Từ các bệnh hô hấp, rối loạn tiêu hóa đến say nắng, bệnh ngoài da hay tai nạn đuối nước, nhiều vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Mùa hè là khoảng thời gian được nhiều trẻ mong đợi với những chuyến đi chơi, hoạt động ngoài trời và kỳ nghỉ dài sau một năm học tập. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm các bệnh lý thường gặp ở trẻ gia tăng mạnh do tác động của thời tiết nắng nóng và môi trường sống thay đổi.

Theo BSCKII Phạm Mạnh Thân, Bệnh viện Đa khoa An Việt, trẻ em là nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm với những thay đổi của thời tiết. Nền nhiệt tăng cao, độ ẩm lớn cùng việc trẻ thường xuyên tham gia các hoạt động ngoài trời khiến nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với những thời điểm khác trong năm.

Một trong những nhóm bệnh phổ biến nhất là các bệnh lý viêm đường hô hấp trên. Dù mùa đông thường được xem là thời điểm các bệnh hô hấp bùng phát, nhưng thực tế mùa hè cũng ghi nhận rất nhiều trường hợp trẻ mắc các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp.

Đường hô hấp trên bao gồm mũi, họng, hầu, xoang và thanh quản. Đây là những cơ quan thường xuyên tiếp xúc với môi trường bên ngoài nên rất dễ bị virus, vi khuẩn hoặc nấm mốc tấn công. Tùy vị trí tổn thương, trẻ có thể mắc viêm họng, viêm amidan, viêm thanh quản, viêm xoang hoặc viêm tai giữa.

Khi mắc các bệnh lý này, trẻ thường xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, nghẹt mũi, sổ mũi, đau rát họng, khó nuốt, khàn tiếng, thở khò khè, mệt mỏi và chán ăn. Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể tiến triển kéo dài hoặc gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Bên cạnh các bệnh lý hô hấp, say nắng và say nóng cũng là những nguy cơ đặc biệt đáng lo ngại trong mùa hè. Những đợt nắng nóng gay gắt với nền nhiệt liên tục ở mức cao có thể khiến cơ thể trẻ bị quá tải trong quá trình điều hòa thân nhiệt.

Theo các chuyên gia, trẻ bị say nắng hoặc say nóng có thể xuất hiện tình trạng tăng thân nhiệt, tim đập nhanh, khó thở, đau đầu, buồn nôn, mệt lả. Trong những trường hợp nặng, trẻ có thể bị co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Đáng chú ý, nhiều trẻ ở lứa tuổi học đường thường tham gia các hoạt động thể thao, vui chơi ngoài trời trong thời gian dài dưới nắng gắt mà không được bổ sung đủ nước hoặc nghỉ ngơi hợp lý. Đây là nguyên nhân khiến nguy cơ say nắng, kiệt sức do nhiệt tăng cao trong những ngày hè.

Không chỉ tác động đến hệ hô hấp và khả năng điều hòa thân nhiệt, thời tiết nóng bức còn tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh ngoài da phát triển. Nhiều trẻ xuất hiện tình trạng rôm sảy, viêm da, mụn nhọt hoặc các dạng nhiễm trùng da do mồ hôi tiết nhiều và vi khuẩn phát triển mạnh trong môi trường nóng ẩm.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần thường xuyên quan sát da của trẻ, giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ và không nên chủ quan trước những dấu hiệu bất thường dù rất nhỏ. Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời sẽ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng cũng như tránh để bệnh kéo dài ảnh hưởng tới sinh hoạt hằng ngày của trẻ.

Một nhóm bệnh khác thường gia tăng trong mùa hè là các bệnh lý đường tiêu hóa. Thời tiết nóng khiến thực phẩm dễ bị ôi thiu, biến chất nếu không được bảo quản đúng cách. Đây là điều kiện thuận lợi để nhiều loại vi khuẩn nguy hiểm như E.coli, Salmonella, Campylobacter, Listeria hay Botulinum phát triển.

Khi sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, trẻ có thể bị tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm. Trong nhiều trường hợp, tình trạng mất nước do tiêu chảy kéo dài có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Ngoài những bệnh lý thường gặp, BSCKII Phạm Mạnh Thân cũng lưu ý mùa hè là thời điểm gia tăng các tai nạn thương tích, đặc biệt là đuối nước ở trẻ em. Đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em trong dịp nghỉ hè nếu không được giám sát và phòng ngừa hiệu quả.

Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong mùa hè, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp phòng ngừa. Trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung vitamin, khoáng chất và nâng cao sức đề kháng.

Bên cạnh đó, cần bảo đảm trẻ uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế ra ngoài trong thời điểm nắng nóng gay gắt, tránh để trẻ vận động quá sức dưới trời nắng. Không gian sinh hoạt nên được giữ thông thoáng, mát mẻ, đồng thời tránh lạm dụng điều hòa hoặc sử dụng quá nhiều đồ uống lạnh.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của việc giáo dục trẻ kỹ năng tự bảo vệ sức khỏe, nhận biết các dấu hiệu bất thường của cơ thể và tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong mùa hè, đặc biệt là phòng chống đuối nước.

Mùa hè là khoảng thời gian vui chơi, nghỉ ngơi của trẻ, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Sự quan tâm, theo dõi sát sao của gia đình cùng việc chủ động phòng bệnh sẽ giúp trẻ có một mùa hè an toàn, khỏe mạnh và trọn vẹn hơn.