Giải ngân vượt chỉ tiêu quý III, áp lực dồn vào cuối năm

Quảng Ninh đang đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh chi phí xây dựng tăng và kế hoạch vốn được điều chỉnh lên mức cao hơn đầu năm.

Tính đến cuối 9/2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của thành phố Quảng Ninh đạt 36.060 tỷ đồng. Trong đó, kế hoạch vốn năm 2026 sau điều chỉnh là 32.264 tỷ đồng, tăng 12.771 tỷ đồng so với mức 19.493 tỷ đồng được giao đầu năm; phần vốn năm 2025 kéo dài sang năm 2026 là 3.796 tỷ đồng.

Nguồn vốn bổ sung từ tăng thu ngân sách năm 2025 mở rộng khả năng đầu tư hạ tầng, đồng thời đặt ra yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện và thanh toán tại các dự án.

Ước tính trong quý III/2026, Quảng Ninh giải ngân 6.205 tỷ đồng vốn đầu tư công, đưa tổng số vốn giải ngân lũy kế 9 tháng lên 16.342 tỷ đồng. Kết quả này vượt 259 tỷ đồng so với chỉ tiêu 16.083 tỷ đồng được giao đến hết quý III, tương đương 101,61% kế hoạch tiến độ.

Riêng nguồn vốn kế hoạch năm 2026, giá trị giải ngân dự kiến đạt 14.810 tỷ đồng, tương đương khoảng 75,98% kế hoạch giao đầu năm. Tuy nhiên, nếu tính trên kế hoạch năm 2026 sau điều chỉnh, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 45,9%. Điều này cho thấy áp lực hấp thụ nguồn vốn bổ sung vẫn còn khá lớn.

Đối với nguồn vốn năm 2025 chuyển sang, tiến độ giải ngân tiếp tục là vấn đề cần quan tâm. Đến ngày 20/9, số vốn đã giải ngân đạt 1.397 tỷ đồng, tương đương gần 37% kế hoạch. Dự kiến đến hết quý III, con số này tăng lên 1.532 tỷ đồng, đạt khoảng 40,36%, đồng nghĩa vẫn còn 2.264 tỷ đồng cần tiếp tục giải ngân.

Theo mục tiêu đặt ra, trong quý IV/2026, Quảng Ninh cần giải ngân thêm khoảng 12.864 tỷ đồng, bình quân 4.288 tỷ đồng mỗi tháng, để nâng tổng giá trị giải ngân cả năm lên khoảng 29.206 tỷ đồng.

Nếu hoàn thành, giá trị giải ngân cả năm tương đương khoảng 150% kế hoạch vốn năm 2026 giao đầu năm và 81% tổng kế hoạch vốn sau điều chỉnh, tính cả vốn năm 2025 kéo dài. Hai tỷ lệ này được tính trên các cơ sở kế hoạch khác nhau.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn tại các dự án chậm tiến độ

Mặc dù kết quả giải ngân chung vượt chỉ tiêu quý III, tiến độ thực hiện giữa các chủ đầu tư trên địa bàn Quảng Ninh vẫn có sự chênh lệch đáng kể.

Trong số 8 chủ đầu tư cấp thành phố, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực I mới đạt tỷ lệ giải ngân 48%, khu vực II đạt 60%. Ngược lại, toàn bộ 54 xã, phường, đặc khu đã hoàn thành chỉ tiêu giải ngân quý III do UBND thành phố giao.

Tỷ lệ giải ngân giữa các chủ đầu tư còn chênh lệch, nhất là tại những đơn vị quản lý nhiều dự án và khối lượng vốn lớn.

Theo rà soát, trong tổng số 270 dự án sử dụng vốn ngân sách cấp thành phố, có 137 dự án đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và đang triển khai thực hiện, song tỷ lệ giải ngân mới đạt 39% kế hoạch. Đối với 18 dự án đang ở giai đoạn lập, phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt 7%.

Đến ngày 23/9, số dư tạm ứng vốn đầu tư công chưa được thu hồi là 2.752 tỷ đồng, cần tiếp tục theo dõi việc thu hồi, thanh toán theo tiến độ dự án.

Những tồn tại trong công tác giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện thủ tục thanh toán cũng đang ảnh hưởng đến tốc độ giải ngân. Một số dự án chưa có mặt bằng đồng bộ để tổ chức thi công, trong khi những công trình đã hoàn thành khối lượng vẫn chậm nghiệm thu, thanh toán hoặc quyết toán.

Tiến độ chuẩn bị đầu tư tại một số dự án thuộc nhiệm vụ chi ngân sách thành phố còn chậm, ảnh hưởng đến phân bổ và giải ngân phần vốn bổ sung từ tăng thu ngân sách năm 2025.

Đẩy nhanh tiến độ thi công, nâng hiệu quả sử dụng vốn

Để hoàn thành mục tiêu năm 2026, Quảng Ninh đang triển khai đợt thi đua "90 ngày đêm tăng tốc, bứt phá hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026", tập trung xử lý những khó khăn kéo dài tại các dự án và nâng cao trách nhiệm của từng chủ đầu tư.

Các chủ đầu tư được yêu cầu rà soát danh mục dự án, xác định khối lượng công việc, khả năng giải ngân và tiến độ theo từng tuần, từng tháng để kịp thời xử lý nguy cơ chậm tiến độ.

Đối với những công trình đã có mặt bằng, yêu cầu đặt ra là tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị và tổ chức thi công linh hoạt nhằm đẩy nhanh khối lượng hoàn thành. Việc nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ và thanh toán cần được thực hiện đồng thời với tiến độ xây dựng, tránh tình trạng công trình đã có khối lượng nhưng vốn chưa được giải ngân.

Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Chính quyền các xã, phường, đặc khu cần tăng cường phối hợp với chủ đầu tư trong giải quyết các tồn tại về đất đai, bồi thường và bàn giao mặt bằng, nhất là tại những dự án đang phải tổ chức thi công trên nhiều vị trí chưa liên thông.

Một giải pháp khác là tăng cường quản lý vốn tạm ứng, đẩy nhanh quyết toán các dự án hoàn thành và rà soát khả năng điều chuyển vốn theo thẩm quyền. Những dự án không còn khả năng giải ngân đúng tiến độ cần được đánh giá để có phương án xử lý phù hợp, ưu tiên nguồn lực cho các công trình có nhu cầu và đủ điều kiện thực hiện.