Khuyến khích báo chí phát hiện điểm nghẽn phát triển văn hóa

Ngày 12/8, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư, năm 2026.

Giải do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, Báo Văn Hóa là cơ quan thường trực, nhằm lựa chọn và tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Mùa giải năm nay có nhiều điều chỉnh về cơ cấu giải thưởng và thể lệ. Đáng chú ý, Ban Tổ chức bổ sung giải Đặc biệt trị giá 100 triệu đồng, đồng thời đưa ra những quy định cụ thể đối với tác phẩm có sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Các tác phẩm tham dự cần tập trung phản ánh việc triển khai chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa, trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nội dung dự thi có thể đề cập công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế và chính sách nhằm khơi thông nguồn lực cho văn hóa, thể thao và du lịch; xây dựng con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, phát triển và hội nhập.

Ban Tổ chức cũng khuyến khích các tác phẩm phản ánh hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản; phát triển công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng; thúc đẩy văn hóa đọc; xây dựng văn hóa gia đình; ghi nhận thành tích của thể thao và những dấu ấn nổi bật của du lịch Việt Nam.

Bên cạnh việc giới thiệu các mô hình hiệu quả, nhân tố mới và cách làm sáng tạo, Giải chú trọng những tác phẩm có tính phát hiện, chỉ ra khó khăn, bất cập trong cơ chế, chính sách; từ đó đề xuất giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn Hóa, Phó Trưởng Ban Tổ chức Giải, một trong những điểm mới đáng chú ý của mùa giải lần thứ Tư là cơ cấu giải thưởng được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh.

Ban Tổ chức bổ sung một giải Đặc biệt dành cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với phần thưởng trị giá 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Đối với mỗi loại hình báo chí, cơ cấu giải gồm một giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 5 giải Khuyến khích. Trong đó, giải Nhất trị giá 50 triệu đồng và một chuyến du lịch; giải Nhì trị giá 25 triệu đồng; giải Ba trị giá 15 triệu đồng; giải Khuyến khích trị giá 10 triệu đồng.

Ngoài các giải dành cho tác giả và nhóm tác giả, Ban Tổ chức trao 3 giải tập thể đồng hạng cho những cơ quan báo chí có nhiều tác phẩm tham dự và đạt kết quả cao. Mỗi giải tập thể trị giá 20 triệu đồng.

Mùa giải năm nay tiếp tục có giải Cảm hứng Việt dành cho cơ quan báo chí, kênh truyền thông mạng xã hội hoặc cá nhân sở hữu sản phẩm nghệ thuật, truyền thông tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, góp phần quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam.

Không xét tác phẩm do AI tạo hoàn toàn

Đối tượng tham dự là công dân Việt Nam đang sinh sống trong nước hoặc ở nước ngoài, có tác phẩm báo chí thuộc các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch được đăng, phát trên cơ quan báo chí đã được cấp phép.

Tác phẩm dự thi thuộc 5 loại hình gồm báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và ảnh báo chí; được đăng hoặc phát lần đầu trong khoảng thời gian từ ngày 1/8/2025 đến hết ngày 31/8/2026.

Mỗi tác phẩm hoặc loạt tác phẩm không được vượt quá 5 kỳ. Đối với loại hình phát thanh và truyền hình, thời lượng mỗi chương trình tối đa 90 phút. Nhóm ảnh hoặc phóng sự ảnh dự thi gồm tối đa 10 ảnh.

Thể lệ yêu cầu tác phẩm phải bảo đảm tính chân thực, phản ánh người thật, việc thật, sự kiện thật; có nội dung chính xác, khách quan, giàu tính phát hiện, sức thuyết phục và hiệu quả xã hội.

Ban Tổ chức không xét những tác phẩm mang tính hư cấu hoặc được AI tạo hoàn toàn. Trường hợp sử dụng AI ở mức đáng kể, tác phẩm phải được ghi nhãn hoặc có hình thức thông báo phù hợp.

Quy định đối với ảnh báo chí được siết chặt hơn. Ảnh do AI tạo ra, ảnh bị can thiệp bằng AI hoặc được xử lý kỹ thuật làm thay đổi nội dung, bản chất của sự việc đều không đủ điều kiện tham dự.

Tác phẩm dự thi phải bảo đảm không có tranh chấp hoặc vi phạm bản quyền. Những tác phẩm đã đoạt Giải Báo chí Quốc gia cũng không được tham dự Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam”.

Hồ sơ dự thi được nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện về Báo Văn Hóa, hạn cuối đến hết ngày 5/9/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra tại Hà Nội vào dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.