| Hội sách là dịp để chúng ta trở về với lịch sử, tưởng nhớ và tri ân các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. |
Ngày 21/11, Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026 chính thức khai mạc tại khu vực Di tích Nhà Công quán, đặc khu Côn Đảo, TP.HCM. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Hội sách do UBND TP.HCM chỉ đạo, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị tổ chức, diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại Đặc khu Côn Đảo.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, cho biết Hội sách là dịp để chúng ta trở về với lịch sử, tưởng nhớ và tri ân các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy giá trị di sản và lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.
Lấy cảm hứng từ tác phẩm Những lá thư thời chiến Việt Nam do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành, Hội sách lựa chọn những lá thư thời chiến làm mạch dẫn trong thiết kế không gian và nội dung các chương trình.
Theo ông Hồi, những lá thư lưu giữ tình cảm, niềm tin, lý tưởng sống, lòng yêu nước và khát vọng hòa bình, độc lập của một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi lá thư là một câu chuyện, một cuộc đời, giúp chúng ta hiểu và trân trọng hơn những con người đã làm nên lịch sử.
Tinh thần ấy được thể hiện qua không gian trưng bày, triển lãm sách, tư liệu, hình ảnh và các chương trình giao lưu, tọa đàm, biểu diễn, góp phần đưa những trang thư thời chiến đến gần hơn với công chúng.
| Chương trình giao lưu “Thư viện Người – Những cuốn sách sống về lòng yêu nước” diễn ra trước thềm khai mạc Hội sách. |
Đặc biệt, Hội sách năm nay tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lan tỏa ý nghĩa nhân văn sâu sắc của công tác đền ơn đáp nghĩa.
Thông qua việc giới thiệu tư liệu, hình ảnh về Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Hội sách còn góp phần nhắc nhớ trách nhiệm của mỗi chúng ta trong hành trình tìm lại tên tuổi, quê hương và gia đình cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Trước thềm khai mạc, ngày 20/11, chương trình giao lưu “Thư viện Người - Những cuốn sách sống về lòng yêu nước” đã diễn ra với sự tham gia của các cựu tù chính trị Côn Đảo, gồm Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Trung tướng Châu Văn Mẫn; bà Hoàng Thị Khánh, Chủ tịch Hội Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày TP.HCM; bà Trần Kim Cúc và bà Trần Thị Trúc Chi, Ủy viên Ban Thường vụ Hội.
Tại chương trình, các nhân chứng chia sẻ về những phương thức liên lạc bí mật trong nhà tù, từ việc truyền tin qua lá bàng đến những bức thư được viết bằng mật mã. Trong hoàn cảnh bị giam cầm, mỗi thông tin được truyền đi không chỉ là sự kết nối giữa những người đồng đội mà còn thể hiện ý chí, niềm tin và tinh thần đấu tranh không khuất phục.
| Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026 còn chú trọng trao tặng tủ sách, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là học sinh tiếp cận tri thức và nuôi dưỡng tình yêu sách. |
Đặc biệt, những câu chuyện về việc liên lạc với gia đình đã để lại nhiều xúc động. Cựu tù Trần Thị Trúc Chi kể lại rằng, trong hoàn cảnh tù đày, việc gửi được một lá thư về nhà là điều vô cùng khó khăn. Gia đình của nhiều người cũng sống trong điều kiện thiếu thốn, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa.
Có những người mẹ gửi con cho ông bà, người thân chăm sóc khi mình bị bắt, nhưng vì không có thông tin liên lạc nên không thể biết được những gì xảy ra với con ở quê nhà. Có trường hợp, đến khi được trở về sau ngày giải phóng, người mẹ mới biết con mình đã qua đời từ nhiều năm trước vì bệnh tật hoặc tai nạn.
Câu chuyện cho thấy những mất mát của chiến tranh không chỉ hiện diện nơi chiến trường hay trong chốn lao tù, mà còn kéo dài đến từng mái nhà, từng gia đình. Đó là nỗi đau chia lìa, là sự bất lực khi không thể nhận tin hay gửi lời hỏi thăm đến những người thân yêu.
Qua chia sẻ của nhân chứng, thế hệ trẻ hôm nay có dịp cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của những điều bình dị trong cuộc sống, như được ở bên gia đình, được hỏi han và giữ liên lạc với những người mình yêu thương.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp phát triển văn hóa đọc, nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho người dân, hướng đến xây dựng đô thị giàu bản sắc văn hóa, thúc đẩy học tập suốt đời.
Thông qua Hội sách, Ban tổ chức kỳ vọng những cuốn sách được trao tặng, những câu chuyện lịch sử được kể lại sẽ giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm yêu vùng đất Côn Đảo, từ đó nuôi dưỡng khát vọng học tập, ý thức gìn giữ di sản và trách nhiệm đóng góp cho quê hương, đất nước.