Từ “ngôi nhà chung” của 54 dân tộc đến thiết chế văn hóa mang tầm chiến lược

Ngày 18/5, Đoàn công tác của TP. Hà Nội do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng làm Trưởng đoàn đã đi kiểm tra thực địa và làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các đơn vị liên quan về công tác tiếp nhận, bàn giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Buổi làm việc diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 11/5/2026 về việc chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam về UBND TP. Hà Nội quản lý. Theo kế hoạch, từ ngày 1/7/2026, TP. Hà Nội sẽ chính thức tiếp nhận và trực tiếp vận hành thiết chế văn hóa đặc biệt này.

Tham dự buổi làm việc có bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam; đại diện các sở, ngành của TP. Hà Nội; lãnh đạo UBND các xã Ba Vì, Đoài Phương, Yên Bài cùng nhiều đơn vị liên quan.

Theo báo cáo của Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch từ năm 1997 với mục tiêu trở thành trung tâm hoạt động văn hóa mang tầm quốc gia, nơi tái hiện, gìn giữ, phát huy và khai thác các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Dự án có tổng diện tích 1.544 ha, gồm 60 6ha mặt đất và 939 ha mặt nước, được quy hoạch thành 7 khu chức năng. Trong đó có khu tái hiện không gian văn hóa dân tộc, trung tâm hoạt động văn hóa thể thao, khu dịch vụ du lịch tổng hợp, công viên bến thuyền cùng hệ thống cây xanh mặt nước hồ Đồng Mô.

Sau gần ba thập kỷ hình thành và phát triển, diện mạo của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã dần định hình. Công tác giải phóng mặt bằng hoàn thành khoảng 95% tổng diện tích dự án. Khu Các làng dân tộc Việt Nam, khu vực được xem là “linh hồn” của toàn bộ dự án, cơ bản hoàn thiện với hệ thống không gian tái hiện văn hóa của các dân tộc trên cả nước.

Nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật, khu điều hành, khu đầu làng, nhà công vụ đã được đầu tư và đưa vào sử dụng đồng bộ, tạo nền tảng cho hoạt động bảo tồn, giao lưu văn hóa và khai thác du lịch.

Thời gian qua, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam duy trì thường xuyên nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; tổ chức các sự kiện quy mô quốc gia như Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4, Tuần “Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản Văn hóa Việt Nam”...

Theo thống kê, mỗi năm Làng đón khoảng 600.000 lượt khách, trong đó gần 50% là học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ. Bình quân hàng năm có hơn 70 lượt cộng đồng dân tộc với trên 1.000 đồng bào và khoảng 200 tiểu thương đến từ hơn 50 địa phương tham gia hoạt động văn hóa, lễ hội, trình diễn nghề thủ công, ẩm thực và phong tục tập quán truyền thống.

Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đánh giá, những kết quả đạt được đã khẳng định vai trò của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam như một “ngôi nhà chung” của cộng đồng 54 dân tộc anh em, từng bước trở thành trung tâm văn hóa, du lịch quốc gia đúng theo định hướng của Đảng và Nhà nước.

Liên quan đến công tác chuyển giao, đại diện Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, đơn vị đã chủ động phối hợp với các cơ quan của TP. Hà Nội để chuẩn bị các điều kiện cần thiết, bảo đảm tiến độ bàn giao theo chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời kiến nghị TP. Hà Nội sớm hoàn thiện Đề án chuyển giao, ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức mới để bộ máy hoạt động ổn định ngay từ ngày 1/7/2026.

Mở cực tăng trưởng mới cho phía Tây Thủ đô

Tại buổi làm việc, bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Bộ đã xây dựng kế hoạch bàn giao và gửi TP. Hà Nội nghiên cứu, cho ý kiến để hoàn thiện các bước tiếp theo.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, quỹ thời gian dành cho công tác chuyển giao hiện không còn nhiều trong khi khối lượng công việc rất lớn, liên quan đến tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất, tài chính, nhân sự và các cơ chế vận hành.

“Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ và đồng thuận của lãnh đạo TP. Hà Nội nhằm bảo đảm quá trình chuyển giao diễn ra chặt chẽ, hiệu quả, không làm gián đoạn hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam”, bà Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, việc Chính phủ quyết định chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam về UBND TP. Hà Nội quản lý là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, đây không đơn thuần là sự thay đổi mô hình quản lý hành chính mà mở ra cơ hội khai phóng toàn bộ tiềm năng phát triển khu vực phía Tây Thủ đô trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai đồng bộ Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, cùng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và nhiều định hướng lớn về phát triển văn hóa, du lịch, công nghiệp sáng tạo.

“Việc tiếp nhận Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ góp phần hình thành một cực tăng trưởng mới, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực phía Tây”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Người đứng đầu chính quyền TP. Hà Nội cho rằng, khi được kết nối đồng bộ với Vườn Quốc gia Ba Vì, hồ Đồng Mô, các trục giao thông chiến lược, hệ thống thiết chế văn hóa, du lịch, thể thao hiện đại cùng các khu đô thị mới, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ trở thành không gian phát triển đa mục tiêu của Thủ đô.

“Khi kết nối đồng bộ giữa Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với Vườn Quốc gia Ba Vì, hồ Đồng Mô, các trục giao thông chiến lược, hệ thống thiết chế văn hóa - du lịch - thể thao hiện đại và các khu đô thị mới, nơi đây sẽ trở thành không gian phát triển đa mục tiêu của Thủ đô, vừa bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc, vừa thúc đẩy du lịch, dịch vụ, công nghiệp văn hóa và kinh tế xanh”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng đánh giá cao những tâm huyết, nỗ lực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trong nhiều năm qua để xây dựng, vận hành và phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa mang tầm quốc gia này.

Khẳng định TP. Hà Nội sẽ kế thừa toàn bộ kết quả đã đạt được, đồng chí Vũ Đại Thắng cam kết TP sẽ tiếp nhận nguyên trạng tổ chức bộ máy, đồng thời tạo điều kiện tốt nhất về cơ chế, chính sách, cơ sở vật chất, tài chính và nhân sự để hoạt động của Làng được duy trì ổn định, liên tục sau khi chuyển giao.

Để bảo đảm quá trình tiếp nhận diễn ra hiệu quả, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội giao các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam rà soát toàn diện các nội dung liên quan đến quy hoạch, tổ chức bộ máy, đầu tư, đất đai, cơ chế tài chính, công tác cán bộ và phương án khai thác hiệu quả các khu chức năng của Làng sau khi tiếp nhận.

Song song với đó, TP. Hà Nội sẽ nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp nhằm đẩy mạnh thu hút đầu tư ngoài ngân sách, phát triển các không gian dịch vụ, du lịch, nghỉ dưỡng, công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc; từng bước xây dựng Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành trung tâm giao lưu văn hóa, du lịch quốc gia mang tầm khu vực.

Việc chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam về TP. Hà Nội vì thế được kỳ vọng không chỉ tạo thêm dư địa phát triển cho một thiết chế văn hóa quốc gia đã định hình sau gần 30 năm xây dựng, mà còn mở ra “cú hích” chiến lược cho toàn bộ trục phát triển phía Tây Thủ đô, nơi đang hội tụ các yếu tố về sinh thái, văn hóa, du lịch, hạ tầng và đô thị để hình thành một không gian phát triển mới của Hà Nội trong giai đoạn tới.