| Ông Đặng Sỹ Mạnh phát lệnh thông tàu qua cầu Ghềnh. |
Đúng 9h sáng nay, tại Trung tâm chỉ huy xử lý tình huống khẩn cấp đặt tại trụ sở Tổng công ty Đường sắt Việt Nam – 118 Lê Duẩn, TP. Hà Nội, ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã phát lệnh thông xe đoàn tàu đầu tiên vượt cầu Ghềnh (Đồng Nai) sau đúng 5 ngày phải tạm dừng lưu thông.
Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, theo kế hoạch ban đầu, Trung tâm chỉ huy xử lý tình huống khẩn cấp dự kiến ra mắt vào tháng 5/2026. Tuy nhiên, ngay sau sự cố cầu Ghềnh, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã quyết định đưa trung tâm vào vận hành sớm để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành khắc phục sự cố và tổ chức chạy tàu trở lại.
Trung tâm sẽ hoạt động 24/24 giờ, duy trì kết nối trực tuyến với các đơn vị hiện trường trên toàn mạng lưới, đồng thời thực hiện giám sát và kiểm tra đột xuất hoạt động khai thác trên toàn tuyến đường sắt Bắc – Nam.
“Việc ứng dụng các thiết bị kỹ thuật số hiện đại và hệ thống truyền dữ liệu theo thời gian thực được kỳ vọng sẽ giúp lãnh đạo ngành đường sắt cập nhật nhanh tình hình, đưa ra quyết định kịp thời trong những tình huống khẩn cấp”, ông Mạnh cho biết.
Theo phương án đầu tư, trung tâm sẽ được đặt tại trụ sở Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, với hệ thống máy chủ, màn hình giám sát và nền tảng kết nối hình ảnh, âm thanh trực tuyến với hiện trường. Đồng thời, các đơn vị cơ sở trên toàn mạng lưới cũng được trang bị camera di động, camera đeo người, bộ đàm kỹ thuật số, cùng các thiết bị kết nối vệ tinh để bảo đảm thông tin liên lạc trong mọi tình huống.
Dự kiến, mỗi đơn vị tham gia ứng cứu sẽ được trang bị 2 bộ camera di động, 3 camera đeo người và 3 bộ đàm cầm tay, cho phép truyền tải hình ảnh và dữ liệu trực tiếp về trung tâm chỉ huy theo thời gian thực.
Ngoài ra, hệ thống trạm chỉ huy tiền phương tại các khu vực quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt cũng sẽ được thiết lập, bảo đảm duy trì kết nối ngay cả khi xảy ra thiên tai hoặc gián đoạn thông tin.
Tổng kinh phí đầu tư dự kiến khoảng 5,4 tỷ đồng, được huy động từ nguồn vốn của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các đơn vị thành viên. Theo kế hoạch ban đầu, trung tâm dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành vào tháng 5/2026.
Liên quan đến sự cố sà lan đâm va làm hư hỏng kết cấu cầu Ghềnh, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã khẩn trương huy động các đơn vị tư vấn, kiểm định và thi công tổ chức khảo sát hiện trường, đánh giá mức độ hư hỏng và xây dựng phương án khắc phục trong thời gian sớm nhất.
Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy nhịp số 2 của cầu bị biến dạng tại một số thanh dàn thép, làm xô lệch đường ray và ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của kết cấu nhịp. Trên cơ sở đó, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã báo cáo và được Bộ Xây dựng thống nhất lựa chọn phương án gia cố tạm thời nhịp cầu bị hư hỏng, nhằm sớm khôi phục hoạt động chạy tàu trên tuyến đường sắt Bắc – Nam.
Theo phương án này, các thanh dàn thép bị biến dạng sẽ được gia cường bằng hệ dầm thép bổ sung, liên kết bằng bu lông cường độ cao và hàn gia cố tại các nút kết cấu quan trọng để tăng khả năng chịu lực của hệ dàn. Đồng thời, đơn vị thi công sẽ chỉnh lại tim đường ray, gia cố gối cầu và kiểm tra toàn bộ các cấu kiện liên quan trước khi tổ chức chạy tàu trở lại.
Sau hơn 2 ngày khẩn trương hoàn thành công tác gia cố và thử tải kỹ thuật, các đoàn tàu đã được phép lưu thông qua cầu với tốc độ hạn chế khoảng 5 km/h. Đây là giải pháp trước mắt nhằm khôi phục giao thông đường sắt trong thời gian ngắn nhất, bảo đảm duy trì hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa trên trục đường sắt Bắc – Nam.
Song song với phương án khắc phục tạm thời, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cũng đang xây dựng phương án sửa chữa triệt để, trong đó dự kiến chế tạo và thay thế toàn bộ nhịp cầu bị hư hỏng bằng kết cấu mới nhằm bảo đảm khả năng khai thác ổn định, lâu dài cho công trình. Thời gian thực hiện dự kiến khoảng 2 – 3 tháng.
Sự cố hư hỏng cầu Ghềnh tại khu gian Biên Hòa – Dĩ An buộc ngành đường sắt phải tạm dừng chạy tàu khách và tàu hàng qua khu đoạn, làm ảnh hưởng trực tiếp đến biểu đồ chạy tàu trên toàn tuyến và phải điều chỉnh phương án tổ chức khai thác.
Đối với vận tải hành khách, tính đến 8h ngày 8/3/2026, mỗi ngày ngành đường sắt phải bãi bỏ 2 đoàn tàu khách Thống nhất và 6 đoàn tàu khách khu đoạn. Trên tuyến Hà Nội – TP.HCM, đã có hơn 3.755 vé được trả lại, bình quân khoảng 1.500 vé/ngày.
Để bảo đảm nhu cầu đi lại của hành khách, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã tổ chức chuyển tải 14 đoàn tàu khách giữa Biên Hòa – Dĩ An và 1 đoàn tàu khách Biên Hòa – Sài Gòn, phục vụ 3.364 lượt hành khách, với 82 lượt ô tô tham gia trung chuyển. Ngoài ra, ngành đường sắt còn tổ chức 18 đoàn tàu chuyển tải hành khách từ Sài Gòn đến Dĩ An và vận chuyển trung chuyển khoảng 160 tấn hành lý.
Đối với vận tải hàng hóa, mỗi ngày phải bãi bỏ 6 đoàn tàu hàng chuyên tuyến và 2 đoàn tàu hàng khu đoạn, đồng thời giải thể dọc đường 6 đoàn tàu hàng chuyên tuyến và 2 đoàn tàu hàng khu đoạn. Ước tính sản lượng vận chuyển giảm khoảng 3.000 tấn hàng mỗi ngày, đồng thời phát sinh thêm chi phí do phải chuyển tải hàng hóa bằng ô tô qua khu vực gián đoạn.
Sự cố cũng khiến nhiều đoàn tàu bị chậm giờ. Tất cả các đoàn tàu chạy trên đoạn Nha Trang – Tháp Chàm – Sài Gòn đều bị ảnh hưởng và chậm dây chuyền trong các ngày tiếp theo. Theo tính toán của ngành đường sắt, trong thời gian từ 8h ngày 12/3/2026 đến ngày 12/5/2026 (60 ngày), khi các đoàn tàu chạy qua cầu với tốc độ hạn chế 5 km/h, mỗi đoàn tàu sẽ chậm thêm khoảng 12 phút.
Dự kiến đến 20/3, tổng thiệt hại của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam do sự cố ước tính khoảng 135 tỷ đồng.