| Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt mốc hơn 1.000 tỷ USD sau 10 tháng (Ảnh: Lê Toàn) |
Xuất nhập khẩu chinh phục 1.000 tỷ USD sau 10 tháng
122,2 tỷ USD là kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của nước ta trong tháng 10/2026. Đây là kết quả cao nhất từ trước tới nay, tiếp tục bỏ rất xa kỷ lục từng lập trong tháng 9 là xấp xỉ 118 tỷ USD.
Liên tiếp trong 4 tháng gần nhất, quy mô thương mại hàng tháng đều đạt mức rất cao. Trong tháng 7 và tháng 8, kim ngạch đều xấp xỉ 110 tỷ USD, nhưng càng về cuối năm, kết quả càng tiếp tục cải thiện. Mức thực hiện cao những tháng gần đây góp phần đáng kể đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng năm 2026 vượt mốc 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy, mốc trên 1.000 tỷ USD đã đạt được sớm hơn dự báo, khi còn 2 tháng nữa mới kết thúc năm.
Kết quả này cho thấy, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, khẳng định vai trò quan trọng của thương mại hàng hóa đối với tăng trưởng kinh tế, là thành quả của quá trình thu hút FDI, đẩy mạnh các ngành sản xuất chủ lực, tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế.
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) nhấn mạnh, kết quả thực hiện cao kỷ lục trong 10 tháng tạo động lực tích cực để vượt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15 - 16% cả năm 2026.
Tăng trưởng xuất khẩu diễn ra ở cả khu vực kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), trong đó nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 87,4% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Không chỉ đạt kim ngạch xuất nhập khẩu cao trong tháng 10, điểm nhấn đáng đề cập là cán cân thương mại đã có bước cải thiện mạnh mẽ.
Xuất siêu tháng 10 đạt 6,8 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp xuất siêu, nhờ đó đưa mức nhập siêu lũy kế 10 tháng xuống còn khoảng 12,7 tỷ USD.
Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), cho rằng những tháng cuối năm, hoạt động sản xuất và xuất khẩu bước vào giai đoạn cao điểm. Khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu cao hơn nhập khẩu sẽ là yếu tố quan trọng để thu hẹp mức nhập siêu về dưới 10 tỷ USD.
Xuất khẩu cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực tại nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và ASEAN.
Cụ thể, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 18,6%, Hàn Quốc tăng 19,1%, Canada tăng 14,4% và Mexico tăng 42,5%.
Riêng quy mô xuất nhập khẩu với 2 thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ cầm chắc vượt 500 tỷ USD vào cuối năm nay.
Dữ liệu thống kê 9 tháng cho thấy, riêng trao đổi thương mại với Trung Quốc đã vượt 253,24 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 65,9 tỷ USD, tăng 32,9%; nhập khẩu đạt 187,34 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, với thị trường Mỹ, hết tháng 9, thương mại song phương đạt trên 157 tỷ USD (xuất khẩu 140 tỷ USD, nhập khẩu 17 tỷ USD). Dự kiến, trong khoảng thời gian còn lại, đà xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục được duy trì do tiêu dùng cuối năm tăng cao, với các đơn hàng đã được ký kết từ nhiều tháng trước, tạo dư địa để duy trì mức tăng khá, nhờ đó đưa thương mại hai chiều chạm hoặc vượt
200 tỷ USD.
Vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Mốc trên 1.000 tỷ USD về quy mô ngoại thương đạt được khi chưa hết năm một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việt Nam đã gia nhập nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Trong đó, xếp thứ 18 thế giới về xuất khẩu; xếp thứ 20 thế giới về nhập khẩu.
Có thể thấy, từ điểm xuất phát khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu còn rất thấp, sau hơn 3 thập kỷ, hoạt động xuất nhập khẩu có sự bứt phá, đồng hành với tiến trình hội nhập và mở cửa của nền kinh tế.
Năm 1995, thời điểm Việt Nam gia nhập ASEAN, quy mô xuất nhập khẩu nước ta chỉ khiêm tốn 13,4 tỷ USD.
Nhưng từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vào năm 2007, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam liên tục thiết lập nhiều cột mốc mới.
Cụ thể, đạt 100 tỷ USD năm 2007; đạt 200 tỷ USD năm 2011; đạt 300 tỷ USD năm 2015; đạt 400 tỷ USD năm 2017; đạt 500 tỷ USD năm 2019; đạt 600 tỷ USD năm 2021; đạt 700 tỷ USD năm 2022; đạt 900 tỷ USD năm 2025 và năm 2026, Việt Nam xác lập kỷ lục mới trên 1.000 tỷ USD.
Nếu năm 2025 từng được ví như một năm vô cùng đặc biệt, cũng là “kỷ lục kép” khi quy mô ngoại thương lần lượt vượt qua 2 mốc là 800 tỷ USD và hơn 900 tỷ USD, thì năm 2026 còn mang tính lịch sử đậm nét hơn, đó là vừa chinh phục mốc 1.000 tỷ USD và dự kiến trên 1.200 tỷ USD.
Cục Hải quan cho biết, trong 10 năm qua (giai đoạn 2016 - 2025), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 6.120 tỷ USD, tương đương mức bình quân 612 tỷ USD/năm.
Nếu như năm 2016, xuất nhập khẩu mới đạt 351,38 tỷ USD thì đến năm 2025, con số này đã lên đến 930 tỷ USD, gấp 2,65 lần (tương ứng tăng khoảng 578,54 tỷ USD).
Như vậy, tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu trong giai đoạn 2016 - 2025 đạt bình quân 11%/năm.
Việc chủ động thiết lập quan hệ đối tác với các quốc gia, thúc đẩy đàm phán, ký kết và thực thi các hiệp định thương mại đã tạo động lực cho xuất khẩu, góp phần đa dạng hóa thị trường và mặt hàng.
Việt Nam cũng vừa đánh dấu mốc quan trọng khi ký kết FTA thứ 18 với Khu vực Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA).
Phấn đấu vào nhóm 10 nước xuất khẩu lớn nhất thế giới
Trong 2 tháng còn lại của năm nay, Bộ Công thương xác định đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực tuân thủ.
Trong đó, tập trung khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, mở rộng các thị trường mới; nâng cao năng lực cảnh báo sớm về các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản thuế quan, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và quy định xuất xứ. Bên cạnh đó, Bộ cũng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và minh bạch chuỗi cung ứng; thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, mở rộng các thỏa thuận, nghị định thư về kiểm dịch nông sản; tăng cường đầu tư hạ tầng logistics lạnh và chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng quy định của từng thị trường đối tác.
Hướng tới tăng trưởng cao, nâng hàm lượng công nghệ, Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với định hướng phát triển theo chiều sâu và đa dạng hóa thị trường.
Theo dự thảo, xuất nhập khẩu hàng hóa được kỳ vọng góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân được đặt mục tiêu đạt 15 - 16%/năm; nhập khẩu tăng bình quân 12 - 13%/năm. Cán cân thương mại hướng tới duy trì thặng dư bền vững, với tỷ lệ xuất siêu bình quân đạt 3 - 6% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Theo đó, ở kịch bản thấp, kim ngạch xuất khẩu năm 2030 đạt 765 tỷ USD; kịch bản trung bình đạt 953,7 tỷ USD và kịch bản cao đạt 1.041 tỷ USD. Các kịch bản này đặt ra yêu cầu mở rộng quy mô xuất khẩu đi đôi với nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và tăng sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu vào nhóm 10 nước có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất và nhóm 10 nước có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất thế giới, với tỷ lệ xuất siêu đạt 7 - 10%.