Đánh giá cao kết quả tăng trưởng ấn tượng của năm 2026 nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị đánh giá sâu hơn về chất lượng tăng trưởng để có các giải pháp căn cơ, dài hạn hơn. 

Sáng 18/10, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội thảo luận tại tổ về các báo cáo kinh tế, xã hội, ngân sách, đầu tư công.

Phát biểu tại tổ, nhiều ý kiến đại biểu đánh giá cao kết quả đạt được trong năm 2026 với tăng trưởng ấn tượng, đặc biệt ghi nhận sự điều hành quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng.

Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng), trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu thô có thời điểm lên gần 120 USD/thùng, Hoa Kỳ áp thuế bổ sung với hàng hóa của 60 nền kinh tế, việc GDP 9 tháng tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95%; thu ngân sách cả năm ước 3,06 triệu tỷ đồng trong khi vẫn miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng; kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt 1.000 tỷ USD; thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính giảm 53% và 55% là những kết quả rất đáng ghi nhận.

Cho rằng áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 là rất lớn, quý IV phải tăng khoảng 12,5% mới đạt mục tiêu hai con số; chỉ 6/34 địa phương ước cả năm đạt hoặc vượt mục tiêu được giao, đại biểu Sơn đề nghị Chính phủ báo cáo rõ kịch bản tăng trưởng thực tế của năm 2026 để làm căn cứ xác định mức xuất phát cho năm 2027.

Vẫn theo ông Sơn thì cơ cấu thương mại có dấu hiệu đáng lo, khi 9 tháng nhập siêu 19,42 tỷ USD; khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu 33,42 tỷ USD, tăng 100,2%, trong khi xuất siêu của khu vực FDI giảm 58,3%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của doanh nghiệp Việt như dệt may, da giày, thủy sản, gỗ đều giảm hoặc tăng thấp ngay trong mùa cao điểm.

Như vậy, động lực xuất khẩu vẫn đang phụ thuộc lớn vào khu vực FDI; năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước chưa được cải thiện tương xứng, vị đại biểu Hải phòng nhấn mạnh.

Về lãi suất, ông Sơn nói, cử tri, doanh nghiệp, như Báo cáo của Mặt trận Tổ quốc đã phản ánh, vẫn cho rằng lãi suất cao và khó tiếp cận vốn. Đề nghị Chính phủ làm rõ mức giảm 1,5 - 2% (theo báo cáo trước Quốc hội) áp dụng cho đối tượng nào, quy mô dư nợ bao nhiêu.

Với giải ngân đầu tư công, ông Sơn đánh giá tỷ lệ 62,9% sau 9 tháng là tích cực, nhưng theo ông có hai điểm cần lưu ý. Một là, có sự chênh lệch lớn, vốn ngân sách trung ương mới giải ngân 44,1%, trong khi vốn ngân sách địa phương đạt 73,6%.

“Cùng một hệ thống pháp luật, vì sao các bộ, cơ quan trung ương lại chậm hơn địa phương gần 30 điểm phần trăm? Đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân do thủ tục, do khâu chuẩn bị dự án hay do trách nhiệm người đứng đầu, và có biện pháp riêng cho khối trung ương”, đại biểu Sơn nêu quan điểm.

Vấn đề tiếp theo được ông Sơn đề cập là thu nhập thực tế của người dân. Báo cáo của Chính phủ cho biết thu nhập bình quân người lao động 9 tháng đạt khoảng 9,1 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 9%. Nhưng chỉ số giá tiêu dùng bình quân cũng tăng 4,52%, riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong nhiều năm. Như vậy, theo đại biểu, thu nhập thực tế chỉ tăng khoảng một nửa so với con số danh nghĩa. Với công nhân, người nghỉ hưu, người thu nhập thấp, phần lớn chi tiêu là cho các khoản thiết yếu như ăn uống, nhà ở, đi lại, nên áp lực còn lớn hơn.

Cho biết báo cáo của Mặt trận Tổ quốc cũng phản ánh mức cải thiện thu nhập thực tế chưa tương xứng với giá cả, vị đại biểu Hải phòng đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá về thu nhập thực tế, sức mua của người dân trong báo cáo, và coi đây là một thước đo chất lượng tăng trưởng, đúng tinh thần “lấy đời sống Nhân dân làm thước đo".

Liên quan đến chất lượng tăng trưởng, Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội cũng nhận xét ”chưa thật sự bền vững”. Các động lực chủ yếu của GDP, nhất là tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu đều tăng nhưng chưa tạo xung lực đồng đều, tương xứng với yêu cầu tăng trưởng hai con số. Đầu tư toàn xã hội 9 tháng tăng 15,1%, nhưng mới đáp ứng khoảng 60% nhu cầu vốn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; trong khi đầu tư khu vực ngoài nhà nước tăng 14%, thấp nhất trong 03 khu vực, chưa tạo được mức bứt phá tương xứng với yêu cầu huy động nguồn lực rất lớn cho tăng trưởng.

Cơ quan chủ trì thẩm tra báo cáo của Chính phủ về kinh tế, xã hội cũng chỉ rõ, đời sống người dân chịu áp lực từ giá cả. Lạm phát 9 tháng đã tương đương mục tiêu cả năm, áp lực giá cả đối với đời sống người dân gia tăng. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ (mục tiêu cả năm khoảng 4,5%), là mức tăng cao nhất của bình quân 9 tháng trong nhiều năm qua, cho thấy dư địa điều hành giá những tháng cuối năm rất hẹp. Mặt bằng giá cả trong nước chịu tác động đồng thời từ cả yếu tố chi phí đẩy (giá xăng dầu, cước vận tải, nguyên vật liệu nhập khẩu) và cầu kéo; đáng lưu ý, áp lực tăng giá tập trung ở nhiều nhóm hàng, dịch vụ thiết yếu, trong đó 9 tháng, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%; nhóm giao thông tăng 6,06%.

Có ý kiến tại cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ khả năng kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm và sự phối hợp giữa mục tiêu ổn định giá với thúc đẩy tăng trưởng. Đây cũng là vấn đề được quan tâm khi các vị đại biểu thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế, xã hội.

Theo nghị trình, chiều nay Quốc hội vẫn tiếp tục thảo luận tổ về tình hình kinh tế, xã hội, ngân sách, đầu tư công.