Việt Nam và khối các nước thuộc Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (EFTA) mới đây đã ra Tuyên bố chung về việc đã kết thúc đàm phán FTA Việt Nam - EFTA.

Như vậy, sau hơn một thập kỷ đàm phán, việc kết thúc đàm phán FTA với khối EFTA mở đường cho ngày ký kết FTA đến gần.

Chia sẻ về nội dung này tại họp báo thường kỳ quý II/2026, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nói: "FTA giữa Việt Nam và EFTA được hoàn tất trong một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều biến động do căng thẳng địa chính trị, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và xu hướng gia tăng các rào cản thương mại".

Trong bối cảnh đó, việc hai bên hoàn tất đàm phán không chỉ đơn thuần là kết thúc một tiến trình đàm phán kéo dài mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam và các nước EFTA đối với một hệ thống thương mại quốc tế mở, tự do, minh bạch và dựa trên luật lệ.

Đây là thông điệp khẳng định rằng đối thoại, hợp tác và liên kết kinh tế vẫn là con đường hiệu quả nhất để thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và mang lại thịnh vượng cho người dân.

Hiệp định này giúp kết nối hai nhóm nền kinh tế và có tính bổ trợ rất cao, theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân. Bởi, các nước EFTA có thế mạnh hàng đầu về công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, năng lượng sạch và phát triển bền vững, trong khi Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á, đang ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất, thương mại và đầu tư của khu vực.

Quan trọng hơn, Hiệp định sẽ tạo nền tảng để quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EFTA bước sang một giai đoạn phát triển mới, với môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có thể dự báo, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các dòng chảy thương mại, đầu tư, công nghệ và tri thức giữa hai bên.

"Hiệp định sẽ mở ra nhiều cơ hội thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, giúp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thuận lợi hơn với các thị trường có sức mua cao và yêu cầu chất lượng hàng đầu thế giới như: Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sỹ", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Khi FTA này được ký kết, đi vào thực thi sẽ là đòn bẩy thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ các nước EFTA vào những lĩnh vực mà Việt Nam đang ưu tiên như công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Đây không chỉ là nguồn vốn, mà còn là cơ hội tiếp nhận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản trị và các mô hình phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc hợp tác với các đối tác EFTA sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao hơn, từ đó tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, với thị trường hơn 100 triệu dân, vị trí chiến lược tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do đã được thiết lập, Việt Nam cũng mong muốn trở thành đối tác tin cậy và là cầu nối để các doanh nghiệp EFTA mở rộng hiện diện tại ASEAN cũng như các thị trường khu vực. 

Bộ Công thương cho biết, sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và các nước EFTA để hoàn tất công tác rà soát pháp lý, chuẩn bị cho việc ký kết và triển khai Hiệp định theo đúng lộ trình.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phổ biến toàn diện các cam kết của Hiệp định đến cộng đồng doanh nghiệp; tổ chức các chương trình tập huấn về quy tắc xuất xứ, quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng, môi trường và phát triển bền vững; xây dựng các tài liệu hướng dẫn dễ tiếp cận để doanh nghiệp có thể nhanh chóng nắm bắt và khai thác các ưu đãi của FTA này.

Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị của các đối tác EFTA cũng được thúc đẩy nhằm giúp doanh nghiệp sớm tận dụng hiệu quả FTA với khu vực EFTA.