Ô nhiễm ở cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây

Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây (Quảng Ngãi) thành lập năm 2005, có diện tích hơn 27 ha. Đến nay, cụm công nghiệp này tập trung khoảng 20 nhà máy, xí nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao như sản xuất giấy, nhựa, chế biến nước mắm, sản xuất bao bì, tái chế hạt nhựa và chế biến nông, lâm sản... Tuy nhiên, sau gần hai thập kỷ vận hành, cụm công nghiệp này vẫn chưa được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Thực tế, phần lớn doanh nghiệp chỉ xử lý sơ bộ trước khi xả thải trực tiếp ra kênh chìm Sơn Tịnh, khiến môi trường khu vực bị suy thoái nghiêm trọng và người dân xung quanh rơi vào cảnh sống chung với ô nhiễm kéo dài.

Dọc tuyến kênh chìm Sơn Tịnh, đoạn chảy qua phường Trương Quang Trọng và xã Thọ Phong, hàng trăm hộ dân phải sống chung với ô nhiễm trong thời gian dài. Nước kênh thường xuyên ở tình trạng đen đặc, hôi thối, đặc biệt vào mùa khô khi dòng chảy suy giảm, mùi hôi phát tán nồng nặc.

Ông Từ Vũ Thanh, một người dân sống trong khu vực này cho biết, vào chiều tối hoặc đêm khuya, mùi hôi từ tuyến kênh cạnh Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây bốc lên rất khó chịu.

“Người dân gọi đây là ‘kênh chết’. Mùi hôi thì không thể chịu nổi. Chúng tôi đã kiến nghị nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết triệt để”, ông Thanh bức xúc.

Ngoài ra, con kênh này chạy quanh thôn nên ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm, tiềm ẩn nguy cơ gây ra các bệnh nguy hiểm, nhất là về đường ruột.

Được biết, tháng 2/2024, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã xử phạt 330 triệu đồng đối với Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Sinh Lộc vì xả nước thải chứa xyanua vượt hơn 21 lần quy chuẩn cho phép.

Lãnh đạo UBND phường Trương Quang Trọng cho hay, nguyên nhân một phần do Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Ngoài ra, tuyến kênh chưa được bố trí kinh phí để nạo vét khiến dòng chảy bị tắc nghẽn. Bên cạnh đó, ngoài nước thải của một số cơ sở trong Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, tuyến kênh này còn tiếp nhận các nguồn từ nước thải sinh hoạt của dân cư.

Trước thực trạng trên, không chỉ người dân, mà chính quyền địa phương cũng nhiều lần kiến nghị các cơ quan chức năng nghiên cứu, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, song đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

“Đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành của tỉnh vào kiểm tra để xử lý tại nguồn. Những đơn vị nào xả thải ra ngoài không đảm bảo thì phải phạt nặng”, lãnh đạo xã Thọ Phong bày tỏ.

Được biết, tỉnh Quảng Ngãi từng bố trí 10 tỷ đồng để xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, nhưng dự án đến nay vẫn chưa triển khai do vướng mắc về quy hoạch và định hướng di dời.

Điều đáng nói, Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây chỉ là một trong hàng chục cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã đưa vào sử dụng nhưng hạ tầng không đảm bảo, chưa có hệ thống xử lý nước thải. Theo Sở Công thương Quảng Ngãi, trên địa bàn tỉnh có 33 cụm công nghiệp đã thành lập, tổng diện tích 888,955 ha, trong đó có 23 cụm công nghiệp đã đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và có doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, đi vào hoạt động.

Thế nhưng, trong 23 cụm công nghiệp đã hoạt động thì chỉ có 2 cụm công nghiệp được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung và 3 cụm công nghiệp đang triển khai đầu tư, còn lại 18 cụm công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải.

Điều đáng nói, theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2022), các cụm công nghiệp phải hoàn thành hệ thống thu gom, thoát nước và xử lý nước thải tập trung, bảo đảm nước thải sau xử lý đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày luật có hiệu lực thi hành. Song đến nay đã hết thời hạn theo quy định, nhưng hàng chục cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi vẫn chưa đầu tư, xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Siết quản lý môi trường tại các cụm công nghiệp

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thanh Mẫn, Giám đốc Sở Công thương Quảng Ngãi cho hay, hiện nay không ít cụm công nghiệp mới chỉ hoàn thiện một phần hạng mục như giao thông nội bộ, san nền, trong khi các công trình thiết yếu như hệ thống xử lý nước thải tập trung, hệ thống cấp, thoát nước, phòng cháy, chữa cháy chưa được đầu tư hoặc còn thiếu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút nhà đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô lớn, yêu cầu cao về hạ tầng và môi trường.

Lãnh đạo Sở Công thương chia sẻ, thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp với UBND cấp xã theo dõi, hỗ trợ các chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp đã được chấp thuận triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo đúng tiến độ. Đặc biệt là đôn đốc các chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp triển khai xây dựng hoàn thiện và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung theo quy định. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về môi trường đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong cụm công nghiệp, kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý các trường hợp vi phạm.

Bên cạnh đó, Sở cũng sẽ xúc tiến đầu tư, giới thiệu tiềm năng, lợi thế của các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, ưu tiên thu hút các dự án sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phù hợp định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Nguyễn Thanh Mẫn cũng nhấn mạnh, một cụm công nghiệp có thể tạo ra việc làm, đóng góp ngân sách và thúc đẩy dịch vụ phụ trợ, nhưng nếu hệ thống xử lý nước thải không đảm bảo, lợi ích kinh tế sẽ khó bù đắp được tổn thất môi trường và chất lượng sống của người dân. Chính vì vậy, tỉnh Quảng Ngãi đang khuyến khích phát triển cụm công nghiệp theo hướng xanh, bền vững, ưu tiên thu hút các ngành nghề ít phát thải, sử dụng công nghiệp sạch, tiết kiệm năng lượng.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền yêu cầu các địa phương tăng cường công tác quản lý môi trường, thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các vi phạm. Đồng thời, giao Sở Công thương làm đầu mối hỗ trợ, theo dõi, giám sát hoạt động của các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, tham mưu cho UBND tỉnh kịp thời chỉ đạo quản lý, điều hành cụm công nghiệp đảm bảo phát triển đúng định hướng, hiệu quả, bền vững.