Tăng tốc nhà ở xã hội

Chiều 19/5, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo “Nhà ở xã hội tại miền Trung – Tây Nguyên: Thực trạng, cơ chế và giải pháp thúc đẩy”.

Bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Tổng biên tập Báo Xây dựng cho hay, trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở xã hội ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp. Thế nên, nhu cầu về nhà ở, nhất là nhà ở xã hội đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đặc biệt quan tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, công nhân và người thu nhập thấp.

Ông Nguyễn Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho hay, thời gian qua, tỉnh đã tập trung rà soát quỹ đất, tháo gỡ khó khăn thủ tục đầu tư, tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Ông Hoàng cũng cho hay, đối với tỉnh Quảng Ngãi, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động và người thu nhập thấp ngày càng lớn. Tỉnh xác định phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng cho rằng, thực tiễn cũng cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ như quỹ đất, nguồn vốn, thủ tục đầu tư, hạ tầng kỹ thuật và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Thời gian qua nhiều địa phương trong khu vực miền Trung – Tây Nguyên đã chủ động ban hành cơ chế, chính sách, bố trí quỹ đất và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội.

Trong năm 2025, 11 tỉnh Miền Trung – Tây Nguyên được giao chỉ tiêu là 25.524 căn (chiếm khoảng 25,3% chỉ tiêu cả nước), đã hoàn thành 20.003 căn.

Đối với chỉ tiêu được giao năm 2026, các tỉnh Miền Trung - Tây Nguyên được giao 24.383 căn. Kết quả tổng hợp báo của các địa phương, lũy kế khởi công, đang triển khai đầu tư xây dựng của 11 tỉnh Miền Trung – Tây nguyên đến nay vào khoảng 54.000 căn.

Cần tạo "luồng xanh" thực chất

Ông Chử Văn Hải, Phó Vụ trưởng, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản cho hay, theo Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030” khu vực Miền Trung – Tây Nguyên được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao hoàn thành giai đoạn 2025 - 2030 khoảng 190.000 căn, chiếm khoảng 17,7% số lượng căn hộ phải hoàn thành cả nước.

Để bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được giao trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo, ông Hải đề nghị các tỉnh, thành phố tiếp tục rà soát, lập và phê duyệt danh mục quỹ đất phát triển nhà ở xã hội; ưu tiên bố trí đủ quỹ đất tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội như y tế, giáo dục, thể thao, đồng thời thực hiện lựa chọn, giao chủ đầu tư theo đúng quy định.

Đối với các dự án đã được giao chủ đầu tư nhưng chưa triển khai, UBND các tỉnh, thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, khẩn trương xử lý các thủ tục hành chính còn tồn đọng để sớm đủ điều kiện khởi công.

Bên cạnh đó, các địa phương cần thường xuyên theo dõi, kiểm tra và cập nhật tiến độ triển khai các dự án nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, ông Hải đề nghị các địa phương ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhận định, dù nhu cầu lớn nhưng nguồn cung nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế. Nhiều địa phương chưa hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025. Các khó khăn chủ yếu gồm quỹ đất hạn chế, thủ tục kéo dài, tín dụng khó tiếp cận, giá vật liệu xây dựng tăng và thiếu cơ chế phối hợp liên vùng sau sáp nhập.

“Khu vực miền Trung - Tây Nguyên cũng đang mở ra nhiều cơ hội mới cho phát triển nhà ở xã hội. Việc mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp hình thành các hành lang phát triển mới dọc cao tốc Bắc - Nam, kết nối Tây Nguyên với cảng biển, tạo điều kiện quy hoạch các khu nhà ở xã hội quy mô lớn. Hạ tầng liên vùng được cải thiện, chi phí đất đai vẫn cạnh tranh so với nhiều khu vực khác”, ông Đính nói và cho biết thêm, thị trường bất động sản đang chuyển mạnh từ đầu cơ sang nhu cầu ở thực, đưa nhà ở xã hội trở thành phân khúc ổn định và bền vững hơn.

Theo ông Đính, cần tạo “luồng xanh” thực chất cho nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và phê duyệt quy hoạch; chủ động tạo quỹ đất sạch gần khu công nghiệp, trục hạ tầng lớn; khơi thông nguồn vốn và mở rộng tín dụng ưu đãi dài hạn cho cả người mua lẫn chủ đầu tư.

Ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi cho hay, tỉnh Quảng Ngãi xác định cải cách thủ tục hành chính là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Trong đó đưa các thủ tục liên quan đến dự án nhà ở xã hội vào “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” để giảm 50% thời gian thực hiện theo quy định.

Tỉnh Quảng Ngãi cũng tập trung chỉ đạo các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nhà ở xã hội hiện có; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nhằm sớm đưa dự án vào khai thác, sử dụng.

Ông Nhân cũng khẳng định, tỉnh tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các doanh nghiệp có năng lực tham gia phát triển nhà ở xã hội, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. Đồng thời, kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện các cơ chế ưu đãi về tín dụng, thuế, tiền sử dụng đất, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào dự án nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và tăng tính hấp dẫn đối với doanh nghiệp.