Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện các chính sách tiền lương, phụ cấp và chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế, nhất là lực lượng làm việc tại tuyến cơ sở, y tế dự phòng và những lĩnh vực có tính chất đặc thù.

Nội dung được nêu trong báo cáo về kết quả thực hiện một số nghị quyết của Quốc hội khóa XIV và khóa XV liên quan đến hoạt động giám sát chuyên đề, chất vấn trong lĩnh vực y tế.

Theo yêu cầu của Quốc hội, Bộ Y tế có trách nhiệm nghiên cứu các chính sách bảo đảm tiền lương, phụ cấp và chế độ đãi ngộ tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ, điều kiện làm việc của nhân viên y tế, phù hợp tinh thần Nghị quyết 27 của Trung ương về cải cách chính sách tiền lương. 

Các địa phương cũng được khuyến khích xây dựng chính sách đủ sức thu hút cán bộ, nhân viên y tế về làm việc tại tuyến cơ sở và lĩnh vực y tế dự phòng, những nơi thường gặp khó khăn trong tuyển dụng và duy trì nguồn nhân lực.

Theo Bộ Y tế, Chính phủ đã ban hành Nghị định 192 quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù, hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản. Tiếp đó, Nghị định 350 được ban hành, quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức và người lao động trong ngành y tế. Mức phụ cấp được chia thành 6 mức, từ 30% đến 80%, tùy vị trí, lĩnh vực và điều kiện làm việc.

Mức phụ cấp ưu đãi nghề cao nhất 80% áp dụng đối với viên chức chuyên môn y tế thường xuyên, trực tiếp khám, điều trị, xét nghiệm và chăm sóc người bệnh tâm thần.

Nhóm làm công tác pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh cũng thuộc diện được hưởng mức này.

Ngoài các lĩnh vực chuyên môn có tính chất đặc thù, viên chức y tế làm việc tại địa bàn khó khăn cũng được ưu tiên. Cụ thể, viên chức chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực biên giới, hải đảo, xã khu vực II và khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề 80%.

Bộ Y tế cho biết các địa phương còn có dư địa xây dựng thêm chính sách riêng dựa trên khả năng cân đối ngân sách.

Theo Nghị định 163/2016 hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước, HĐND tỉnh, thành phố có thẩm quyền quyết định một số chế độ chi ngân sách mang tính đặc thù tại địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn và định mức do Trung ương ban hành.

Các khoản chi này phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn và phải phù hợp khả năng cân đối của ngân sách địa phương, không sử dụng nguồn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương. Từ cơ chế đó, việc xây dựng chính sách thu hút đủ mạnh để giữ chân, thu hút nhân lực chất lượng cao cho y tế công lập, y tế dự phòng và y tế cơ sở thuộc thẩm quyền quyết định của từng địa phương.

Ngoài chính sách tiền lương và phụ cấp, Bộ Y tế cũng đề xuất thay đổi cách quản lý, tinh giản biên chế đối với ngành.

Bộ đã kiến nghị Ban Tổ chức Trung ương tham mưu Bộ Chính trị nghiên cứu chính sách ưu tiên trong việc giao số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước hằng năm cho lĩnh vực y tế. Đề xuất tập trung vào các đơn vị sự nghiệp cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu, nhằm bảo đảm đủ nhân lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

Bộ Y tế đồng thời kiến nghị áp dụng cơ chế đặc thù trong tinh giản và quản lý biên chế ngành y tế, tách khỏi phương thức tinh giản chung của khối hành chính.

Theo Bộ, đặc thù của ngành y tế đòi hỏi số lượng nhân lực phải gắn với quy mô khám, chữa bệnh, phòng bệnh và yêu cầu chuyên môn. Nếu áp dụng cơ học tỷ lệ tinh giản như các cơ quan hành chính, nguy cơ thiếu nhân lực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ y tế và khả năng phục vụ người dân.

Việc tăng phụ cấp ưu đãi, cho phép địa phương chủ động bổ sung chính sách thu hút và nghiên cứu cơ chế biên chế riêng được kỳ vọng tạo thêm dư địa để giữ chân nhân lực y tế, hạn chế tình trạng thiếu người tại các đơn vị công lập và bảo đảm năng lực chăm sóc sức khỏe cho người dân.