Cuộc trở về trước thềm Quốc khánh 2/9 càng đặc biệt khi phía sau sự hồi sinh ấy là nghĩa cử hiến tạng và bước tiến của kỹ thuật ghép phổi Việt Nam.

Chỉ hơn một tháng trước, sự sống của ông Đ.Đ.T., 59 tuổi, sống tại TP.HCM còn phụ thuộc vào hai lá phổi được hiến tặng. Ngày 28/8, người bệnh đã có thể rời Bệnh viện Phổi Trung ương, trở về nhà và tiếp tục được theo dõi ngoại trú. Đây là ca ghép phổi thứ 15 được thực hiện tại Bệnh viện Phổi Trung ương và cũng là một trong những trường hợp có tốc độ hồi phục nhanh sau ghép.

Với gia đình ông T., kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 năm nay vì thế mang một ý nghĩa đặc biệt. Sau hành trình dài tìm kiếm cơ hội sống, người chồng, người cha từng phải mang theo bình oxy từ Nam ra Bắc để duy trì từng nhịp thở đã có thể trở về sum họp bên những người thân yêu. Một mùa thu mới bắt đầu với gia đình bằng điều từng được mong chờ trong suốt những tháng ngày bệnh tật: ông T. có thể trở về nhà với hai lá phổi mới và một cơ hội sống mới.

Trong ngày xuất viện, nụ cười đã trở lại trên gương mặt người đàn ông 59 tuổi, trong khi bà Huỳnh Thị Thanh Hoa, vợ ông, không giấu được những giọt nước mắt khi chia tay các bác sỹ, điều dưỡng và nhân viên y tế đã đồng hành với gia đình trong suốt hành trình ghép phổi. Nhìn người bạn đời khỏe mạnh lên từng ngày, bà Hoa chia sẻ rằng điều gia đình đang có hôm nay từng giống như một giấc mơ.

“Trong ngày đặc biệt này, xin cảm ơn bác sỹ Lượng, bác sỹ Ngọc và tất cả các y bác sỹ để gia đình có được ngày hôm nay. Hôm nay, anh đã trở lại như một người bình thường, có một cuộc sống mới, hoàn hảo… Từ nay, anh có hai ngày sinh nhật, một là ngày sinh và ngày 18/7 là ngày sinh lần thứ hai của anh”, bà Hoa xúc động nói.

Ngày 18/7 chính là ngày ông T. được ghép hai lá phổi mới. Với gia đình, đó không chỉ là một dấu mốc điều trị mà đã trở thành ngày bắt đầu một cuộc đời khác.

Trong ngày chồng xuất viện, gia đình gửi tặng các thầy thuốc Bệnh viện Phổi Trung ương bức tranh hoa sen với chữ “Phúc” như một lời tri ân. Sau hơn một năm chứng kiến chồng sống phụ thuộc vào bình oxy rồi trải qua ca đại phẫu và từng bước hồi phục, với bà Hoa, việc người bạn đời có thể khỏe mạnh đứng bên mình một lần nữa là niềm hạnh phúc khó có thể diễn tả hết bằng lời.

Trước khi có được ngày trở về ấy, ông T. đã trải qua một hành trình dài chống chọi với bệnh tật. Người bệnh được chẩn đoán suy hô hấp mạn tính do xơ phổi vô căn trên nền rối loạn lipid máu.

Đây là bệnh lý khiến nhu mô phổi bị xơ hóa không hồi phục, khả năng trao đổi oxy suy giảm nghiêm trọng và có thể tiếp tục tiến triển dù đã được điều trị tích cực. Hơn một năm trước khi được ghép phổi, chức năng hô hấp của ông suy giảm nặng, buộc phải sử dụng oxy liều cao liên tục. Bình oxy trở thành vật bất ly thân trong cuộc sống hằng ngày và cũng theo ông trên hành trình từ TP.HCM ra Hà Nội tìm kiếm cơ hội điều trị.

Khi những lá phổi tổn thương không còn đủ khả năng duy trì chức năng hô hấp và các phương pháp điều trị không thể đảo ngược quá trình xơ hóa, ghép phổi trở thành hy vọng để người bệnh có thể tiếp tục cuộc sống. Cơ hội ấy đến vào ngày 18/7, khi hai lá phổi được hiến tặng mở ra một hành trình hoàn toàn khác cho người đàn ông 59 tuổi.

Sau ca ghép, ông trải qua quá trình điều trị, chăm sóc và phục hồi nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chức năng phổi ghép, kiểm soát nguy cơ thải ghép, nhiễm trùng và những biến chứng có thể xảy ra. Chỉ hơn một tháng sau phẫu thuật, sức khỏe tiến triển tích cực, người bệnh đủ điều kiện xuất viện để chuyển sang giai đoạn theo dõi ngoại trú.

Chúc mừng ông T. và gia đình trong ngày xuất viện, TS.Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương lưu ý việc trở về nhà không đồng nghĩa quá trình điều trị đã kết thúc. Người được ghép phổi vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt việc sử dụng thuốc, theo dõi sức khỏe và tái khám định kỳ. Ông Lượng cho biết người bệnh ghép phổi tại Bệnh viện Phổi Trung ương được thực hiện quy trình chẩn đoán, điều trị nội khoa và phẫu thuật theo những tiêu chuẩn chuyên môn nghiêm ngặt.

Nếu với gia đình ông T., thành công của ca ghép là một cuộc hồi sinh thì từ góc độ chuyên môn, ca ghép phổi thứ 15 còn đánh dấu thêm một bước tiến trong hành trình làm chủ một trong những kỹ thuật khó của y học hiện đại tại Việt Nam.

Ghép phổi không chỉ đòi hỏi trình độ của ê-kíp phẫu thuật mà là sự phối hợp đồng bộ của nhiều chuyên ngành, từ đánh giá người hiến và người nhận, gây mê hồi sức, ngoại khoa, nội khoa hô hấp đến kiểm soát nhiễm khuẩn, miễn dịch, phục hồi chức năng và chăm sóc sau ghép. Thành công vì thế không chỉ nằm trong thời gian của một cuộc phẫu thuật mà phụ thuộc vào khả năng vận hành của cả một hệ thống chuyên môn, từ thời điểm có nguồn tạng hiến, vận chuyển, bảo quản đến ghép và theo dõi người bệnh lâu dài.

Đáng chú ý, ca ghép lần này không chỉ mang lại cơ hội sống cho một người bệnh mà còn được Bệnh viện Phổi Trung ương sử dụng để đào tạo thực hành, chuyển giao kỹ thuật ghép phổi cho các bác sỹ của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Đây được xem là bước đi nhằm từng bước xây dựng lực lượng chuyên môn cho các trung tâm ghép phổi, mở rộng năng lực triển khai kỹ thuật thay vì chỉ tập trung tại một số ít cơ sở.

“Đây là ca bệnh đầu tiên trong quá trình đào tạo xây dựng lực lượng cho các trung tâm ghép phổi. Chúng ta đang tự đào tạo kỹ thuật ghép phổi trong mạng lưới quốc gia, giống như các trung tâm ghép phổi trên thế giới”, TS.Đinh Văn Lượng cho biết.

Ý nghĩa của ca ghép thứ 15 vì thế vượt ra ngoài thành công của một trường hợp riêng lẻ. Qua từng ca ghép, Bệnh viện Phổi Trung ương đang tiếp tục tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình chuyên môn, phát triển đội ngũ và tăng khả năng phối hợp với các cơ sở y tế khác. Từ năng lực thực hiện những ca ghép phổi phức tạp, mục tiêu xa hơn là xây dựng hệ thống có khả năng đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn, để thêm nhiều người bệnh suy phổi giai đoạn cuối có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị này.

Thành công của ca ghép tiếp tục khẳng định vai trò đầu ngành của Bệnh viện Phổi Trung ương trong lĩnh vực ghép phổi, năng lực làm chủ kỹ thuật chuyên sâu cũng như khả năng tổ chức phối hợp liên viện, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật.

Đây cũng là tiền đề quan trọng để Bệnh viện từng bước xây dựng và vận hành Trung tâm Ghép phổi vùng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hướng tới vai trò trung tâm chuyên sâu về ghép phổi khu vực, đảm nhiệm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ chuyên môn, điều phối và góp phần phát triển mạng lưới ghép phổi trên phạm vi cả nước.

Nhưng phía sau những kỹ thuật hiện đại, những cuộc đại phẫu và những chỉ số chuyên môn, giá trị của ghép tạng cuối cùng vẫn được nhìn thấy rõ nhất qua cuộc sống của người bệnh sau ghép.

Với ông T., đó là ngày có thể rời bệnh viện để trở về nhà mà không còn tiếp tục hành trình mang bình oxy đi tìm một cơ hội sống. Với người vợ đã ở bên chồng trong những tháng ngày khó khăn nhất, đó là khoảnh khắc người bạn đời một lần nữa khỏe mạnh trở về bên gia đình.