Hơn 230.000 tỷ đồng đầu tư vào các công trình trọng điểm

Tại Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030, diễn ra ngày 12/10, tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm tiếp tục là một trong những nội dung được Thành phố đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt 11%, việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tăng khối lượng xây dựng và tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài được xác định là nhiệm vụ cấp thiết.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa các nguồn lực thành kết quả tăng trưởng thực chất, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong triển khai dự án. Đặc biệt, những công trình đã được bàn giao mặt bằng phải khẩn trương tổ chức thi công, tránh tình trạng nguồn lực đầu tư chưa được chuyển hóa thành giá trị đóng góp cho nền kinh tế.

Theo báo cáo tại hội nghị, Hà Nội đang tập trung chỉ đạo thực hiện 72 dự án, công trình trọng điểm thuộc các lĩnh vực giao thông đường bộ, thủy lợi, thoát nước và môi trường, với tổng mức đầu tư 230.388 tỷ đồng. Kế hoạch vốn năm 2026 Thành phố giao cho các dự án này là 41.739 tỷ đồng.

Đây là nhóm công trình có vai trò quan trọng đối với việc hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, cải thiện khả năng kết nối giao thông, nâng cao năng lực phục vụ của đô thị và tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển Thủ đô.

Trong danh mục có 7 cầu lớn qua sông Hồng, các tuyến đường vành đai, trục hướng tâm, đường kết nối và nút giao. Bên cạnh các công trình giao thông, Thành phố còn tập trung nguồn lực cho những dự án thủy lợi, thoát nước và môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị trong dài hạn.

Đến ngày 30/9/2026, tổng số vốn giải ngân của 72 dự án đạt 33.621 tỷ đồng trên kế hoạch 41.739 tỷ đồng, tương đương 80,6% kế hoạch vốn năm 2026 do Thành phố giao.

Riêng lĩnh vực giao thông đường bộ giải ngân 28.905 tỷ đồng trên tổng kế hoạch 34.825 tỷ đồng, đạt 83%. Đây là nhóm công trình chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục đầu tư, đồng thời có vai trò trực tiếp đối với việc tăng khối lượng xây dựng và thúc đẩy hoạt động của các ngành liên quan.

Xét theo từng nhóm dự án, các công trình cầu qua sông đạt tỷ lệ giải ngân 92,8%; đường vành đai đạt 85,7%; trục hướng tâm, đường kết nối và nút giao đạt 71,3%. Trong khi đó, nhóm thủy lợi, thoát nước và môi trường đạt 68,2%.

Kết quả giải ngân cho thấy sự khác biệt về tiến độ giữa các nhóm công trình. Những dự án cầu qua sông và đường vành đai có tỷ lệ giải ngân tương đối cao, trong khi các công trình kết nối, nút giao và hạ tầng môi trường vẫn còn dư địa để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Đáng chú ý, trong tổng số 72 dự án, có 20 dự án đạt tỷ lệ giải ngân từ 98% trở lên, trong đó 11 dự án đã giải ngân 100% kế hoạch vốn. Tuy nhiên, vẫn còn 12 dự án giải ngân dưới 50%, đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát nguyên nhân, tháo gỡ vướng mắc và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Những con số này phản ánh kết quả huy động và sử dụng vốn đầu tư công, đồng thời cho thấy yêu cầu phải bảo đảm tiến độ thi công, nghiệm thu khối lượng hoàn thành để nguồn vốn được giải ngân thực sự chuyển thành công trình, sản phẩm và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đánh giá việc đẩy nhanh các dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa quan trọng trên cả hai phương diện: đóng góp cho tăng trưởng trước mắt và tạo động lực, không gian phát triển lâu dài.

Tuy nhiên, Bí thư Thành ủy chỉ rõ, hiện vẫn có những dự án đã có mặt bằng nhưng thi công chậm; nhiều vướng mắc kéo dài, việc nghiệm thu kết quả chưa kịp thời, khiến nguồn lực đầu tư chưa chuyển thành kết quả tăng trưởng tương xứng.

Từ thực tế đó, người đứng đầu Đảng bộ Thành phố yêu cầu phải chỉ rõ điểm nghẽn của từng dự án, thống nhất phương án xử lý, xác định đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Việc rà soát phải hướng tới giải quyết dứt điểm những tồn tại, tránh kéo dài gây lãng phí đất đai, tài sản và nguồn lực đầu tư.

Cùng với danh mục 72 công trình trọng điểm, Hà Nội đang tập trung triển khai 84 dự án hạ tầng chiến lược, chưa bao gồm hệ thống đường sắt đô thị, nhằm thúc đẩy hình thành các cực tăng trưởng mới và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Định hướng này cho thấy đầu tư hạ tầng đang được Thành phố đặt trong mối liên hệ với tổ chức lại không gian đô thị, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô.

Tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cũng lưu ý yêu cầu khai thác nguồn lực đất đai gắn với đầu tư hạ tầng, xác định rõ quỹ đất có thể khai thác, tiến độ thu và các khoản chi cần thiết cho giải phóng mặt bằng, tái định cư, phát triển hạ tầng. Việc xây dựng kế hoạch phải tính đến sức hấp thụ của thị trường và yêu cầu phát triển bền vững.

Tăng khối lượng thi công, tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng

Thảo luận về những giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, trong 9 tháng năm 2026, Thành phố tập trung triển khai 72 dự án trọng điểm thuộc lĩnh vực giao thông, thủy lợi, thoát nước và môi trường, với tổng mức đầu tư trên 230.000 tỷ đồng.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, giá trị tăng thêm của ngành xây dựng trong quý III/2026 tăng 13,63%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 10,89%. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 15,03% cả năm, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 11% của Thành phố, ngành xây dựng phải đạt mức tăng khoảng 21,69% trong quý IV/2026, tương ứng giá trị sản xuất khoảng 278.000 tỷ đồng.

Đây là yêu cầu lớn đối với ngành xây dựng trong những tháng cuối năm, đòi hỏi phải tăng tốc triển khai các dự án đủ điều kiện, đồng thời xử lý kịp thời những khó khăn liên quan đến mặt bằng, vật liệu và hợp đồng xây dựng.

Một trong những giải pháp được Giám đốc Sở Xây dựng Võ Nguyên Phong nhấn mạnh là đẩy nhanh thi công tại những khu vực đã có mặt bằng, không chờ hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn tuyến.

Cách tiếp cận này nhằm tận dụng những điều kiện sẵn có để tăng khối lượng xây dựng, hạn chế tình trạng dự án bị đình trệ trên diện rộng do vướng mắc tại một số vị trí.

Theo đó, Sở Xây dựng xác định cần tập trung vào các dự án giao thông, đường vành đai, quốc lộ và hồ điều hòa. Đối với các tuyến đường sắt đô thị, Sở kiến nghị ưu tiên triển khai trong quý IV/2026 những tuyến đã đủ điều kiện, qua đó tạo thêm khối lượng xây dựng và động lực phát triển đô thị trong những năm tiếp theo.

Bên cạnh vấn đề mặt bằng, Giám đốc Sở Xây dựng cũng đề cập yêu cầu chủ động quản lý nguồn cung, công bố giá vật liệu và hướng dẫn xử lý các vướng mắc liên quan đến hợp đồng xây dựng.

Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, khả năng tổ chức thực hiện và hiệu quả sử dụng vốn của các công trình hạ tầng.

Đối với công tác quy hoạch, ông Võ Nguyên Phong cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã xác lập cấu trúc và chuyển sang tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch”.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thành 125 đồ án quy hoạch, bao gồm 63 quy hoạch phân khu, 44 quy hoạch chung xã, 13 quy hoạch các khu chức năng và 5 quy hoạch chuyên ngành.

Việc đẩy nhanh hoàn thiện hệ thống quy hoạch có ý nghĩa quan trọng trong xác định không gian phát triển, chuẩn bị điều kiện triển khai các dự án đầu tư và tạo sự đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật với định hướng phát triển đô thị.

Giám đốc Sở Xây dựng đề nghị cấp ủy, chính quyền các xã, phường có dự án trọng điểm tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, tập trung bàn giao mặt bằng sạch và đẩy nhanh tiến độ những dự án do địa phương làm chủ đầu tư.

Sở Xây dựng cam kết phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương, tập trung tháo gỡ khó khăn, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển của Thành phố trong năm 2026.

Ở góc độ địa phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Lĩnh Nam Đỗ Thanh Tùng đã thông tin về công tác triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn.

Theo ông Đỗ Thanh Tùng, trong tháng 9/2026, phường đã công khai thông tin, ban hành phương án và thực hiện chi trả giải phóng mặt bằng.

Lãnh đạo phường Lĩnh Nam nhấn mạnh, tạo dựng niềm tin, sự đồng thuận và ủng hộ của người dân là yếu tố then chốt trong công tác giải phóng mặt bằng.

Cùng với công khai thông tin, giải đáp kiến nghị, địa phương chú trọng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân thông qua các nhóm cộng đồng trên Facebook, Zalo, qua đó tăng cường tương tác và kịp thời tiếp nhận phản ánh trong quá trình triển khai dự án.

Thực tế tại Lĩnh Nam cho thấy, bên cạnh các giải pháp về kỹ thuật, vốn và tổ chức thi công, việc giải quyết chính sách liên quan đến đất đai, bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tạo đồng thuận trong nhân dân có vai trò quan trọng đối với tiến độ triển khai công trình.

Phát biểu kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu Đảng ủy UBND Thành phố chỉ đạo rà soát tiến độ từng công trình, đặc biệt là các tuyến đường vành đai, cầu qua sông Hồng, đường sắt đô thị và các công trình hạ tầng.

Bí thư Thành ủy nhấn mạnh, mặt bằng đã bàn giao phải được tổ chức thi công. Đồng thời, việc chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ phải đi đôi với chuẩn bị tái định cư và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Các xã, phường cần tích cực vào cuộc, giải thích rõ chính sách, công khai phương án và đối thoại trực tiếp để xử lý kiến nghị phát sinh.

Đối với nhiệm vụ tăng trưởng trong quý IV, Bí thư Thành ủy yêu cầu UBND Thành phố tập trung đôn đốc, kiểm đếm tiến độ các dự án đầu tư và công trình trọng điểm, coi đây là động lực có tính chủ động cao nhất trong những tháng cuối năm.

Trên cơ sở kịch bản tăng trưởng, Thành phố phải tiếp tục rà soát những dự án có khả năng tạo thêm sản lượng, giá trị ngay trong năm 2026; giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương, đồng thời bảo đảm các điều kiện về nguồn lực để tổ chức thực hiện.

Yêu cầu đặt ra đối với các công trình trọng điểm vì vậy không dừng ở việc hoàn thành kế hoạch giải ngân, mà còn phải đẩy nhanh tiến độ thực tế, nâng cao chất lượng công trình và phát huy hiệu quả đầu tư.

Với quy mô vốn lớn, phạm vi triển khai rộng và vai trò kết nối các không gian phát triển, 72 công trình trọng điểm đang được Hà Nội kỳ vọng tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn nước rút của năm 2026.

Quan trọng hơn, việc tháo gỡ những điểm nghẽn về mặt bằng, tiến độ và tổ chức thực hiện sẽ góp phần đưa nguồn lực đầu tư vào nền kinh tế, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng cho Thủ đô phát triển trong những năm tiếp theo.