Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế vừa có văn bản đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khẩn trương phối hợp với các đơn vị chức năng triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Trung thu năm 2026.

Cục An toàn thực phẩm nhận định, trong dịp Tết Trung thu, nhu cầu tiêu dùng các loại thực phẩm, bánh, kẹo có xu hướng tăng cao. Đây cũng là thời điểm cần chủ động kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh trên địa bàn.

Hoạt động kiểm tra sẽ ưu tiên những nhóm thực phẩm có nhu cầu tiêu thụ lớn trong dịp Trung thu như bánh trung thu, bánh kẹo, nước giải khát; đồng thời chú trọng thực phẩm truyền thống sản xuất tại các làng nghề, cơ sở nhỏ lẻ, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Để triển khai, ngành y tế được yêu cầu phối hợp với ngành công thương, nông nghiệp và môi trường nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường. Việc kiểm soát không chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng mà còn liên quan đến điều kiện cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ, nguồn gốc nguyên liệu, phụ gia, bao bì và ghi nhãn sản phẩm.

Đáng chú ý, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương kịp thời truy xuất và thu hồi những sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Tên cơ sở, địa chỉ và loại sản phẩm vi phạm phải được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đối với trường hợp phát hiện dấu hiệu hình sự, cơ quan chức năng được yêu cầu chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để xử lý theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra, Bộ Y tế đặc biệt lưu ý trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn thực phẩm.

Các cơ sở phải đáp ứng yêu cầu đối với điều kiện sản xuất, trang thiết bị, dụng cụ cũng như kiến thức và thực hành của người trực tiếp tham gia sản xuất. Nguồn nguyên liệu thực phẩm phải được kiểm soát; việc đăng ký bản công bố, tự công bố sản phẩm phải thực hiện đúng quy định.

Việc sử dụng phẩm màu, hương liệu, phụ gia và bao bì thực phẩm cũng phải tuân thủ các yêu cầu pháp luật, đồng thời sản phẩm phải được ghi nhãn đầy đủ.

Những yêu cầu này đặc biệt quan trọng trong mùa Trung thu khi nhu cầu sản xuất, kinh doanh bánh kẹo tăng mạnh trong thời gian ngắn. Việc kiểm soát nguồn nguyên liệu, phụ gia và điều kiện chế biến ngay từ cơ sở giúp ngăn sản phẩm không bảo đảm chất lượng lưu thông trên thị trường.

Đối với người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo cần chú ý kiến thức và kỹ năng trong lựa chọn, chế biến, bảo quản và sử dụng thực phẩm an toàn.

Khi mua bánh trung thu, bánh kẹo cũng như các loại thực phẩm khác, người dân cần lựa chọn sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Phụ gia thực phẩm phải nằm trong danh mục được phép sử dụng, đúng đối tượng và liều lượng quy định.

Việc lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng không chỉ giúp người tiêu dùng tự bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần hạn chế cơ hội tiêu thụ của những sản phẩm không bảo đảm an toàn, không đáp ứng quy định về công bố, ghi nhãn và nguồn gốc nguyên liệu.

Cùng với kiểm soát thị trường và tuyên truyền phòng ngừa, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế các địa phương chủ động chuẩn bị phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

Các đơn vị y tế phải chuẩn bị lực lượng thường trực, phương tiện, vật tư và hóa chất để sẵn sàng cấp cứu, điều trị người bệnh trong trường hợp xảy ra ngộ độc thực phẩm.

Khi ghi nhận vụ ngộ độc, cơ quan chức năng phải tiến hành điều tra, xác định nguyên nhân, đồng thời triển khai các biện pháp nhằm ngăn ngừa nguy cơ tiếp tục gây ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm.

Cục An toàn thực phẩm đồng thời yêu cầu các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; các chỉ đạo của Bộ Y tế về bảo đảm an toàn thực phẩm học đường, bếp ăn tập thể và an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.

Trong bối cảnh sức mua thực phẩm thường tăng mạnh vào dịp Trung thu, việc kiểm soát đồng bộ từ nguyên liệu, quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng có ý nghĩa quan trọng nhằm ngăn chặn sớm nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý và cơ sở sản xuất, kinh doanh, sự thận trọng của người tiêu dùng khi lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, nhãn mác rõ ràng cũng là một mắt xích quan trọng để bảo đảm một mùa Trung thu an toàn.

Về công tác xử lý vi phạm an toàn thực phẩm mùa trung thu, thông tin từ lực lượng chức năng Hà Nội cho hay, chỉ trong một tháng, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra 562 vụ, xử lý 513 vụ vi phạm và chuyển 9 vụ có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra. Trước cao điểm Tết Trung thu, hoạt động kiểm soát được mở rộng từ các điểm kinh doanh truyền thống tới thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream.

Cụ thể, từ ngày 16/7 đến 15/8/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra 562 vụ, xử lý 513 vụ vi phạm, đồng thời chuyển 9 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.

Kết quả trên cho thấy thị trường Hà Nội dù cơ bản ổn định, nguồn cung hàng hóa được bảo đảm, song các hành vi vi phạm vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Đáng chú ý là tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Áp lực kiểm soát thị trường càng gia tăng khi Tết Trung thu đang đến gần, kéo theo nhu cầu đối với bánh kẹo, thực phẩm chế biến, đồ uống, đồ chơi trẻ em và nhiều mặt hàng phục vụ dịp lễ tăng cao.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện một số vi phạm liên quan đến hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không đáp ứng quy định về nhãn hàng hóa hoặc không bảo đảm điều kiện lưu thông.

Một vấn đề đáng lưu ý là phương thức tập kết và phân phối hàng hóa ngày càng linh hoạt. Hàng có thể được chia nhỏ, tập kết tại các kho trước khi đưa ra thị trường, khiến việc truy xuất nguồn gốc, xác định chủ thể kinh doanh và kiểm soát chất lượng gặp nhiều khó khăn hơn.

Trước cao điểm tiêu dùng Tết Trung thu, ngày 14/8, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội ban hành Kế hoạch số 27/KH-QLTT về kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Trung thu trên địa bàn thành phố năm 2026.

Trọng tâm đặt ra là tăng cường quản lý địa bàn, thu thập thông tin và kiểm tra những nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao, đặc biệt là hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bánh kẹo, thực phẩm phục vụ Tết Trung thu và hàng hóa nhập khẩu.

Việc kiểm tra không chỉ tập trung tại các cửa hàng, chợ và những điểm kinh doanh truyền thống. Sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội và hoạt động bán hàng qua livestream cũng được đưa vào diện tăng cường giám sát.