Mở đường cho dự án xuất khẩu điện xuyên biên giới
Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) đã trao Chấp thuận có điều kiện (Conditional Approval – CA) cho Dự án xuất khẩu điện năng lượng tái tạo Việt Nam – Malaysia – Singapore (VMS).
Lễ trao đã diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW 2026) dưới sự chứng kiến của Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Cao Anh Tuấn; ông Tan See Leng, Bộ trưởng phụ trách Năng lượng và Công nghiệp Singapore; và ông Fadillah Yusof, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển dịch Năng lượng và Chuyển đổi Nước Malaysia.
| Đại diện các bên tham dự Lễ trao Chấp thuận có điều kiện. |
Dự án VMS có sự tham gia của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), thông qua Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC), cùng các đối tác quốc tế.
Việc được EMA trao Chấp thuận có điều kiện là một dấu mốc quan trọng đối với dự án hợp tác năng lượng giữa ba quốc gia, tạo cơ sở để liên danh tiếp tục hoàn thiện các nghiên cứu kỹ thuật, phương án thương mại và thực hiện những thủ tục phê duyệt cần thiết tại Việt Nam, Malaysia và Singapore.
Tuy nhiên, đây mới là bước chấp thuận ban đầu của phía Singapore, chưa đồng nghĩa với việc dự án đã hoàn tất toàn bộ thủ tục đầu tư, xây dựng và xuất khẩu điện.
Theo phương án đang được nghiên cứu, Dự án VMS dự kiến phát triển nguồn điện gió ngoài khơi công suất khoảng 2 GW tại vùng biển phía Nam Việt Nam. Điện năng từ các trang trại gió sẽ được truyền tải qua tuyến cáp ngầm cao áp dưới biển dài gần 800 km sang Malaysia.
Tại Malaysia, một phần sản lượng điện được sử dụng để đáp ứng nhu cầu trong nước. Phần còn lại sẽ được kết hợp với nguồn điện mặt trời để xuất khẩu khoảng 1,3 GW điện năng lượng tái tạo sang Singapore.
Dự án dự kiến bắt đầu cung cấp điện từ năm 2035, với thời gian cung cấp điện khoảng 30 năm.
Với quy mô nguồn điện và khoảng cách truyền tải lớn, VMS không chỉ là dự án phát triển điện gió ngoài khơi phục vụ xuất khẩu, mà còn đặt ra yêu cầu phối hợp giữa ba quốc gia trong đầu tư hạ tầng truyền tải, cơ chế mua bán điện xuyên biên giới và tổ chức vận hành hệ thống.
Đây cũng là một trong những hướng hợp tác nhằm từng bước hiện thực hóa Sáng kiến Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid – APG), tăng cường kết nối hệ thống điện giữa các quốc gia trong khu vực.
Trong khuôn khổ SIEW 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cùng lãnh đạo Petrovietnam và PTSC đã có cuộc gặp với bà Gan Siow Huang, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore, trao đổi về hợp tác năng lượng giữa hai nước, đặc biệt là việc thúc đẩy Dự án VMS.
| Ông Cao Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Tài chính và bà Gan Siow Huang, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore, trong khuôn khổ SIEW 2026. |
Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đánh giá cao việc EMA trao Chấp thuận có điều kiện cho dự án, đồng thời khẳng định Chính phủ Việt Nam quan tâm và ủng hộ việc triển khai hợp tác xuất khẩu điện năng lượng tái tạo.
Đáng chú ý, Thứ trưởng cho biết Việt Nam đã cấp hai giấy phép khảo sát cho PTSC nhằm phục vụ công tác nghiên cứu, phát triển nguồn điện gió ngoài khơi.
Bộ Tài chính, với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước tại Petrovietnam, cũng ủng hộ việc triển khai dự án xuất khẩu điện phù hợp với định hướng phát triển năng lượng và tăng cường hợp tác kinh tế giữa các quốc gia trong khu vực.
Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đề nghị phía Singapore tiếp tục quan tâm, phối hợp với các bên tham gia nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai dự án, hướng tới hình thành một mô hình hợp tác năng lượng xuyên biên giới trong ASEAN.
PTSC phát huy lợi thế dịch vụ kỹ thuật ngoài khơi để phát triển điện gió xuất khẩu
Dự án VMS được phát triển trên nền tảng hợp tác giữa PTSC và Sembcorp từ năm 2023, trong bối cảnh Việt Nam từng bước nghiên cứu khai thác tiềm năng điện gió ngoài khơi không chỉ để đáp ứng nhu cầu điện trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu.
Để chuẩn bị cho dự án, PTSC đã hoàn thành chiến dịch khảo sát, thu thập dữ liệu gió và hải văn liên tục trong 12 tháng tại khu vực ngoài khơi Vũng Tàu trước đây.
Doanh nghiệp cũng đang chuẩn bị thiết bị đo gió và tàu chuyên dụng để tiếp tục khảo sát tại vị trí tiềm năng mới ngoài khơi tỉnh Lâm Đồng.
Các hoạt động khảo sát gió, hải văn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nghiên cứu phát triển điện gió ngoài khơi, làm cơ sở đánh giá tiềm năng năng lượng, lựa chọn công nghệ, xác định phương án bố trí tua-bin và tính toán hiệu quả đầu tư.
| Một góc cảng - Trung tâm Công nghiệp Năng lượng và Hậu cần Kỹ thuật PTSC. |
Với hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí và công nghiệp năng lượng, PTSC đã tích lũy kinh nghiệm triển khai các công trình ngoài khơi có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp.
Năng lực về khảo sát biển, thiết kế, chế tạo, lắp đặt và tổ chức thi công các công trình dầu khí là nền tảng để PTSC mở rộng hoạt động sang lĩnh vực điện gió ngoài khơi, vốn có nhiều điểm tương đồng về điều kiện thi công và yêu cầu kỹ thuật.
Việc tham gia phát triển dự án điện gió ngoài khơi phục vụ xuất khẩu cũng phù hợp với định hướng chuyển dịch hoạt động của Petrovietnam theo mô hình tập đoàn công nghiệp – năng lượng, mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới bên cạnh hoạt động dầu khí truyền thống.
Đồng thời, Dự án VMS góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển điện gió ngoài khơi phục vụ xuất khẩu theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.
Nếu được triển khai, dự án có thể tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi, từ khảo sát, thiết kế, chế tạo kết cấu thép, lắp đặt thiết bị đến vận hành và bảo dưỡng công trình.
Đây cũng là cơ hội để phát triển đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật chất lượng cao và từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực công nghiệp năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, từ Chấp thuận có điều kiện đến khi dự án có thể phát điện thương mại vẫn còn nhiều công việc phải thực hiện, bao gồm hoàn thiện khảo sát, phương án đầu tư, hạ tầng truyền tải, cơ chế thương mại và các thủ tục pháp lý liên quan tại cả ba quốc gia.
Đặc biệt, đối với dự án xuất khẩu điện gió ngoài khơi quy mô lớn, việc xác định cơ chế mua bán điện dài hạn, phân bổ chi phí truyền tải và bảo đảm hiệu quả tài chính sẽ là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hiện thực hóa dự án.
Trong bối cảnh các quốc gia ASEAN đang thúc đẩy kết nối lưới điện và đa dạng hóa nguồn cung năng lượng sạch, việc Dự án VMS nhận Chấp thuận có điều kiện từ Singapore là bước tiến đáng chú ý.
Đối với Việt Nam, dự án không chỉ mở ra khả năng khai thác nguồn tài nguyên gió ngoài khơi để xuất khẩu điện, mà còn tạo thêm hướng phát triển cho ngành công nghiệp năng lượng, dịch vụ kỹ thuật biển và chuỗi cung ứng trong nước.
Quan trọng hơn, nếu được triển khai thành công, VMS có thể trở thành một trong những dự án kết nối điện xuyên biên giới quy mô lớn tại Đông Nam Á, góp phần thúc đẩy hình thành thị trường điện khu vực và tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng giữa Việt Nam, Malaysia và Singapore.