Mới đây, thông tin ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAP), một doanh nghiệp thuộc CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) bị xác định tham gia hoạt động buôn lậu trong đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia có quy mô đặc biệt lớn. 

Theo đó, Công ty PNJ-LAP là một trong những đơn vị giám định đá quý có uy tín tại thị trường Việt Nam. Với vai trò là Giám đốc, đối tượng Đặng Ngọc Thảo đã câu kết với các đối tượng khác để mua các viên kim cương bị sai thông số so với giấy kiểm định GIA được nhập lậu với giá rẻ, sau đó với kiến thức chuyên môn của bản thân, ông Đặng Ngọc Thảo đã thực hiện mài mã số GIA được khắc trên viên kim cương và làm mới theo mã số của PNJ-LAP, cấp cho viên kim cương giấy chứng nhận kiểm định mới của PNJ-LAP để bán cho khách hàng kiếm lời. 

Thông tin này ngay lập tức ảnh hưởng đến hoạt động của PNJ cũng như cổ phiếu PNJ cũng phản ứng tiêu cực trên sàn chứng khoán với phiên giảm kịch sàn ngày 03/07/2026 vừa qua. 

Trước tình hình này, PNJ cũng đã có thông tin tới khách hàng và nhà đầu tư. Theo thông cáo của PNJ, đây là vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân, đang được cơ quan chức năng xem xét theo quy định của pháp luật. PNJ tôn trọng quá trình điều tra và không đưa ra bất kỳ nhận định nào ngoài những thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền công bố. Là công ty mẹ của P-Lab, PNJ đang phối hợp chặt chẽ cùng P-Lab trong việc thực hiện các yêu cầu của cơ quan chức năng, đồng thời hỗ trợ công tác quản trị nhằm đảm bảo hoạt động của P-Lab được duy trì ổn định, liên tục và tuân thủ các quy định hiện hành.

Đánh giá về phản ứng của PNJ, công ty chứng khoán Yuanta cho rằng, mặc dù PNJ đã nhanh chóng ra thông cáo cho rằng đây là “trách nhiệm pháp lý cá nhân” và hệ thống bán lẻ vẫn hoạt động bình thường, sự việc đã lộ rõ thiếu sót trong hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty con do PNJ sở hữu 100% (PNJ Lab). Việc một lãnh đạo cấp cao của đơn vị thẩm định có thể thao túng chứng nhận trong thời gian dài mà không bị hệ thống phát hiện cho thấy rủi ro quản trị vẫn còn tồn tại. 

Mặc dù chưa có kết luận chính thức của cơ quan điều tra nhưng sự việc ít nhiều cũng có ảnh hưởng đến uy tín của PNJ.

Yuanta cũng đã đưa ra 3 kịch bản cho diễn biến của cổ phiếu PNJ. 

Kịch bản cơ sở diễn ra trong trường hợp cơ quan điều tra kết luận vi phạm chỉ giới hạn ở hành vi cá nhân của ông Đặng Ngọc Thảo và các đối tượng liên quan, không mở rộng sang ban lãnh đạo cốt lõi của công ty mẹ (PNJ). PNJ hợp tác đầy đủ, nhanh chóng tái cấu trúc quản lý P-Lab, ban hành chính sách minh bạch về kiểm tra chéo, đổi trả và bảo vệ quyền lợi khách hàng bị ảnh hưởng. 

Tại kịch bản này, giá cổ phiếu PNJ có thể điều chỉnh mạnh từ 3-5 phiên do dòng tiền ngắn hạn rút ra, nhưng xu hướng dài hạn sẽ phục hồi vì mảng kinh doanh cốt lõi (vàng 24K, trang sức vàng/bạc phổ thông) vẫn không bị tổn hại cơ bản. Mảng kim cương không chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh thu.

Kịch bản tích cực nhất diễn ra khi toàn bộ lượng kim cương buôn lậu được chứng minh chỉ phân phối qua các cửa hàng tư nhân nhỏ lẻ, nằm ngoài hệ thống phân phối chính thức của PNJ. Hồ sơ lưu trữ cho thấy hệ thống kiểm tra ISO và GIA cho hàng tồn kho bán lẻ của PNJ hoàn toàn không liên quan (tách biệt) và độc lập với hành vi cá nhân tại PNJ Lab.

Với diễn biến này, áp lực từ tâm lý sẽ được giải tỏa nhanh chóng. Cổ phiếu PNJ chỉ giảm trong vài phiên đầu rồi ổn định và phục hồi nhanh trước mùa mua sắm cuối năm cao điểm.

Còn ở kịch bản xấu nhất, trong trường hợp việc mở rộng điều tra phát hiện một phần kim cương không có nguồn gốc đã đi vào chuỗi cung ứng cốt lõi và kinh doanh bán lẻ của PNJ, hoặc phát lộ các sai sót tuân thủ hệ thống trên diện rộng tại các đơn vị liên quan khác trong tập đoàn. 

Trong trường hợp này, doanh thu mảng đá quý sẽ bị đóng băng, thương hiệu chịu thiệt hại và có thể đối mặt với rủi ro pháp lý quy mô lớn. Cổ phiếu lúc này có thể bị bán tháo mạnh từ nhà đầu tư tổ chức (những đơn vị có quy định nghiêm ngặt về ESG và quản trị), dẫn đến định giá bị hạ thấp sâu và nguy cơ bị các quỹ chỉ số đánh giá lại.

Tuy nhiên, chuyên gia Yuanta cũng cho rằng, kịch bản xấu nhất này có khả năng diễn ra rất thấp.