Áp lực lớn từ khoảng cách tăng trưởng

Sau những tín hiệu tích cực trong 4 tháng đầu năm, TP. Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng tốc với áp lực lớn để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong năm 2026. Chỉ thị về thúc đẩy tăng trưởng quý II và 6 tháng cuối năm 2026 nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% vừa được Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành được xem là “mệnh lệnh hành động” đối với toàn bộ hệ thống chính trị, sở, ngành và chính quyền cơ sở trong bối cảnh nhiều chỉ tiêu kinh tế vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Theo đánh giá của UBND TP. Hà Nội, dù kinh tế thế giới tiếp tục biến động mạnh bởi giá năng lượng tăng cao và bất ổn địa chính trị, kinh tế Thủ đô vẫn duy trì nhiều gam màu sáng. Quý I/2026, GRDP của Hà Nội tăng 7,87%, cao hơn mức bình quân chung cả nước. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,6%; lượng khách du lịch tăng mạnh 31,3%. Đặc biệt, thu ngân sách nhà nước đạt 319,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 49,2% dự toán năm.

Một trong những nền tảng được TP. Hà Nội nhấn mạnh là việc hoàn thiện “Bộ 3 chiến lược”, gồm Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô sửa đổi và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là trụ cột định hình mô hình tăng trưởng mới, tạo dư địa phát triển dài hạn cho Hà Nội trong giai đoạn tới.

Dẫu vậy, khoảng cách giữa thực tế và mục tiêu tăng trưởng vẫn rất lớn. Mức tăng GRDP quý I đạt 7,87% còn thấp hơn đáng kể so với kịch bản đề ra là 10,23%, đặt ra yêu cầu các quý còn lại phải tạo sức bật mạnh hơn nếu muốn cán đích 11% cả năm.

Trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu giảm 0,9%, trái ngược với mục tiêu tăng 12% của năm. Vốn đầu tư từ khu vực ngoài nhà nước chỉ tăng 3,5%, cho thấy khu vực tư nhân vẫn đang gặp khó khăn trong huy động và giải ngân nguồn lực. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 4,58%, vượt ngưỡng kiểm soát 4,5% do tác động từ giá năng lượng thế giới.

Theo kịch bản tăng trưởng điều chỉnh, để đạt mục tiêu cả năm, quý II/2026 Hà Nội phải đạt mức tăng trưởng GRDP 10,47%, 9 tháng đạt 10,16% và quý IV tăng tới 13,19%. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp và xây dựng được kỳ vọng tăng 11,16%; khu vực dịch vụ tăng 11,55%; vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn đạt khoảng 730 nghìn tỷ đồng; vốn FDI đăng ký phấn đấu đạt 4,5 tỷ USD.

Kích hoạt đồng thời động lực tăng trưởng cũ và mới

Trước áp lực tăng trưởng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành và địa phương “không lơ là, chủ quan trước những khó khăn hiện tại”, đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm kích hoạt song song cả động lực tăng trưởng truyền thống lẫn động lực tăng trưởng mới.

Ở nhóm động lực truyền thống, Sở Công Thương được giao theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, hàng hóa thiết yếu để chủ động phương án bình ổn thị trường, tránh tình trạng thiếu hàng, sốt giá.

Đồng thời, ngành công thương phải tham mưu triển khai Đề án liên thông dữ liệu và tối ưu hóa chi phí logistics xuất nhập khẩu nhằm giảm giá thành cho sản phẩm của Thủ đô, mở rộng xúc tiến thương mại tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, CPTPP, UKVFTA, Trung Đông, Ấn Độ, châu Phi và châu Mỹ. Thành phố cũng đặt mục tiêu hỗ trợ tiểu thương tiếp cận thanh toán QR, hóa đơn điện tử và thương mại điện tử để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.

Để tháo gỡ nút thắt của khu vực doanh nghiệp, Thuế TP. Hà Nội được giao xử lý vướng mắc trong hoàn thuế VAT đối với hàng xuất khẩu, đồng thời xây dựng mô hình phân tích rủi ro tự động nhằm đánh giá sức khỏe doanh nghiệp, phục vụ điều hành thu ngân sách và chống thất thu. Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực I nghiên cứu các gói tín dụng ưu đãi, mở rộng chương trình kết nối ngân hàng với doanh nghiệp xuất khẩu, triển khai nhiều hình thức cấp vốn linh hoạt theo đơn hàng và chứng từ thương mại.

Lĩnh vực dịch vụ, tiêu dùng và du lịch tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng quan trọng trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu dịch vụ tăng 11,55% cả năm. Sở Du lịch và Sở Văn hóa và Thể thao được giao tổ chức các chương trình kích cầu tiêu dùng, phát triển kinh tế đêm, xây dựng chuỗi sự kiện văn hóa, thương mại và du lịch tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây, Sơn Tây, Ba Vì cùng các làng nghề truyền thống nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu bình quân của du khách.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là “đầu kéo” cho tăng trưởng. Sở Tài chính có nhiệm vụ xây dựng KPI giải ngân theo từng tháng cho từng chủ đầu tư, điều chuyển vốn từ các dự án chậm triển khai sang các công trình cấp bách, trọng điểm và hạ tầng kết nối vùng. Thành phố đồng thời yêu cầu tăng tốc tiến độ 7 cầu vượt sông Hồng, các tuyến Vành đai 1, 2.5, 3, 3.5, 4, các trục giao thông xuyên tâm và hệ thống đường sắt đô thị nhằm chuẩn bị hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027. Riêng tuyến metro số 5 Văn Cao, Ngọc Khánh, Láng, Hòa Lạc được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, nghiên cứu phương án ngầm hóa tối đa.

Song hành với các động lực truyền thống, Hà Nội cũng thúc đẩy mạnh những dư địa tăng trưởng mới. Các sở, ngành được yêu cầu khẩn trương triển khai Luật Thủ đô năm 2026, hoàn thiện thể chế, tăng cường phân cấp, cải cách hành chính và xây dựng mô hình quản trị dựa trên dữ liệu số nhằm rút ngắn thời gian xử lý các thủ tục đầu tư trọng điểm.

Sở Quy hoạch và Kiến trúc được giao xây dựng kế hoạch triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đồng thời kết nối dữ liệu quy hoạch để hình thành nền tảng dữ liệu không gian dùng chung. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, giải phóng mặt bằng, triển khai hệ thống quan trắc ô nhiễm bằng trí tuệ nhân tạo, khai thác quỹ đất quanh Vành đai 4 và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai.

Ở lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội được giao hoàn thiện hạ tầng Khu công nghệ cao Hòa Lạc, xúc tiến thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đẩy nhanh Khu công nghiệp sạch Sóc Sơn và lựa chọn nhà đầu tư cho các khu công nghiệp Tiến Thắng, Phù Đổng. Song song, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai các giải pháp phục vụ “30 bài toán lớn” của Thủ đô, tập trung vào đô thị thông minh, môi trường, giao thông, y tế, giáo dục và kinh tế số.

Trong bối cảnh áp lực tăng trưởng ngày càng lớn, yêu cầu mà Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đặt ra với các sở, ngành và chính quyền cơ sở là phải hành động với tinh thần quyết liệt hơn, thực chất hơn, lấy tiến độ giải ngân, hiệu quả đầu tư và tốc độ tháo gỡ điểm nghẽn làm thước đo điều hành, tạo nền tảng để Thủ đô hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong năm 2026.