Hợp tác gia tăng chiều sâu

Năm 2025, bức tranh châu Âu tiếp tục đan xen gam sáng - tối, song nhìn chung khởi sắc hơn so với năm trước. Xung đột Nga - Ukraine còn phức tạp nhưng đã xuất hiện tín hiệu mở lại đối thoại; kinh tế EU phục hồi dù chưa mạnh, tăng trưởng đạt khoảng 1,4%, lạm phát và giá năng lượng hạ nhiệt, thất nghiệp duy trì ổn định.

Trong bối cảnh xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu gia tăng, nhiều nước châu Âu nhấn mạnh tự lực, tự cường, coi khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số là động lực then chốt nâng cao sức cạnh tranh.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam năm 2025 dù chịu tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài và thiên tai khắc nghiệt, vẫn giữ được đà tăng trưởng cao, lập kỷ lục mới về xuất khẩu, tiếp tục khẳng định môi trường ổn định, tin cậy, hấp dẫn đối với các đối tác quốc tế, trong đó có châu Âu. Quan hệ Việt Nam - châu Âu bước vào giai đoạn phát triển năng động, thực chất và có chiều sâu hơn.

Điểm nhấn nổi bật của hợp tác năm 2025 là ngoại giao cấp cao diễn ra sôi động trên tất cả các kênh, với số lượng trao đổi đoàn tăng gần gấp đôi so với năm 2024.

Các chuyến thăm cấp cao hai chiều, trong đó có những chuyến thăm mang ý nghĩa lịch sử, đã lan tỏa thông điệp về đường lối đối ngoại nhất quán của Việt Nam: độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Qua đó, Việt Nam tiếp tục nâng cấp quan hệ với nhiều quốc gia châu Âu, khẳng định mức độ tin cậy và hợp tác ngày càng cao.

Thương mại - đầu tư tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Sau 5 năm thực thi, EVFTA phát huy hiệu quả rõ nét, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU trong ASEAN, còn EU là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam. Trong 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt gần 61 tỷ USD, tăng 8,4%.

Tiến trình phê chuẩn EVIPA được đẩy nhanh, trong khi đầu tư châu Âu vào Việt Nam tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến - chế tạo, hạ tầng, logistics, tài chính, công nghệ cao và nông nghiệp bền vững, đóng góp thiết thực cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo nổi lên như một trụ cột hợp tác mới. Các thỏa thuận ký kết trong năm 2025 cho thấy sự đồng hành của các đối tác châu Âu với định hướng phát triển của Việt Nam, lấy khoa học - công nghệ làm động lực tăng trưởng. Hợp tác đang được triển khai thực chất trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghệ lượng tử.

Giao lưu văn hóa, du lịch và ngoại giao nhân dân tiếp tục nuôi dưỡng nền tảng hữu nghị bền chặt. Nhiều hoạt động kỷ niệm các mốc quan hệ quan trọng được tổ chức xuyên suốt năm, góp phần tăng cường hiểu biết, tin cậy và gắn kết lâu dài giữa Việt Nam và châu Âu.

Việc mở thêm các đường bay thẳng tới châu Âu đã tạo cú hích mạnh cho du lịch, đóng góp vào kỷ lục hơn 20 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong năm 2025.

Nhìn tổng thể, hợp tác Việt Nam - châu Âu năm 2025 không chỉ mở rộng về quy mô, mà quan trọng hơn là nâng cao về chất lượng, tạo nền tảng vững chắc để hai bên tiếp tục vươn lên tầm cao mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Mở không gian hợp tác mới

Trong một bài viết mới đây, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh, thế giới bước vào năm 2026 với những biến động khó lường. Châu Âu cũng đối mặt nhiều thách thức. Tuy nhiên, châu Âu vẫn là một trung tâm địa - chính trị và kinh tế quan trọng. Là đối tác quan trọng trong chính sách đối ngoại của mình, Việt Nam mong muốn cùng châu Âu nâng cao hiệu quả các lĩnh vực hợp tác truyền thống, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hàng không vũ trụ.

Trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của các trụ cột đối ngoại nhằm tranh thủ hiệu quả các nguồn lực quốc tế, mở rộng không gian phục vụ phát triển để quan hệ Việt Nam - châu Âu “vươn lên tầm cao mới”, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cho rằng, 2 bên cần quyết tâm và phối hợp chặt chẽ cả song phương và đa phương.

Trước hết cần duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc các cấp, các kênh phát huy hiệu quả các khuôn khổ hợp tác hiện có với các nước; củng cố nền tảng chính trị, tạo xung lực cho hợp tác trong các lĩnh vực.

Hai là, nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi các hiệp định thương mại tự do đã ký với các nước trong khu vực như EU (EVFTA), Anh (UKVFTA) và Liên minh Kinh tế Á - Âu, đồng thời tích cực trao đổi với các nước thành viên EU còn lại để sớm hoàn tất phê chuẩn EVIPA; tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp để hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông lâm thủy sản tiếp cận thị trường châu Âu.

Ba là, thúc đẩy để có các dự án cụ thể, kết quả cụ thể trong hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục - đào tạo, góp phần triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược của Việt Nam.

Bốn là, phát huy vai trò của thông tin đối ngoại, ngoại giao văn hoá, ngoại giao nhân dân, gắn với du lịch, hợp tác địa phương; thúc đẩy kết nối cộng đồng người Việt Nam tại châu Âu với sở tại và quê hương, góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam và tạo động lực, nền tảng vững chắc cho quan hệ hợp tác bền vững.  

Năm là, phối hợp tại các diễn đàn đa phương nhằm thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, tự do thương mại và tự do hàng hải, vì lợi ích chung của hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Với những định hướng nêu trên, Việt Nam xác định các đối tác ở châu Âu là bạn đồng hành trong kỷ nguyên phát triển mới và nỗ lực cùng châu Âu đưa mối quan hệ hợp tác giữa hai bên lên một tầm vóc mới ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, hướng tới hai mục tiêu 100 năm và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của nhiệm kỳ Đại hội.