Hơn 8.000 phần mộ liệt sĩ cần lấy mẫu giám định ADN

Chiều 1/6, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe Sở Nội vụ và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội báo cáo một số nhiệm vụ liên quan đến hoạt động tổ chức kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ tập trung triển khai hai nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và chỉnh trang, nâng cấp, sửa chữa mộ liệt sĩ, cải tạo các công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn Thành phố.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Tây Nam cho biết công tác quản lý, chỉnh trang, nâng cấp các nghĩa trang liệt sĩ và công trình ghi công liệt sĩ đang được triển khai đồng bộ, bảo đảm đúng quy định và đáp ứng yêu cầu tri ân người có công với cách mạng.

Hiện nay, Hà Nội có 340 nghĩa trang liệt sĩ. Trong đó có 3 nghĩa trang do Thành phố trực tiếp quản lý gồm Nghĩa trang Mai Dịch, Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn và Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi. Ban Phục vụ lễ tang Hà Nội, đơn vị trực thuộc Sở Nội vụ, được giao trực tiếp quản lý các nghĩa trang này. Còn lại 337 nghĩa trang do các xã, phường quản lý.

Theo ông Nguyễn Tây Nam, thời gian qua Sở Nội vụ đã chủ động tham mưu UBND TP. Hà Nội ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, tu bổ và nâng cấp các công trình ghi công liệt sĩ. Trong đó, Sở Nội vụ được giao chủ trì triển khai Dự án cải tạo, nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, một trong những công trình trọng điểm phục vụ kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Dự án được thực hiện từ quý II/2026 đến tháng 6/2027.

Song song với đó, các xã, phường được giao hoàn thành việc nâng cấp, sửa chữa, chỉnh trang các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn trước tháng 4/2027.

Thông tin về công tác quản lý các nghĩa trang liệt sĩ cấp thành phố, ông Nguyễn Tây Nam cho biết Nghĩa trang Mai Dịch có diện tích khoảng 60.000 m2 với 1.227 mộ liệt sĩ và 2 mộ tập thể. Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn có diện tích hơn 22.800 m2 với 2.205 phần mộ, trong đó có 41 mộ Mẹ Việt Nam Anh hùng. Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi có diện tích gần 9.000 m2 với 1.315 mộ liệt sĩ.

Các nghĩa trang đều được đầu tư hệ thống tường rào, cây xanh, lắp đặt camera giám sát, tăng cường lực lượng an ninh và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương nhằm bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường.

Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội, việc phân cấp quản lý nghĩa trang liệt sĩ giữa Thành phố và các xã, phường đã góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của từng cấp chính quyền, đồng thời bảo đảm sự quản lý thống nhất, hiệu quả trong công tác tri ân người có công trên địa bàn Thủ đô.

Liên quan đến nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ông Lưu Nam Tiến cho biết Ban Chỉ đạo TP. Hà Nội đã quán triệt nghiêm túc Chỉ thị số 24-CT/TW ngày 15/5/2013 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đồng thời triển khai đầy đủ các kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Ban Chỉ đạo quốc gia và các cơ quan liên quan về thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Theo ông Lưu Nam Tiến, Thành phố đã kịp thời kiện toàn Ban Chỉ đạo TP. Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Sau kiện toàn, Ban Chỉ đạo gồm 17 thành viên, tăng 2 thành viên so với trước đây nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Ban Chỉ đạo Thành phố đã tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ và phát động thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”; ban hành Thông báo số 230/TB-BCĐ ngày 18/5/2026 để các sở, ngành, địa phương thống nhất triển khai trên toàn địa bàn.

Đáng chú ý, Thành phố đã ban hành đồng bộ các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo quan trọng như quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, chương trình công tác, kế hoạch triển khai chiến dịch, kế hoạch khảo sát, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN và thành lập Tổ công tác liên ngành gồm 25 thành viên trực tiếp theo dõi, hướng dẫn triển khai tại cơ sở.

Đến nay, 126/126 xã, phường đã hoàn thành cập nhật dữ liệu thông tin liệt sĩ gồm họ tên, quê quán, đơn vị, thời gian hy sinh, thông tin Bằng Tổ quốc ghi công và dữ liệu mộ liệt sĩ.

Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội phối hợp với Sở Nội vụ đã cung cấp, trích lục hồ sơ phục vụ giám định ADN đối với 3 trường hợp liệt sĩ; xác định danh tính 1 trường hợp hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; đính chính hồ sơ cho 64 trường hợp; trích lục thông tin liệt sĩ cho 49 trường hợp và giải mã phiên hiệu đơn vị đối với 161 trường hợp.

Tuy nhiên, ông Lưu Nam Tiến cũng cho biết quá trình triển khai chiến dịch còn gặp nhiều khó khăn. Hiện Hà Nội có hơn 54.200 mộ liệt sĩ, trong đó hơn 8.000 mộ cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Phần lớn các phần mộ chưa xác định được thông tin đều thuộc giai đoạn kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ nên việc khảo sát, đánh giá, phân loại gặp nhiều trở ngại.

Xây dựng những “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà cho biết các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ sẽ được triển khai với quy mô lớn, bao trùm nhiều lĩnh vực, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan.

Theo bà Vũ Thu Hà, Sở Nội vụ đã trình dự thảo kế hoạch tổng thể các hoạt động kỷ niệm. Trên cơ sở đó, các sở, ngành cần tiếp tục nghiên cứu kỹ nội dung, rà soát nhiệm vụ được phân công, bảo đảm tiến độ triển khai các chương trình, hoạt động để hoàn thiện kế hoạch, trình UBND TP. Hà Nội ban hành làm căn cứ tổ chức thực hiện đồng bộ trên toàn địa bàn.

Đối với nhiệm vụ đầu tư, chỉnh trang các nghĩa trang liệt sĩ của Thành phố, bà Vũ Thu Hà cho biết hiện nay Ban Phục vụ lễ tang Hà Nội là đơn vị trực tiếp thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang tại các nghĩa trang do Thành phố quản lý.

Theo bà Vũ Thu Hà, đối với Nghĩa trang Mai Dịch, công tác cải tạo, chỉnh trang cơ bản hoàn thành và dự kiến kết thúc trong tháng 6/2026. Với Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn và Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi, thành phố đã chỉ đạo triển khai các bước chuẩn bị đầu tư từ trước và hiện đang hoàn thiện thủ tục để thực hiện dự án theo tiến độ đề ra.

“Nếu triển khai đúng kế hoạch, các hạng mục tại hai nghĩa trang này dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2027”, bà Vũ Thu Hà cho biết.

Bà Vũ Thu Hà cũng khẳng định toàn bộ nội dung liên quan đến “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã được cập nhật trong kế hoạch tổng thể kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các nhiệm vụ theo phân công để triển khai đồng bộ trong thời gian tới.

Cũng tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh thời gian triển khai chiến dịch không còn nhiều. Vì vậy, các đơn vị, địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa nhiệm vụ, phân công rõ người, rõ việc để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Ông Đỗ Anh Tuấn yêu cầu Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội rà soát, hoàn thiện chương trình hành động, phân công cụ thể tới từng tổ công tác, từng xã, phường kèm theo danh sách, địa chỉ và số điện thoại liên hệ của từng đầu mối để thuận tiện trong quá trình phối hợp thực hiện.

“Các nhiệm vụ phải được cụ thể hóa theo từng mốc thời gian, từng địa bàn, từng tổ công tác để bảo đảm hoàn thành trước thời hạn 2 tháng theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương”, ông Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm, đạo lý và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Theo ông Vũ Đại Thắng, thời gian qua Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia đã triển khai quyết liệt nhiều nhiệm vụ liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong nước và ở nước ngoài, trong đó có Lào và Campuchia. Tuy nhiên, chiến tranh đã lùi xa, thời gian kéo dài khiến việc xác minh, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ ngày càng khó khăn hơn.

Trong bối cảnh đó, nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Trung ương phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, với mục tiêu hoàn thành cơ bản việc rà soát, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin trước ngày 27/7/2027.

“Đây là nhiệm vụ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể, lực lượng vũ trang đến các địa phương, tổ chức xã hội và nhân dân Thủ đô”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh.

Ông Vũ Đại Thắng cho biết riêng trên địa bàn Hà Nội hiện vẫn còn hơn 8.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Phần lớn các phần mộ được quy tập từ nhiều chiến trường, qua nhiều giai đoạn lịch sử nên việc xác minh thông tin, giám định ADN gặp rất nhiều khó khăn.

“Chúng ta đã xây dựng kế hoạch triển khai rất chi tiết cho Chiến dịch 500 ngày đêm. Bộ Tư lệnh Thủ đô cùng các sở, ngành, địa phương phải phối hợp chặt chẽ để triển khai đồng bộ, bài bản, bảo đảm tiến độ và hiệu quả”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Lưu ý đây là công việc liên quan đến yếu tố tâm linh và truyền thống văn hóa của dân tộc, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu quá trình khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phải được thực hiện nghiêm túc, trang trọng, đúng quy trình, đồng thời bảo đảm các nghi lễ tín ngưỡng phù hợp với phong tục Việt Nam.

Đối với công tác cải tạo, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cơ bản thống nhất chủ trương đầu tư, nâng cấp các nghĩa trang liệt sĩ cấp Thành phố cũng như các nghĩa trang do xã, phường quản lý.

Theo ông Vũ Đại Thắng, việc chỉnh trang nghĩa trang vừa thể hiện sự tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ, vừa góp phần xây dựng những “địa chỉ đỏ” phục vụ giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

“Làm là phải tính toán tổng thể, chỉnh trang đồng bộ một lần để bảo đảm lâu dài, trang nghiêm, xanh sạch đẹp, nhưng vẫn giữ được giá trị lịch sử, giá trị giáo dục truyền thống”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Những nhiệm vụ đang được Hà Nội triển khai cho thấy quyết tâm của Thành phố trong việc chuẩn bị chu đáo cho dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Từ việc tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin đến nâng cấp các nghĩa trang, công trình ghi công đều hướng tới mục tiêu tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.