháp luật được bấm nút thông qua, tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc thực tiễn và khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Nhìn tổng thể, đây là nguồn lực thể chế quan trọng, khi chính sách ở nhiều lĩnh vực được sửa đổi, bổ sung, từ tài chính (Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hải quan), tiền tệ (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng), nông nghiệp (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường) đến công nghệ (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ)…

Nhìn vào các nội dung cụ thể, tại Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, với đề xuất cắt giảm 62 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và sửa đổi 14 ngành, nghề, dự kiến cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh; cắt giảm khoảng 232 thủ tục hành chính; chi phí tuân thủ dự kiến giảm khoảng 175 tỷ đồng/năm; thời gian tuân thủ dự kiến giảm khoảng 7.500 giờ/năm.

Với đề xuất xem xét giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có mức doanh thu không quá 10 tỷ đồng một năm, theo tính toán của Chính phủ, dự kiến giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng, năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng.

Nhưng các vị đại biểu Quốc hội đều đồng tình ủng hộ đề xuất trên, bởi như Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình, đây là khoản giảm thu về ngắn hạn, nhưng về dài hạn, đây là nguồn lực được giữ lại để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tăng thu nhập và khả năng sẽ tăng thu ngân sách trong tương lai.

Trước nghị trường, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) nhấn mạnh, số tiền dự kiến ngân sách giảm thu nói trên rất nhỏ so với tổng thu ngân sách (chỉ khoảng 1,3/1.000). Vì thế, có thể xem xét mở rộng đối tượng được thụ hưởng chính sách cho cả doanh nghiệp nhỏ và vừa, nếu cân đối được nguồn lực.

“Trong khuôn khổ chính sách tài khóa, Chính phủ đã tạo điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển và với chính sách này thì tạo điều kiện thêm để cho doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, có tích lũy để phát triển hơn”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn hồi âm sự quan tâm của đại biểu.

Bên cạnh nguồn lực gián tiếp, với việc quyết định chủ trương đầu tư Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội (tổng mức đầu tư 88.268 tỷ đồng); điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (tổng mức đầu tư tăng 86.108 tỷ đồng); xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời…, sẽ có thêm nguồn vốn không nhỏ được đưa trực tiếp vào nền kinh tế.

Tiếp tục khơi thông nguồn lực đất đai, minh bạch chính sách nhà ở

Bấm nút những vấn đề cấp bách, Quốc hội cũng dành thời gian cho ý kiến về định hướng sửa đổi các luật Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản, làm cơ sở để Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách, trình Quốc hội tiếp tục cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026).

Với Luật Đất đai, một trong những điểm mới đáng chú ý là so với luật năm 2024, lần sửa đổi này không còn quy định về cơ chế giá đất cụ thể. Vì vậy, bảng giá đất và hệ số K trở thành cơ sở gần như duy nhất để xác định giá đất phục vụ nghĩa vụ tài chính và bồi thường, trừ trường hợp đấu giá đất.

Do đó, góp ý của đại biểu là cần bổ sung các nguyên tắc bắt buộc trong xây dựng bảng giá đất và hệ số K, như bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu, có khả năng kiểm chứng và quy định cơ chế kiểm tra, giám sát quá trình định giá đất; đồng thời giao Chính phủ quy định tiêu chí khung, phương pháp định giá, trong đó có yêu cầu công khai phương pháp, nguồn dữ liệu và kết quả tính toán ở mức cần thiết.

Nhiều vị đại biểu cũng lưu ý, cần sửa đổi căn cơ, toàn diện Luật Đất đai và các luật có liên quan, không để xảy ra tình trạng luật này thông mà các luật khác lại nghẽn.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, nhận thức được tầm quan trọng của việc này, ngay từ khi xây dựng chính sách Luật Đất đai, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bộ, ngành có liên quan rà soát các luật có liên quan và phải sửa đổi để đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cũng thông tin thêm, dự kiến sau khi thông qua Luật Đất đai mới, sẽ có trên 15 luật được sửa đổi, bổ sung để đồng bộ với Luật Đất đai.

Với định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở, thông điệp được nhiều vị đại biểu nhấn mạnh là, cần thay đổi thước đo của chính sách nhà ở, không chỉ là phát triển thêm bao nhiêu căn nhà, mà phải là bao nhiêu người dân thật sự có khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp và có khả năng chi trả.

Góp ý về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, lưu ý từ đại biểu là, Nhà nước không nên quyết định giá bất động sản thay cho thị trường. Nhưng Nhà nước phải bảo đảm giá được hình thành trên một thị trường minh bạch, cạnh tranh, phản ánh tương đối đúng cung - cầu thực và không bị thao túng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, sẽ tham mưu nghiên cứu hoàn thiện hồ sơ Dự án sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản kết hợp với Luật Đất đai để phát triển mạnh mẽ nhà ở xã hội cũng như nhà ở cho thuê, điều chỉnh cơ cấu nguồn cung, khắc phục tình trạng dư thừa.

Cùng với đó là tiếp tục rà soát, nghiên cứu đề xuất sử dụng phù hợp các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng, quy hoạch, nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế tình trạng đầu tư tích trữ bất động sản, định hướng nguồn lực vào nhu cầu thực chất và ổn định mặt bằng giá nhà.

Như vậy, trong năm 2026, Quốc hội sẽ hoàn thành sửa đổi cả 3 luật Đất đai, Kinh doanh bất động sản, Nhà ở - những đạo luật có tác động sâu rộng tới người dân và doanh nghiệp.