Nhiều sản phẩm gạo bị khởi xướng điều tra tự vệ

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) cho biết, cơ quan này vừa nhận được thông tin về việc Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) khởi xướng điều tra sơ bộ tự vệ với sản phẩm gạo nhập khẩu vào Philippines, căn cứ đơn đề nghị của ngành sản xuất nội địa của nước này.

Các sản phẩm bị điều tra bao gồm: gạo nhập khẩu, kể cả gạo chưa xay sát; gạo đã bóc vỏ (gạo nâu); gạo xay một phần; gạo xay hoàn toàn hoặc gạo vỡ, thuộc các mã AHTN chương 1006, gồm các mã 1006.10; 1006.20; 1006.30; 1006.40.

Thời kỳ điều tra, từ 2020 đến tháng 8/2025.

Việc Philippines khởi xướng điều tra dựa trên căn cứ đơn đề nghị của ngành sản xuất nội địa kèm bằng chứng chứng minh, căn cứ số liệu thống kê từ cơ quan thống kê Philippines (PSA), Cơ quan Hải quan (BOC) và các nguồn chính thống khác.

Bộ Nông nghiệp Philippines thấy rằng có bằng chứng sơ bộ về việc có sự gia tăng đáng kể và liên tục về khối lượng nhập khẩu gạo, cả về tuyệt đối và tương đối so với sản lượng và tiêu thụ nội địa.

Cùng với đó, có thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất gạo nội địa, đặc biệt là các nông dân trồng lúa địa phương, thể hiện ở việc mất thị phần, sự gia tăng thâm nhập hàng nhập khẩu, tăng hàng tồn kho thương mại, sụt giảm khả năng tự cung tự cấp...

Ngoài ra, tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa sự gia tăng nhập khẩu và thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất nội địa, thể hiện qua việc giá gạo trong nước liên tục hạ giá do gạo nhập khẩu và sự chuyển tải tác động của giá gạo nhập khẩu đến giá bán tại ruộng thông qua chuyễn giá trị gạo tích hợp.

Trên cơ sở khuyến nghị của Cơ quan Phòng vệ thương mại trong nước, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines đã xác định, đơn kiện và bằng chứng nộp kèm là đủ để khởi xướng điều tra vụ việc.

Ngoài ra, theo Quy tắc 5.2 của Quy tắc và quy định thi hành, Đạo luật Cộng hòa số 8800 (Đạo luật về biện  pháp tự vệ), Bộ Nông nghiệp nước này sẽ xem xét vấn đề lợi ích công chúng, bao gồm việc không có khủng hoảng kinh tế hoặc chính trị và sự sẵn có nguồn cung nội địa đầy đủ trong quá trình ra kết luận điều tra sơ bộ.

Theo quy định, Bộ Nông nghiệp Philippines là cơ quan khởi xướng điều tra giai đoạn sơ bộ, trong trường hợp kết luận sơ bộ là khẳng định, Ủy ban thuế quan Philippines sẽ tiến hành điều tra chính thức.

Doanh nghiệp Việt phải hợp tác

Để giảm thiểu tác động gây ra trong trường hợp Philippines áp dụng biện pháp tự vệ với gạo nhập khẩu mà thời hạn áp dụng có thể lên đến 8 năm)  Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội, doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam đi Philippines một loạt lưu ý.

Cơ quan Phòng vệ nhấn mạnh, mặc dù thời hạn gửi bình luận theo thông báo đã quá hạn, tuy nhiên, Hiệp hội, doanh nghiệp xuất khẩu có thể trình diện và nộp ý kiến, với lý do nhận được thông tin muộn.

Cùng với đó chuẩn bị phương án ứng phó với vụ việc: theo dõi sát diễn biến vụ việc, chủ động rà soát tình hình xuất khẩu sang thị trường Philippines trong giai đoạn 2020-2025 (giai đoạn điều tra) và chuẩn bị đầy đủ dữ liệu liên quan để cung cấp thông tin lập luận, phản biện (ví dụ các lập luận về vấn đề lợi ích công cộng, thiệt hại của ngành sản xuất nội địa, mối quan hệ nhân quả, diễn biến không lường trước được …).

Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp phải cung cấp thông tin, phối hợp chặt chẽ với  Phòng xử lý Phòng vệ thương mại nước ngoài (Cục Phòng vệ thương mại), có văn bản đề nghị Bộ Công thương hỗ trợ trong trường hợp cần sự hỗ trợ từ phía chính phủ.

Phối hợp chặt chẽ với các nhà nhập khẩu, đề nghị các nhà nhập khẩu cùng tham gia ý kiến, trình bày quan điểm với cơ quan điều tra và đề nghị cơ quan điều tra chấm dứt vụ việc.