Mưa lớn là phép thử của hạ tầng đô thị

Thời gian gần đây, Hà Nội liên tục trải qua các đợt mưa lớn với cường độ cao và kéo dài. Đáng chú ý, đợt mưa từ ngày 14 đến 17/9 khiến nhiều khu vực chịu lượng mưa tích lũy lớn, có nơi vượt 400 mm, tạo áp lực đáng kể lên hệ thống thoát nước.

Lượng nước dồn xuống trong thời gian ngắn khiến những nơi có địa hình trũng hoặc hạ tầng chưa đồng bộ dễ phát sinh ngập cục bộ. Tuy nhiên, tại các khu vực có hệ thống tiêu thoát được đầu tư và vận hành hiệu quả, nước có xu hướng rút nhanh hơn khi mưa giảm. Theo cơ quan quản lý hạ tầng Hà Nội, thời gian rút nước tại một số điểm từng ngập kéo dài đã được cải thiện, phổ biến còn khoảng 30 phút đến 2 giờ sau khi mưa giảm.

Khu vực An Khánh, từng được xem là khu vực dễ ngập mỗi khi mưa lớn, ghi nhận nước rút nhanh hơn trong đợt mưa vừa qua, nhiều tuyến đường sớm trở lại khô ráo và giao thông ổn định. Tương tự, nhiều điểm từng ghi nhận ngập úng trong năm 2025 như Phùng Hưng, chợ Hàng Da, Tông Đản, Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Vũ Trọng Phụng, Ngoại giao đoàn hay Tây Hồ Tây,.... không xuất hiện tình trạng úng ngập trong đợt mưa này.

Thực tế này cho thấy, trước những diễn biến thời tiết ngày càng khó lường, chất lượng một khu đô thị không chỉ nằm ở khả năng chống chịu trong lúc mưa lớn mà còn ở tốc độ phục hồi sau mưa.

Hạ tầng thoát nước trở thành một tiêu chí khi chọn nơi ở

Nếu trước đây người mua thường quan tâm đến vị trí, thiết kế, tiện ích hay không gian xanh, thì những trận mưa lớn gần đây đang khiến khả năng vận hành của hạ tầng trở thành một tiêu chí thực tế hơn.

Đây cũng là lợi thế của những khu đô thị đã hình thành, nơi người mua có thể trực tiếp quan sát chất lượng giao thông, cảnh quan, hệ thống thoát nước và nhịp sống thay vì chỉ dựa vào quy hoạch tương lai.

Cùng với các giải pháp chống ngập, Hà Nội đang tiếp tục đầu tư nâng năng lực tiêu thoát tại nhiều khu vực. Đáng chú ý, dự án xây dựng tuyến cống xả và đoạn cống dẫn trạm bơm Phú Thượng có tổng mức đầu tư gần 178 tỷ đồng, với tuyến cống dài khoảng 737 m, kết nối qua đê hữu Hồng và thoát ra sông Hồng, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2028.

Công trình được kỳ vọng góp phần tăng năng lực tiêu thoát cho khu đô thị Nam Thăng Long - Ciputra và khu vực lân cận, giảm áp lực cho hệ thống hiện hữu trong những thời điểm mưa lớn.

Tại phía Bắc Hà Nội, Ciputra - Võ Chí Công là khu vực có thể quan sát rõ hơn sự thay đổi của hạ tầng qua các đợt mưa gần đây.

Theo ghi nhận trong đợt mưa giữa tháng 9, khu vực Võ Chí Công và Ciputra chỉ xuất hiện nước láng nhẹ trong thời gian mưa lớn và rút nhanh khi cường độ mưa giảm. Diễn biến này cho thấy hiệu quả của hạ tầng cần được nhìn nhận không chỉ ở thời điểm mưa mà cả khả năng đưa đời sống trở lại bình thường sau mưa.

Khu vực hiện được hỗ trợ bởi Trạm bơm Phú Thượng công suất 9m³/giây cùng hệ thống cống kết nối ra sông Hồng. Cùng với các công trình đang tiếp tục được thành phố đầu tư, năng lực tiêu thoát được kỳ vọng sẽ tiếp tục được nâng lên trong dài hạn.

Từ những trận mưa lớn gần đây, câu chuyện chọn nhà tại Hà Nội vì thế đang được nhìn thực tế hơn: không chỉ là nhà ở đâu, có tiện ích gì hay thiết kế ra sao, mà còn là khu vực đó vận hành thế nào khi thời tiết trở nên khắc nghiệt.

Khi thành phố tiếp tục đầu tư và nâng cấp hạ tầng thoát nước, khả năng tiêu thoát và tốc độ rút nước sau mưa sẽ ngày càng trở thành những yếu tố đáng cân nhắc trong lựa chọn nơi an cư.