Khi du khách thiếu hành trình về đêm
Khoảng 20 giờ, sau bữa tối tại một nhà hàng trong khu phố cổ Hà Nội, Minh Đức, du khách đến từ TP.HCM bắt đầu tìm kiếm hoạt động tiếp theo cho buổi tối. Với lịch trình ba đêm khám phá Thủ đô theo hình thức tự túc, anh chủ động tìm hiểu các điểm đến qua mạng xã hội, Google Maps và lời giới thiệu của bạn bè.
Tuy nhiên, việc lựa chọn một trải nghiệm thực sự hấp dẫn sau bữa tối lại không dễ dàng như anh hình dung.
“Thực ra sau khi ăn tối xong, tôi cũng hơi phân vân không biết nên đi đâu tiếp. Tìm quán ăn hay cà phê trên Google Maps khá dễ, nhưng gợi ý trải nghiệm văn hóa đêm vẫn nhạt nhoà. Tôi thường về khách sạn lúc 22h vì thiếu hoạt động hấp dẫn”, Minh Đức chia sẻ.
Câu chuyện của Minh Đức phần nào phản ánh khoảng trống trong hoạt động du lịch đêm tại Hà Nội. Dù sở hữu hệ thống di sản phong phú, không gian văn hóa đặc sắc và nền ẩm thực giàu bản sắc, Thủ đô vẫn chưa khai thác hết khả năng kéo dài thời gian trải nghiệm, gia tăng chi tiêu của du khách vào buổi tối.
Hà Nội hiện đã hình thành một số sản phẩm có sức hút như tour đêm tại Nhà tù Hỏa Lò, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, cùng các không gian đi bộ, phố ẩm thực Tống Duy Tân, Tạ Hiện. Mỗi điểm đến mang một nét riêng, từ trải nghiệm lịch sử, văn hóa đến khám phá nhịp sống đô thị.
| Hà Nội phát triển nhiều sản phẩm du lịch đêm hấp dẫn, kết hợp trải nghiệm di sản, văn hóa, ẩm thực và nhịp sống đô thị. |
Thế nhưng, các hoạt động vẫn thiếu sự kết nối đồng bộ về thời gian tổ chức, phương tiện di chuyển và thông tin phục vụ khách. Điều này khiến du khách khó xây dựng một hành trình xuyên suốt, còn doanh nghiệp lữ hành gặp trở ngại khi muốn kết hợp nhiều điểm đến thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Bà Bích Ngọc, đại diện Vitamin Tours cho biết, nhiều du khách thường đặt câu hỏi Hà Nội có gì hấp dẫn về đêm, ngoài các hoạt động ăn uống, mua sắm hoặc dạo phố. Đặc biệt, khách có nhu cầu tìm kiếm những chương trình biểu diễn nghệ thuật, tour ẩm thực và trải nghiệm văn hóa bản địa mang dấu ấn riêng.
Theo bà Ngọc, khách du lịch sẵn sàng chi khoảng 300.000 - 700.000 đồng/người cho một chương trình được tổ chức chuyên nghiệp, có nội dung hấp dẫn và bảo đảm chất lượng dịch vụ. Điều đó cho thấy nhu cầu trải nghiệm và khả năng chi tiêu vẫn hiện hữu. Vấn đề nằm ở khả năng tổ chức sản phẩm, duy trì hoạt động thường xuyên và tạo sự thuận tiện để du khách tiếp cận.
Trên thực tế, việc thiết kế tour sau 21 giờ kéo theo nhiều yêu cầu về phương tiện vận chuyển, giờ mở cửa, an ninh, tiếng ồn và nhân sự phục vụ. Những yếu tố này có mối liên hệ chặt chẽ, đòi hỏi sự phối hợp giữa doanh nghiệp, đơn vị quản lý điểm đến và chính quyền địa phương.
Nếu các chương trình nghệ thuật, điểm tham quan không có lịch hoạt động ổn định, doanh nghiệp khó chủ động xây dựng tour, quảng bá và bán sản phẩm từ sớm. Trong khi đó, lượng khách không thường xuyên khiến chi phí tổ chức tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.
Đại diện Vitamin Tours cho rằng, để tạo động lực phát triển du lịch đêm, Hà Nội cần quy hoạch những khu vực phù hợp cho hoạt động văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực sau 21 giờ; đồng thời nghiên cứu kéo dài giờ mở cửa tại một số điểm di sản, không gian văn hóa có tiềm năng.
Cùng với đó, Thành phố cần có cơ chế hỗ trợ về cấp phép tổ chức sự kiện, giao thông, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường. Đây là những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, xây dựng sản phẩm dài hạn thay vì chỉ tổ chức những chương trình mang tính thời điểm.
Không gian kinh doanh cần quy định rõ ràng
Bên cạnh các sản phẩm du lịch văn hóa, ẩm thực đường phố góp phần tạo nên sức hút của Hà Nội về đêm. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh này vẫn gặp khó khăn về chi phí vận hành, mặt bằng và tính ổn định của địa điểm kinh doanh.
Chị Trà My, chủ một quán nướng vỉa hè tại khu phố cổ cho biết, sau 5 năm kinh doanh, doanh thu buổi tối hiện chiếm gần một nửa tổng doanh thu cả ngày. Dù vậy, việc sử dụng vỉa hè chưa ổn định khiến chị khó xây dựng kế hoạch kinh doanh lâu dài, trong khi vẫn phải trang trải chi phí nhân công, điện và trông giữ phương tiện.
Vị chủ quán ủng hộ đề xuất thí điểm cho thuê vỉa hè, với điều kiện quy định minh bạch về diện tích, mức phí, khung giờ hoạt động và trách nhiệm của hộ kinh doanh. Đồng thời, cần có giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, hạn chế tiếng ồn và giữ gìn không gian công cộng.
“Điều tôi mong muốn nhất là có một quy định ổn định, rõ ràng về địa điểm và khung giờ được phép kinh doanh trên vỉa hè”, Trà My chia sẻ.
Liên quan đến vấn đề này, Sở Xây dựng Hà Nội đã lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết thí điểm cho thuê vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, dự kiến triển khai theo ba giai đoạn, trước mắt tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Dự thảo đề xuất mức phí từ 20.000 - 45.000 đồng/m2/tháng, áp dụng tại khu vực có vỉa hè rộng tối thiểu 3 m, bảo đảm lối đi bộ ít nhất 1,5 m, lắp đặt camera và được tối thiểu 50% tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh liên quan đồng thuận. Chính sách cần được triển khai phù hợp để vừa tạo điều kiện kinh doanh, vừa bảo đảm trật tự đô thị và quyền lợi của người dân.
Với lợi thế về di sản, văn hóa và ẩm thực, Thủ đô có nhiều tiềm năng phát triển các hoạt động tham quan, biểu diễn nghệ thuật, mua sắm và giải trí về đêm.
Theo đại diện Vitamin Tours, du lịch đêm có thể kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và tạo thêm việc làm. Để khai thác hiệu quả, Hà Nội cần xây dựng hệ sinh thái dịch vụ với lịch hoạt động ổn định, thông tin dễ tiếp cận, giao thông thuận tiện và cơ chế phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng.
Quan trọng hơn, kinh tế đêm cần những trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách sau 21 giờ, thay vì đơn thuần kéo dài thời gian kinh doanh. Khi sản phẩm du lịch được kết nối, không gian kinh doanh được quản lý hợp lý và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, những lợi thế văn hóa, di sản của Hà Nội mới có thể chuyển hóa thành nguồn thu bền vững.