Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã ban hành Công văn số 23535/CHQ-GSQL cập nhật danh sách cảnh báo các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Theo đó, Cục Hải quan chuyển Công văn số 8744/BCT-PVTM của Bộ Công thương cùng danh sách cảnh báo kèm theo đến các Chi cục Hải quan khu vực để triển khai theo chức năng, nhiệm vụ.

Việc cập nhật danh sách nhằm hỗ trợ cơ quan hải quan theo dõi, quản lý và nhận diện sớm rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây là cơ sở để doanh nghiệp rà soát mặt hàng xuất khẩu, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ chứng minh xuất xứ trước nguy cơ bị điều tra tại thị trường nhập khẩu.

Danh sách được Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) cảnh báo gồm 7 nhóm hàng có rủi ro: gỗ và sản phẩm gỗ; sắt thép và sản phẩm kim loại; vật liệu; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất, nhựa và sản phẩm nhựa; xơ, sợi và hàng dệt; cùng một số mặt hàng khác.

Các thị trường thường tiến hành điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam gồm Mỹ, EU, Australia, Brazil, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ...

Cơ quan Phòng vệ thương mại lưu ý doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành này cần theo sát diễn biến điều tra phòng vệ thương mại, chính sách nhập khẩu và yêu cầu về xuất xứ tại từng thị trường.

Một mặt hàng xuất hiện trong danh sách cảnh báo không đồng nghĩa với việc hàng hóa đã vi phạm hoặc bị cấm xuất khẩu. Tuy vậy, đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp cần siết chặt việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, hồ sơ sản xuất và tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh nhiều thị trường tăng cường kiểm tra xuất xứ, doanh nghiệp cần lưu ý việc đưa hàng hóa qua Việt Nam, thay đổi bao bì hoặc thực hiện một số công đoạn gia công đơn giản chưa đủ để xác lập xuất xứ Việt Nam. Quy tắc xuất xứ phải được xác định đúng theo từng sản phẩm và từng thị trường.

Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tương ứng trước khi khai báo hoặc đề nghị cấp chứng nhận xuất xứ.

Ngoài rủi ro liên quan đến gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, hàng xuất khẩu có thể đối mặt với các cuộc điều tra phòng vệ thương mại tại thị trường nhập khẩu.

Khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, tỷ lệ giá trị gia tăng, hồ sơ giao dịch và chứng từ xuất xứ thường là những nội dung doanh nghiệp phải giải trình.

Nhà chức trách cũng khuyến nghị doanh nghiệp kiểm tra mặt hàng, mã HS và thị trường xuất khẩu trong danh sách cảnh báo; thường xuyên đối chiếu quy tắc xuất xứ, hồ sơ C/O và nguồn nguyên liệu.

Đồng thời, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ chứng từ liên quan đến sản xuất, gia công, nhập khẩu và xuất khẩu để phục vụ công tác giải trình, xác minh khi cần thiết.