Tạo nền tảng pháp lý cho giai đoạn phát triển mới

Ngày 2/6, HĐND TP. Hà Nội khóa XVII khai mạc Kỳ họp thứ Ba (kỳ họp chuyên đề) để xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng phục vụ triển khai Luật Thủ đô năm 2026 và kiến tạo những động lực phát triển mới cho Thủ đô trong giai đoạn tới.

Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà khẳng định mỗi kỳ họp của HĐND TP. Hà Nội đều giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền và yêu cầu của thực tiễn. Tuy nhiên, kỳ họp lần này mang ý nghĩa đặc biệt khi vừa xử lý các nhiệm vụ thường xuyên, vừa mở đường cho một giai đoạn phát triển mới của Hà Nội.

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, ngay trước kỳ họp, tại Hội nghị toàn quốc về hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, những đổi mới trong hoạt động của HĐND TP. Hà Nội, đặc biệt là định hướng xây dựng “cơ quan dân cử thông minh”, đã được Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao.

“Đây vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm, bản lĩnh và hành động của HĐND TP. Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới”, Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội nhấn mạnh.

Quán triệt chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội và Thành ủy Hà Nội, Thành phố đang tập trung cao độ để đưa Luật Thủ đô sớm đi vào cuộc sống. Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, yêu cầu đặt ra là phải vừa khẩn trương, vừa bảo đảm chất lượng, tính thực tiễn và hiệu quả của từng cơ chế, chính sách được ban hành.

Để chuẩn bị cho kỳ họp, Thường trực HĐND TP. Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với UBND TP. Hà Nội và Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hà Nội xây dựng các nội dung trình kỳ họp. Các Ban của HĐND TP. Hà Nội cũng tiến hành thẩm tra nhiều cơ chế, chính sách mới có tác động sâu rộng tới sự phát triển của Hà Nội và đời sống người dân.

Trong số các nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận, lấy ý kiến để hoàn thiện trước khi xem xét, quyết nghị theo quy trình hai kỳ họp có nhiều chính sách lớn liên quan trực tiếp tới định hướng phát triển của Thủ đô. Đó là Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch; chính sách khuyến khích sử dụng giao thông công cộng và các giải pháp hạn chế phương tiện phát thải gây ô nhiễm môi trường; Đề án vùng phát thải thấp khu vực Vành đai 1; các cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Nhấn mạnh ý nghĩa của những quyết sách sắp được xem xét, bà Phùng Thị Hồng Hà cho rằng mỗi bước phát triển của Thủ đô đều gắn với các quyết định đúng đắn và kịp thời. Các nghị quyết tại kỳ họp lần này vừa giải quyết yêu cầu trước mắt, vừa góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Hà Nội.

Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội đề nghị các đại biểu phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm trước cử tri và nhân dân, tập trung thảo luận sâu những nội dung còn có ý kiến khác nhau, đánh giá toàn diện tác động của từng cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm các nghị quyết khi ban hành có tính khả thi cao, sát thực tiễn và nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Đưa Luật Thủ đô trở thành bệ phóng cho khát vọng phát triển

Phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh Luật Thủ đô năm 2026 với các cơ chế đặc thù, vượt trội chính là “bệ phóng chiến lược” để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại, phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định hiện nay là ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, sát thực tiễn, có tính khả thi cao và tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả để đưa Luật Thủ đô vào cuộc sống.

Ông Trần Đức Thắng cho biết Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU về triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026; chỉ đạo rà soát kỹ các tác động chính sách; lấy ý kiến rộng rãi của các bộ, ngành, cơ quan liên quan, người dân và doanh nghiệp.

Bí thư Thành ủy nhấn mạnh nguyên tắc: “Nội dung nào đã rõ, đã chín, đã thống nhất thì ban hành, thực hiện ngay; nội dung nào khó, tác động sâu rộng, chưa có sự đồng thuận cao thì phải tiếp tục thảo luận, đánh giá kỹ các tác động của chính sách để hoàn thiện, nhưng cũng phải có thời hạn cụ thể, rõ ràng”.

Đánh giá các nội dung được trình tại kỳ họp đều là những vấn đề rất lớn, có tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội của TP. Hà Nội, ông Trần Đức Thắng đề nghị tiếp tục quán triệt tinh thần đổi mới, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể cùng cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.

Theo Bí thư Thành ủy, Hà Nội cần tiếp tục cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thực sự minh bạch và vượt trội. Mỗi chính sách phải được đánh giá đầy đủ về cơ sở pháp lý, tác động, nguồn lực thực hiện, tính khả thi và sự đồng thuận xã hội để bảo đảm khi ban hành sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển của Thủ đô.

Đối với lĩnh vực an sinh xã hội, ông Trần Đức Thắng yêu cầu ưu tiên nguồn lực giải quyết các vấn đề dân sinh cấp bách, chăm lo tốt hơn cho các đối tượng chính sách, nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở và các dịch vụ cơ bản như giáo dục, y tế, văn hóa.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bí thư Thành ủy khẳng định tri thức, dữ liệu số, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là động lực chính cho phát triển nhanh và bền vững của Hà Nội trong thời gian tới. Thành phố cần mạnh dạn thí điểm các chính sách đột phá, mô hình mới, đồng thời kiến tạo môi trường pháp lý và không gian phát triển cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đối với quản lý và phát triển đô thị, ông Trần Đức Thắng yêu cầu tiếp cận tổng thể, đồng bộ theo tầm nhìn trăm năm của Quy hoạch Thủ đô; kiến tạo các không gian phát triển mới dựa trên mô hình TOD; tối ưu hóa không gian tầm thấp, không gian tầm cao và không gian ngầm; đồng thời giải quyết tận gốc các điểm nghẽn phát triển.

Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu ngay sau khi các nghị quyết được thông qua, UBND TP. Hà Nội và các cơ quan liên quan phải bắt tay ngay vào triển khai thực hiện để phát huy hiệu quả chính sách. Đối với các văn bản sẽ được biểu quyết tại kỳ họp thứ Tư, các cơ quan cần hoàn thiện hồ sơ trước ngày 15/6/2026, “kiên quyết không để tình trạng Luật chờ văn bản hướng dẫn hoặc văn bản ban hành không có thời gian để tập huấn, tổ chức triển khai”.

Nhiều đề xuất từ thực tiễn để các chính sách sớm đi vào cuộc sống

Tại phiên thảo luận của Tổ 4, nhiều đại biểu HĐND TP. Hà Nội đã đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện các cơ chế đặc thù, bảo đảm tính khả thi khi triển khai Luật Thủ đô.

Quan tâm đến cải cách hành chính, đại biểu Nguyễn Thị Liễu đề nghị tiếp tục cắt giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nhất là đối với các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp. Bà cũng kiến nghị tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo và kinh doanh dịch vụ karaoke nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Đối với lĩnh vực an sinh xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Liễu đánh giá cao chủ trương hỗ trợ khám sức khỏe cho người dân Thủ đô và mở rộng các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ xã hội. Bà đồng thời đề nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp đối với các tổ dân phố có quy mô từ 1.500 hộ dân trở lên và sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về sắp xếp, bố trí cán bộ sau khi thực hiện sắp xếp tổ dân phố.

Đại biểu Nguyễn Công Anh nhận định các dự thảo nghị quyết đã cụ thể hóa nhiều cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, nhất là trong cải cách thủ tục hành chính khi hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được đơn giản hóa, thời gian xử lý được rút ngắn đáng kể.

Tuy nhiên, ông lưu ý cần tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về kết nối dữ liệu và hạ tầng công nghệ nhằm bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được thông suốt.

Liên quan chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân Thủ đô, đại biểu Nguyễn Công Anh cho rằng đây là chủ trương có ý nghĩa lớn nhưng cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm cân đối nguồn lực ngân sách và năng lực đáp ứng của hệ thống y tế.

Ông cũng bày tỏ sự đồng tình với quy định ngừng cung cấp điện, nước đối với một số trường hợp vi phạm pháp luật về môi trường và phòng cháy, chữa cháy nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.

Đại biểu Trần Khánh Hưng đề nghị Thành phố sớm xác định các khu vực triển khai mô hình TOD, đồng thời bảo đảm sự kết nối đồng bộ giữa quy hoạch không gian ngầm, không gian tầm thấp và các cơ chế huy động nguồn lực phát triển.

Theo ông, tại khu vực đô thị hiện hữu cần gắn TOD với tái thiết đô thị, trong khi các khu vực phát triển mới phải khai thác hiệu quả quỹ đất để tạo nguồn lực tăng trưởng.

Đối với chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, đại biểu Trần Khánh Hưng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu mức hỗ trợ phù hợp để khuyến khích người dân tham gia, đồng thời bảo đảm công bằng giữa các nhóm đối tượng và đơn giản hóa thủ tục thực hiện.

Liên quan Đề án vùng phát thải thấp, ông nhấn mạnh cần tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu đây là giải pháp kiểm soát phát thải theo lộ trình, chứ không phải cấm hoàn toàn phương tiện giao thông vào khu vực trung tâm.

Thay mặt Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP. Hà Nội trình bày báo cáo thẩm tra, đại biểu Hoàng Thị Tú Anh cho biết Ban cơ bản thống nhất với các đề xuất của UBND TP. Hà Nội về việc nâng mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo; mở rộng chính sách hỗ trợ khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội và tri ân người có công.

Theo bà Hoàng Thị Tú Anh, những chính sách này có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao chất lượng an sinh xã hội và cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô. Tuy nhiên, Thành phố cần tiếp tục rà soát kỹ tác động ngân sách và xây dựng lộ trình phù hợp để bảo đảm tính khả thi, bền vững.

Đóng góp ý kiến về phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng cho rằng Hà Nội cần những chính sách thực sự đột phá để thu hút đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Theo ông, Thành phố cần nghiên cứu cơ chế tiền lương, đãi ngộ, nhà ở và tuyển dụng linh hoạt để thu hút, giữ chân nhân tài phục vụ phát triển Thủ đô. Đồng thời, cần tăng cường quản lý quảng cáo ngoài trời, xử lý nghiêm các cơ sở kinh doanh biến tướng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Đối với chủ trương xây dựng vùng phát thải thấp, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng đề nghị xây dựng lộ trình phù hợp, quan tâm hỗ trợ các nhóm lao động đang sử dụng xe máy để vận chuyển hàng hóa, đồng thời phát triển các loại phương tiện xanh đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.

Những ý kiến tại kỳ họp cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô thành những chính sách khả thi, sát thực tiễn. Khi các nghị quyết được hoàn thiện và triển khai đồng bộ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Hà Nội mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.